રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન બ્રિક્સ સમિટમાં ભાગ લેવા ભારત આવશે. આ કોન્ફરન્સ 12-13 સપ્ટેમ્બરના રોજ યોજાશે. ક્રેમલિને આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. એક વર્ષમાં પુતિનની આ બીજી ભારત મુલાકાત હશે. અગાઉ, રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં અહીં 23મી ભારત-રશિયા વાર્ષિક સમિટમાં ભાગ લેવા આવ્યા હતા. તમને જણાવી દઈએ કે આ મહિનાની શરૂઆતમાં રશિયાના વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લવરોવ બ્રિક્સ દેશોના વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક માટે ભારતમાં હતા. ગયા વર્ષે જુલાઈમાં બ્રાઝિલના રિયો ડી જાનેરોમાં બ્રિક્સ નેતાઓની બેઠક યોજાઈ હતી. આ 17મી BRICS સમિટ હતી, જેની થીમ ‘વધુ સમાવિષ્ટ અને ટકાઉ શાસન માટે વૈશ્વિક દક્ષિણ સહકારને મજબૂત બનાવવી’ હતી.
ભારત માટે રશિયા કેમ મહત્વનું છે?
ભારતની વિદેશ નીતિ માટે રશિયાના સંબંધો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગ અને ઉર્જા સંબંધો ખૂબ ગાઢ રહ્યા છે. જો કે તાજેતરના સમયમાં ભારત અમેરિકાની નજીક આવી ગયું છે. આ હોવા છતાં, ભારત હજી પણ રશિયાને તેના લાંબા ગાળાના વ્યૂહાત્મક હિતોની સુરક્ષામાં એક મહત્વપૂર્ણ સાથી માને છે.
રશિયા ભારત માટે પણ મહત્વનું છે કારણ કે તે દેશના સંરક્ષણ માળખામાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. ભારતીય સશસ્ત્ર દળોના લશ્કરી હાર્ડવેરનો મોટો ભાગ રશિયન મૂળનો છે. જેમાં S-400 ટ્રાયમ્ફ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, સુખોઈ ફાઈટર એરક્રાફ્ટ અને સંયુક્ત રીતે વિકસિત બ્રહ્મોસ મિસાઈલનો સમાવેશ થાય છે. દાયકાઓથી, મોસ્કો અદ્યતન લશ્કરી સાધનો, ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર અને વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ સહયોગના ભારતના સૌથી વિશ્વસનીય સપ્લાયર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
તેલ સંકટમાં પણ ખૂબ મદદરૂપ
સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા રશિયા પણ ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે વધુને વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ બન્યું છે. યુક્રેન સંઘર્ષ બાદ મોસ્કો પર પશ્ચિમી પ્રતિબંધોને કારણે, ભારતે સબસિડીવાળા રશિયન ક્રૂડની આયાતમાં તીવ્ર વધારો કર્યો. આ પગલાથી નવી દિલ્હીને વૈશ્વિક ઉર્જા કિંમતના આંચકાથી પોતાને સુરક્ષિત કરવામાં, સ્થાનિક ઇંધણના ભાવને સ્થિર કરવામાં અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાના સમયે ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી.
ચીન સામે પણ કામ કરશે
સંરક્ષણ અને ઉર્જા ઉપરાંત, આ સંબંધ ખૂબ જ ભૌગોલિક-રાજકીય મહત્વ ધરાવે છે. રશિયા સાથે ભારતની ગાઢ ભાગીદારી વધતા ધ્રુવીકરણ વૈશ્વિક વ્યવસ્થામાં વ્યૂહાત્મક સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે. મોસ્કો સાથે મજબૂત સંબંધો જાળવી રાખીને, નવી દિલ્હી એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે ચીન સાથે રશિયાની વધતી ભાગીદારી સીધા ભારતીય હિતોની વિરુદ્ધ જોડાણમાં ફેરવાઈ ન જાય. રશિયાએ પણ યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં સંખ્યાબંધ સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર ભારતને સતત ટેકો આપ્યો છે, નવી દિલ્હીને વીટો-સંચાલિત વૈશ્વિક શક્તિ તરીકે સમર્થન આપ્યું છે.
