આચાર્ય ચાણક્યએ પોતાની નીતિઓમાં જીવન સાથે જોડાયેલી ઘણી એવી વાતો જણાવી છે, જેને સમજવાથી ઘણી વસ્તુઓ સરળ બની શકે છે. તેમના મતે, દરેક વ્યક્તિ આપણને જે દેખાય છે તેવો નથી હોતો. લોકો મીઠી મીઠી વાતો કરીને બીજાનો વિશ્વાસ જીતી લે છે પરંતુ તેમના મનમાં કંઈક બીજું જ ચાલતું હોય છે. આવી સ્થિતિમાં, કોઈપણ વ્યક્તિ પર વિશ્વાસ કરતા પહેલા, તેના સ્વભાવ અને કાર્યોને યોગ્ય રીતે સમજવું અને જોવું જરૂરી છે. ચાણક્યએ તેમના એક શ્લોકમાં આ વાત સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આચાર્ય ચાણક્યનો આ શ્લોક આપણને લોકોને યોગ્ય રીતે ઓળખવાનું શીખવે છે. ચાણક્ય કહે છે કે જે વ્યક્તિ માત્ર મીઠી વાત કરે છે તેના પર વિશ્વાસ ન કરવો જોઈએ. દરેક વ્યક્તિ જે તમારી પ્રશંસા કરે છે અથવા તમારી સાથે સરસ રીતે વાત કરે છે તે તમારા શ્રેષ્ઠ હિતમાં વિચારી રહી નથી.
આચાર્ય ચાણક્યનો શ્લોક
દુર્જનઃ પ્રિયવાદી ચ નૈતાદ્વિશ્વકરણમ્ ।
મધુ તિષ્ઠતિ જિહ્વાગ્રે હૃદયે તુ હલહલમ્ ।
હૃદયમાં ઝેર, જીભ પર મધ
ચાણક્યએ આ શ્લોક દ્વારા જણાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે કેટલાક લોકોની જીભ પર મધ હોય છે પરંતુ તેમના હૃદયમાં માત્ર લોકો માટે જ ઝેર ભરેલું હોય છે. આવા લોકો આગળ તો ઘણી દોસ્તી અને સ્નેહ દર્શાવે છે, પરંતુ અંદરથી તેઓ પોતાના સ્વાર્થ વિશે વિચારે છે અને કોઈનું સારું જોતા જ તેના પતન વિશે વિચારવા લાગે છે. જ્યારે તક મળે છે, ત્યારે આવા લોકો વિશ્વાસ તોડવામાં જરા પણ પાછળ રહેતા નથી.
