નવી દિલ્હી: ભારતે સંરક્ષણ નિકાસના ક્ષેત્રમાં નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં સંરક્ષણ નિકાસનો નવો અને ઐતિહાસિક રેકોર્ડ બન્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, દેશની કુલ સંરક્ષણ નિકાસ વધીને રૂ. 38,424 કરોડ થઈ છે, જે અગાઉના નાણાકીય વર્ષની સરખામણીમાં 62.66 ટકાનો મજબૂત વધારો દર્શાવે છે.
નોંધનીય છે કે ભારતે વર્ષ 2030 સુધીમાં રૂ. 50,000 કરોડની સંરક્ષણ નિકાસનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. આ સાથે ભારતમાં રૂ. 3 લાખ કરોડનું સંરક્ષણ ઉત્પાદન પણ થશે. ગુરુવારે આ માહિતી આપતાં રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે કહ્યું કે સંરક્ષણ નિકાસમાં 14,802 કરોડ રૂપિયાનો જંગી વધારો થયો છે. આ વધારો એ સંકેત છે કે વિશ્વ ભારતની સ્વદેશી સંરક્ષણ ક્ષમતાઓ અને અદ્યતન ઉત્પાદન પર વધુને વધુ નિર્ભર છે. તેમણે કહ્યું કે આ સિદ્ધિમાં સંરક્ષણ જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો અને ખાનગી ઉદ્યોગ બંનેએ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. કુલ નિકાસમાં ભારતીય જાહેર સાહસોનો ફાળો 54.84 ટકા હતો, જ્યારે ખાનગી ક્ષેત્રનો હિસ્સો 45.16 ટકા હતો. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભારતનું સંરક્ષણ ક્ષેત્ર હવે એક મજબૂત, સહયોગી અને આત્મનિર્ભર પ્રણાલીમાં વિકાસ કરી રહ્યું છે.
સંરક્ષણ મંત્રીએ એમ પણ કહ્યું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પ્રેરણાદાયી નેતૃત્વ હેઠળ ભારત સંરક્ષણ નિકાસના ક્ષેત્રમાં નવી સફળતાની ગાથા લખી રહ્યું છે. સ્વનિર્ભર ભારત અને મેક ઇન ઇન્ડિયા જેવી સરકારની નીતિઓને કારણે દેશ તેની જરૂરિયાતો તો પૂરી કરી રહ્યો છે પરંતુ વૈશ્વિક બજારમાં પણ મજબૂત ઓળખ બનાવી રહ્યો છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ભારતના સંરક્ષણ ઉત્પાદનોની વધતી ગુણવત્તા, સ્પર્ધાત્મક કિંમતો અને તકનીકી ક્ષમતાએ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેની માંગમાં વધારો કર્યો છે. સરકાર આગામી વર્ષોમાં સંરક્ષણ નિકાસને વધુ વધારવા માટે નવી વ્યૂહરચના અને ભાગીદારી પર પણ કામ કરી રહી છે. સંરક્ષણ નિકાસનો આ રેકોર્ડ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ભારતની વધતી શક્તિ, આત્મનિર્ભરતા અને વૈશ્વિક સ્તરે વધતા પ્રભાવનો સ્પષ્ટ સંકેત છે.
રક્ષા મંત્રાલયે નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં વધુ એક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. હકીકતમાં, મંત્રાલયે તેના મૂડી બજેટનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કર્યો છે. આ બજેટની રકમ 1.86 લાખ કરોડ રૂપિયા હતી. આ જંગી મૂડી ખર્ચના 100 ટકાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ સતત બીજું વર્ષ છે જ્યારે સંરક્ષણ મંત્રાલયે તેના સમગ્ર મૂડી બજેટનો ઉપયોગ કર્યો છે. આ પહેલા પણ, ઘણા વર્ષોમાં પ્રથમ વખત, નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં મૂડી બજેટનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. જો આપણે એકંદરે જોઈએ તો, નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં સંરક્ષણ મંત્રાલયના સમગ્ર બજેટનો 99.62 ટકા ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. જો કે, તેમાં નાગરિક ખર્ચ અને પેન્શનનો પણ સમાવેશ થાય છે.
