નવી દિલ્હી. 50 વર્ષથી વધુ ઉંમરના કામદારોમાં ઊંઘની સમસ્યા અપેક્ષા કરતાં વધુ સામાન્ય છે. એક નવા અભ્યાસમાં, સંશોધકોએ શોધી કાઢ્યું છે કે કામ સંબંધિત તણાવ, અસંતુલિત જીવનશૈલી અને નોકરી સંબંધિત સમસ્યાઓ માત્ર ઊંઘને જ અસર કરતી નથી પરંતુ લોકોના માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્યને પણ અસર કરી રહી છે. એડિનબર્ગ યુનિવર્સિટીના સંશોધકો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે લગભગ 70 ટકા સહભાગીઓને ઊંઘની સતત સમસ્યાઓ હતી જે તબીબી રીતે ગંભીર ગણી શકાય. ખાસ વાત એ છે કે આમાંથી કોઈને પણ સ્લીપ ડિસઓર્ડરનો અગાઉ કોઈ ઈતિહાસ ન હતો. તે જ સમયે, લગભગ 92 ટકા લોકો અભ્યાસ દરમિયાન ઓછામાં ઓછા એક વખત ઊંઘ સંબંધિત સમસ્યાઓના માપદંડોને પૂર્ણ કરતા જોવા મળ્યા હતા.
સંશોધકોનું કહેવું છે કે આ સમસ્યાઓ માત્ર વૃદ્ધત્વ સાથે સંબંધિત નથી, પરંતુ કામનું દબાણ અને તણાવ પણ તેમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. જે લોકોએ કાર્ય-જીવનમાં બહેતર સંતુલન અને નોકરીની સંતોષની જાણ કરી હતી તેઓનું માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય પણ વધુ સારું હોવાનું જણાયું હતું. તે જ સમયે, જે લોકો કામ દરમિયાન તણાવ, ચીડિયા અથવા ઉદાસી અનુભવતા હતા તેઓને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ થવાની શક્યતા વધુ હતી.
આ અભ્યાસમાં 50 થી 66 વર્ષની વયના 45 કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ લોકો અલગ-અલગ ફિલ્ડમાં કામ કરતા હતા. સંશોધકોએ લગભગ એક વર્ષ સુધી આ લોકો પર નજર રાખી. આ દરમિયાન, તેમણે સહભાગીઓને સ્વાસ્થ્ય, કાર્ય અને જીવનશૈલી સંબંધિત પ્રશ્નો પૂછ્યા. આ સિવાય સ્માર્ટ વોચ અને અન્ય પહેરી શકાય તેવા સેન્સર દ્વારા તેમની ઊંઘનો રેકોર્ડ પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.
અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે મોટાભાગના લોકો રાત્રે 6.5 થી 8 કલાકની ઊંઘ લેતા હતા, પરંતુ તેમ છતાં તેઓ સવારે ઉઠ્યા પછી સંપૂર્ણ આરામ અનુભવતા નથી. આનું કારણ ઓછી ઊંઘ ન હતી, પરંતુ રાત્રે વારંવાર ઊંઘમાં વિક્ષેપ અને ઊંઘની ગુણવત્તા નબળી હતી.
સંશોધકોએ જણાવ્યું હતું કે ઘણા લોકો તેમની નબળી ઊંઘ માટે પૂરતો સમય ન મળવાનું કારણ આપે છે, પરંતુ સ્માર્ટવોચના ડેટા દર્શાવે છે કે વાસ્તવિક સમસ્યા વારંવાર ઊંઘમાં વિક્ષેપ હતી. અભ્યાસ દરમિયાન લગભગ 90 ટકા સહભાગીઓએ ઊંઘમાં વિક્ષેપનો અનુભવ કર્યો.
સંશોધનમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સની મદદથી એ જાણવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો કે ઊંઘ અને સ્વાસ્થ્ય પર કયા પરિબળો સૌથી વધુ અસર કરે છે. આમાં, કામ સંબંધિત અનુભવો સૌથી મહત્વપૂર્ણ કારણો તરીકે ઉભરી આવ્યા હતા. આ સૂચવે છે કે નોકરીનો તણાવ ઊંઘ અને જીવનની ગુણવત્તાને અસર કરતું મુખ્ય પરિબળ હોઈ શકે છે.
યુનિવર્સિટી ઓફ એડિનબર્ગ બિઝનેસ સ્કૂલના ડૉ. બેલિન્ડા સ્ટેફને જણાવ્યું હતું કે ઉંમર વધવાની સાથે આવતા ફેરફારો ઉપરાંત નાણાકીય ચિંતાઓ, પારિવારિક જવાબદારીઓ અને કામનો તણાવ પણ ઊંઘને અસર કરી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે ઊંઘને હવે કાર્યસ્થળના સ્વાસ્થ્ય અને કર્મચારીઓની સુખાકારી સાથે જોડવાની જરૂર છે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
