પાકિસ્તાનમાં 27માં બંધારણીય સુધારાને લઈને હોબાળો મચી ગયો છે. વિરોધ પક્ષોએ આના વિરોધમાં દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શનની જાહેરાત કરી છે. વિપક્ષનો દાવો છે કે આ સુધારાથી બંધારણનો પાયો નબળો પડશે. તમને જણાવી દઈએ કે પાકિસ્તાન સરકારે સેનેટમાં 27મો સંવિધાન સંશોધન બિલ રજૂ કર્યું છે, જેમાં સૈન્ય કમાન્ડ સિસ્ટમ અને બંધારણીય માળખામાં મોટા ફેરફારો સૂચવવામાં આવ્યા છે. ડોન અખબારના જણાવ્યા અનુસાર, શનિવારે રજૂ કરાયેલા આ વિગતવાર બિલમાં જોઈન્ટ ચીફ્સ ઑફ સ્ટાફ કમિટી (CJSC) ના અધ્યક્ષ પદને નાબૂદ કરવાનો અને ચીફ ઑફ ડિફેન્સ ફોર્સિસ (CDF) નામની નવી પોસ્ટ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. આનાથી આર્મી ચીફ પાકિસ્તાનની સશસ્ત્ર દળોના સર્વોચ્ચ કમાન્ડર બની જશે. માનવામાં આવે છે કે આ સુધારા દ્વારા પાકિસ્તાન આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરની શક્તિમાં વધુ વધારો થશે.
આર્મી ચીફ સંરક્ષણ દળોના વડા બનશે
ડોન સમાચાર અનુસાર, નવી વ્યવસ્થામાં, પાકિસ્તાન આર્મી ચીફ સંરક્ષણ દળોના વડા તરીકે પણ કામ કરશે, તેમને ત્રણેય સેવાઓ (આર્મી, નેવી અને એરફોર્સ)ના બંધારણીય વડા બનાવશે. બિલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે રાષ્ટ્રપતિ વડા પ્રધાનની સલાહ પર આર્મી, નેવી અને એરફોર્સના વડાઓની નિમણૂક કરશે, જ્યારે આર્મી ચીફ સંરક્ષણ દળોના વડા રહેશે. રિપોર્ટ અનુસાર, સુધારાનો મુખ્ય મુદ્દો નેશનલ સ્ટ્રેટેજિક કમાન્ડના કમાન્ડરના પદની રચના છે, જે પાકિસ્તાનની પરમાણુ અને વ્યૂહાત્મક સંપત્તિની દેખરેખ કરશે. આ પદ એક સૈન્ય અધિકારીને આપવામાં આવશે, જેની ભલામણ સંરક્ષણ વડા દ્વારા કરવામાં આવશે અને વડા પ્રધાન દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવશે. સૂચિત ફેરફારો ફાઇવ-સ્ટાર રેન્ક (જેમ કે ફિલ્ડ માર્શલ, એર માર્શલ અથવા ફ્લીટ એડમિરલ) ધરાવતા અધિકારીઓને આજીવન બંધારણીય રક્ષણ પણ આપે છે જેથી તેઓ તેમનો રેન્ક, વિશેષાધિકારો અને યુનિફોર્મ કાયમ જાળવી શકે.
કાયદા મંત્રીએ શું કહ્યું?
બિલની રજૂઆત કરતા પાકિસ્તાનના કાયદા અને ન્યાય મંત્રી આઝમ નઝીર તરારએ કહ્યું કે તેનો ઉદ્દેશ્ય કમાન્ડ સ્ટ્રક્ચરને આધુનિક બનાવવા અને સશસ્ત્ર દળોમાં તાજેતરના ફેરફારોને કાનૂની આકાર આપવાનો છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીરને ફિલ્ડ માર્શલનું માનદ પદવી આપવામાં આવ્યું છે, જેને આ સુધારા દ્વારા બંધારણમાં ઔપચારિક રીતે માન્યતા આપવામાં આવશે. મંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે શીર્ષક આજીવન છે અને સંસદ (વડાપ્રધાન નહીં) જો જરૂરી હોય તો તેને રદ કરી શકે છે.
તરારે પુષ્ટિ કરી હતી કે CJSC ઓફિસ 27 નવેમ્બરે બંધ થશે, જ્યારે વર્તમાન જનરલ સાહિર શમશાદ મિર્ઝાનો કાર્યકાળ સમાપ્ત થશે. ડોન અનુસાર, તે પછી આ પદ પર કોઈ નવી નિમણૂક થશે નહીં, કારણ કે સંરક્ષણ વડા તેનો ચાર્જ સંભાળશે. તેમણે કહ્યું કે એકવાર કમાન્ડ ડ્યુટી પૂરી થઈ જાય પછી, ફેડરલ સરકાર રાજ્યના હિતમાં ફાઇવ-સ્ટાર રેન્કના અધિકારીઓની ભાવિ જવાબદારીઓ નક્કી કરશે.
વિરોધમાં વિરોધ
અહીં બિલ રજૂ થતાં જ ઈસ્લામાબાદમાં રાજકીય વિવાદ છેડાઈ ગયો. પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝ (PML-N) જેવા શાસક ગઠબંધન સાથીઓએ તેને તકનીકી સુધારા તરીકે વર્ણવ્યું હતું જે કમાન્ડ સિસ્ટમમાં સુધારો કરશે અને હાલની પ્રક્રિયાઓને ઔપચારિક બનાવશે. પરંતુ વિપક્ષી પક્ષો અને નાગરિક સમાજે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે તે લશ્કરી સ્થાપનાની શક્તિમાં વધારો કરશે અને સંરક્ષણ બાબતો પર નાગરિક નિયંત્રણને નબળું પાડશે.
