અમેરિકાએ આખરે ઈરાન સાથેના 14 મુદ્દાના કરારના ડ્રાફ્ટને સાર્વજનિક કરી દીધો છે. યુએસ અધિકારીઓએ રવિવારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા જાહેર કરાયેલ ડીલ પર વધતા દબાણને પગલે વિશેષ કોન્ફરન્સ કોલમાં મીડિયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને ડ્રાફ્ટ વાંચ્યો. આ સમજૂતી કરારનું ઔપચારિક શીર્ષક ‘યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકા અને ઈસ્લામિક રિપબ્લિક ઑફ ઈરાન વચ્ચે ઈસ્લામાબાદ મેમોરેન્ડમ ઑફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ’ છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે શુક્રવારે તેના પર ઔપચારિક હસ્તાક્ષર થવાની સંભાવના છે. હસ્તાક્ષર કર્યા પછી તરત જ, બંને દેશોને અંતિમ અને વ્યાપક સમજૂતીની શરતો પર વિગતવાર વાટાઘાટો માટે 60 દિવસનો સમય મળશે, જેને પરસ્પર સંમતિથી આગળ વધારી શકાય છે. જો કે આ દસ્તાવેજ પર ઈરાન દ્વારા હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા જારી કરવામાં આવી નથી.
અમેરિકા-ઈરાન ડીલના ડ્રાફ્ટમાં શું સામેલ છે?
- તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ અને લશ્કરી કામગીરી બંધ
અમેરિકા, ઈરાન અને વર્તમાન સંઘર્ષમાં તેમના તમામ સહયોગી આ એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરી રહ્યા છે. આ અંતર્ગત લેબનોન સહિત તમામ મોરચે સૈન્ય કાર્યવાહીનો તાત્કાલિક અને કાયમી અંત જાહેર કરવામાં આવશે. તમામ પક્ષો કોઈપણ પ્રકારના યુદ્ધ, લશ્કરી કાર્યવાહી, બળનો ઉપયોગ અથવા એકબીજા સામે ધમકીનો આશરો લેશે નહીં. ખાસ કરીને, લેબનોનની પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને સાર્વભૌમત્વનું સંપૂર્ણ રક્ષણ કરવામાં આવશે. આ જોગવાઈઓ અંતિમ કરારમાં પુષ્ટિ કરવામાં આવશે.
- સાર્વભૌમત્વ અને બિન-દખલગીરી
બંને દેશો એકબીજાની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાનું સંપૂર્ણ સન્માન કરશે અને એકબીજાની આંતરિક બાબતોમાં હસ્તક્ષેપ કરશે નહીં.
- કરારની અંતિમ તારીખ
બંને પક્ષો વધુમાં વધુ 60 દિવસની અંદર વાટાઘાટો પૂર્ણ કરવા અને અંતિમ કરાર હાંસલ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. આ સમયગાળો પરસ્પર સંમતિથી વધારી શકાય છે.
- નૌકાદળની નાકાબંધી તાત્કાલિક હટાવી
એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર થતાંની સાથે જ, યુએસ ઈરાન સામેની તેની નૌકાદળ, તમામ અવરોધો અને નાકાબંધી દૂર કરવાનું શરૂ કરશે અને 30 દિવસની અંદર તેને સંપૂર્ણ રીતે સમાપ્ત કરશે. આ સમયગાળા દરમિયાન, જહાજનો ટ્રાફિક ઈરાન દ્વારા યુદ્ધ પહેલાના સ્તરે ટ્રાફિકને પુનઃસ્થાપિત કરવાના પ્રમાણમાં હશે. અંતિમ કરારના 30 દિવસની અંદર અમેરિકા ઈરાન નજીકના વિસ્તારમાંથી તેની સૈન્ય તૈનાતી પણ પાછી ખેંચી લેશે.
