કારતક મહિનામાં ભગવાન વિષ્ણુની પૂજાની સાથે સાથે દીવાનું દાન કરવાનું પણ વિશેષ મહત્વ છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ મહિનામાં દીવો પ્રગટાવવાથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે અને જીવનમાંથી અજ્ઞાનનું અંધકાર દૂર થાય છે. પદ્મ પુરાણના કાર્તિક માહાત્મ્યમાં પણ દીવાનું દાન કરવાનો મહિમા જણાવવામાં આવ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન મંદિરો, તુલસીના છોડ અને પવિત્ર જળાશયો પાસે દીવા પ્રગટાવવાની પરંપરા છે. ચાલો જાણીએ કારતક મહિનામાં દીવા દાન કરવાનો યોગ્ય સમય, પાંચ મહત્વપૂર્ણ સ્થાનો અને તેની સાથે જોડાયેલા ધાર્મિક પરિણામો.
કારતક મહિનામાં દીવાનું દાન કરવાનું શું છે મહત્વ?
કારતક માસ ભગવાન વિષ્ણુની ભક્તિ માટે વિશેષ માનવામાં આવે છે. વૈષ્ણવ પરંપરામાં આ મહિનામાં ભગવાન દામોદર એટલે કે શ્રી કૃષ્ણની પૂજા કરવાનું અને તેમની સામે ઘીનો દીવો પ્રગટાવવાનું વિશેષ મહત્વ છે. ભક્તો સાંજે દીવો કરે છે અને પરિવારની સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે ભગવાનને પ્રાર્થના કરે છે. એક ધાર્મિક માન્યતા છે કે દીવાનું દાન પુણ્ય પ્રાપ્તિનું મહત્વનું સાધન છે. દીવાની જ્યોતને જ્ઞાન, ભક્તિ અને સકારાત્મકતાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. આ મહિનામાં નિયમિત રીતે દીવા પ્રગટાવવા એ પણ ભગવાન પ્રત્યે આદર દર્શાવવાનો એક માર્ગ છે.
કારતક માસમાં દીવો પ્રગટાવવાનો યોગ્ય સમય
કારતક મહિનામાં દીવાઓનું દાન કરવા માટે સાંજનો સમય વિશેષ શુભ માનવામાં આવે છે. સૂર્યાસ્ત પછી, જ્યારે દિવસ ઢળવા લાગે છે, ત્યારે સ્નાન કરીને અથવા હાથ-પગ ધોઈને સ્વચ્છ જગ્યાએ દીવો પ્રગટાવી શકાય છે. ઘરના પૂજા સ્થાન પર ભગવાન વિષ્ણુને દીવો અર્પણ કરવો અને તુલસી પાસે દીવો પ્રગટાવવો એ આ મહિનાની લોકપ્રિય પરંપરાઓમાંની એક છે.
વૈષ્ણવ પરંપરાઓમાં, કારતક મહિનામાં દરરોજ દીવાનું દાન કરવામાં આવે છે. આ માટે ઘી કે તલના તેલનો દીવો કરવામાં આવે છે. જો કે, દીપદાનનું ચોક્કસ મુહૂર્ત સ્થળ અને દિવસ પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે. જો તમારે કોઈ ચોક્કસ તારીખે પૂજા કરવી હોય તો સ્થાનિક પંચાંગ જોવું યોગ્ય રહેશે.
મંદિર અને તુલસી પાસે દીવો પ્રગટાવવાનું પરિણામ
કારતક મહિનામાં મંદિરમાં દીવા પ્રગટાવીને ભગવાન વિષ્ણુ અને અન્ય દેવી-દેવતાઓના આશીર્વાદ માંગવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભક્તિ સાથે દીવો દાન કરવાથી પુણ્ય વધે છે અને મનને ભક્તિ સાથે જોડે છે. મંદિરમાં દીવા ચઢાવવા એ ભગવાનમાં શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરવાની પરંપરાગત રીત છે. સાથે જ તુલસીના છોડ નીચે દીવો પ્રગટાવવાની પણ વિશેષ પરંપરા છે. તુલસી ભગવાન વિષ્ણુને પ્રિય માનવામાં આવે છે. કારતક મહિનામાં તુલસીની પૂજા કરવી અને દીવાનું દાન કરવું પરિવારની સુખ, સમૃદ્ધિ અને સુખાકારીની કામના સાથે જોડાયેલું છે. સાંજે દીવો પ્રગટાવીને તુલસીની પૂજા કરવાથી ઘરના વાતાવરણમાં ભક્તિમય ભાવના ઉત્પન્ન થાય છે.
