પાકિસ્તાને ફરી માંગ્યું પાણી, મુસ્લિમ દેશો સામે સિંધુનું પાણી…

ઇન્ડસ વોટર ટ્રીટમેન્ટ OIC: સિંધુ જળ સંધિને લઈને ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો વિવાદ ફરી એકવાર સામે આવ્યો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA)ના સત્રમાં ભાગ લેવા ન્યૂયોર્ક પહોંચેલા પાકિસ્તાનના નાયબ વડાપ્રધાન અને વિદેશ મંત્રી ઈશાક ડારે OICની બેઠકમાં આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.

તેમણે મુસ્લિમ દેશોને કહ્યું કે ભારત પોતાની અનુકૂળતા મુજબ આંતરરાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓને અવગણી શકે નહીં. ડારે દાવો કર્યો હતો કે સિંધુ જળ સંધિ એક બંધનકર્તા આંતરરાષ્ટ્રીય કરાર છે અને તેને એકપક્ષીય રીતે સ્થગિત કરવાની કોઈ જોગવાઈ નથી.

OICના જમ્મુ અને કાશ્મીર કોન્ટેક્ટ ગ્રુપની મંત્રી સ્તરીય બેઠકમાં ઈશાક ડારે કહ્યું કે સિંધુ જળ સંધિને ભારત દ્વારા સ્થગિત કરવાથી ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે કોઈ દેશ માટે અસુવિધાજનક હોય ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય કરારો સંબંધિત જવાબદારીઓને છોડી શકાતી નથી.

ડારે હેગ સ્થિત આર્બિટ્રેશન કોર્ટના તાજેતરના નિર્ણયનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે 31 ઓગસ્ટ 2026ના નિર્ણયમાં સિંધુ જળ સંધિને લાગુ અને બંધનકર્તા માનવામાં આવી છે. પાકિસ્તાન આ નિર્ણયને પોતાના પક્ષમાં ગણાવી રહ્યું છે.

મે 2025માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સૈન્ય સંઘર્ષનો ઉલ્લેખ કરતા ઈશાક ડારે કહ્યું કે કાશ્મીર વિવાદના ઉકેલના અભાવને કારણે આ ક્ષેત્રમાં તણાવ છે. તેણે પહેલગામ આતંકી હુમલા અંગેના ભારતના આરોપો પર પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને દાવો કર્યો હતો કે પાકિસ્તાન પર કરવામાં આવેલા આરોપોને સમર્થન આપવા માટે પર્યાપ્ત તપાસ કે પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા નથી.

ઓપરેશન સિંદૂરનો ઉલ્લેખ કરતા ડારે કહ્યું કે પાકિસ્તાને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટરની કલમ 51 હેઠળ સ્વ-રક્ષણના અધિકારનો ઉપયોગ કર્યો. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચેનો સૈન્ય મુકાબલો એ યાદ અપાવે છે કે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદોને વાતચીત અને કૂટનીતિ દ્વારા ઉકેલવા જોઈએ.

ડારે એમ પણ કહ્યું કે ભારત અને પાકિસ્તાન બંને પરમાણુ હથિયારો ધરાવતા દેશ છે અને આવી સ્થિતિમાં સૈન્ય મુકાબલો ટાળવો જરૂરી છે. તેમના મતે રાજકીય વિવાદો સૈન્ય બળ દ્વારા ઉકેલી શકાય નહીં.

સિંધુ જળ સંધિ અને આર્બિટ્રેશન કોર્ટના નિર્ણયનો મુદ્દો ઉઠાવતા પાકિસ્તાનને ભારતે જોરદાર જવાબ આપ્યો છે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું કે પાકિસ્તાન આ મામલે તથ્યોને ખોટી રીતે રજૂ કરી રહ્યું છે. ભારતે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પાકિસ્તાન જે નિર્ણયને આંતરરાષ્ટ્રીય કોર્ટનો નિર્ણય ગણાવી રહ્યું છે તેને ભારત માન્ય નથી માનતું.

ભારતનું કહેવું છે કે કોર્ટ ઓફ આર્બિટ્રેશન કે જેના દ્વારા આ કાર્યવાહી થઈ હતી તે તેની દૃષ્ટિએ કાયદેસર રીતે રચવામાં આવી ન હતી. તેથી, ભારત ન તો આ પ્રક્રિયાને માન્યતા આપે છે અને ન તો તેના નિર્ણયોને સ્વીકારે છે. તે જ સમયે, પાકિસ્તાન આ નિર્ણયને સિંધુ જળ સંધિ ચાલુ રાખવાની પુષ્ટિ તરીકે રજૂ કરી રહ્યું છે.