નવી દિલ્હી. કેન્દ્રીય મંત્રી અમિત શાહની હાજરીમાં સોમવારે નવી દિલ્હીમાં બિહાર અને ઝારખંડ વચ્ચે સોન નદીના પાણીની વહેંચણી સંબંધિત એક એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રસંગે ઝારખંડના મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેન, બિહારના મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરી, કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રી સીઆર પાટીલ, બિહારના નાયબ મુખ્યમંત્રી, કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ અને ભારત સરકાર અને બંને રાજ્યોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિત શાહે કહ્યું કે બિહાર અને ઝારખંડ વચ્ચેના આજના કરારે પૂર્વ ભારતના બહુપ્રતીક્ષિત જળ વિવાદનો ઉકેલ લાવી દીધો છે. તેમણે કહ્યું કે આ કરારથી બિહાર અને ઝારખંડના મોટા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં લાખો ખેડૂતોને સિંચાઈ માટે પાણી મળશે અને લોકોને પીવાનું પાણી ઉપલબ્ધ થશે.
અમિત શાહે કહ્યું કે સોન નદીની વહેંચણી અંગે આજે થયેલ સમજૂતી એ ટીમ ઈન્ડિયાના વિઝન અને વડાપ્રધાન મોદી દ્વારા કરવામાં આવેલ સહકારી સંઘવાદનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. તેમણે કહ્યું કે દેશના તમામ રાજ્યોનું અલગ અસ્તિત્વ છે પરંતુ ભારતના પરિપ્રેક્ષ્યમાં જો તમામ રાજ્યો ટીમ ઈન્ડિયા તરીકે આગળ વધે તો એવી કોઈ સમસ્યા નથી કે જેનો ઉકેલ ન આવે. શાહે કહ્યું કે આ વર્ષે અત્યાર સુધીનો આ ચોથો જળ કરાર છે જે સિંચાઈ, ગ્રામીણ વિકાસ અને પીવાના પાણી માટે પાણીની ઉપલબ્ધતા વધારશે.
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે બિહાર અને ઝારખંડ વચ્ચે લગભગ 25 વર્ષ જૂના જળ વિવાદને ઉકેલવા માટે આજે થયેલો આ કરાર એ હકીકતનું ઉદાહરણ છે કે જો સહકારી સંઘવાદની ભાવના સાથે વાતચીત થાય તો દરેક સમસ્યાનો ઉકેલ શક્ય છે. આજે બંને રાજ્યોના ખૂબ મોટા ભૌગોલિક વિસ્તાર, ખેડૂતો, ગ્રામ્ય વિસ્તાર અને પીવાના પાણીની સમસ્યા કાયમ માટે હલ થઈ ગઈ છે.
શાહે કહ્યું કે આ કરાર બિહારના ભોજપુર, બક્સર, રોહતાસ, કૈમુર, ઔરંગાબાદ, અરવાલ, ગયા અને પટનાની મોટી વસ્તીને પીવાનું પાણી અને સિંચાઈનું પાણી પૂરતા પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ કરાવશે. આ સાથે ઝારખંડના પલામુ, ગઢવા અને અન્ય વિસ્તારોમાં સિંચાઈ અને પીવાનું પાણી ઉપલબ્ધ થશે.
ઝારખંડના મુખ્ય પ્રધાન હેમંત સોરેન અને બિહારના મુખ્ય પ્રધાન સમ્રાટ ચૌધરીએ સોન નદીના પાણીની વહેંચણીના મુદ્દાને ઉકેલવા બદલ વડા પ્રધાન મોદી અને કેન્દ્રીય પ્રધાન અમિત શાહનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.
ગૃહમંત્રી અમિત શાહની પહેલ પર, વિવિધ રાજ્યો વચ્ચે ઘણા દાયકાઓથી પેન્ડિંગ પાણીના વિવાદોને આંતર-રાજ્ય પરિષદ દ્વારા ઉકેલવામાં આવી રહ્યા છે, આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં ચાર ઐતિહાસિક કરાર થયા છે.
7 જુલાઈના રોજ, કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રીની હાજરીમાં, નર્મદા પુરસ્કારના લાભાર્થી રાજ્યો મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત, રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશ વચ્ચે બાકી ચૂકવણીઓના સમાધાન અંગે ઐતિહાસિક કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કરાર મધ્યપ્રદેશ, ગુજરાત, રાજસ્થાન અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્યો દ્વારા સરદાર સરોવર પ્રોજેક્ટના નિર્માણના ખર્ચની વહેંચણીના મુદ્દાઓને લગતા લાંબા સમયથી ચાલતા વિવાદોનો અંત લાવવાની દિશામાં એક સીમાચિહ્નરૂપ છે, જેમાં બાકી લેણાંની અંતિમ પતાવટ તરીકે ચૂકવણીઓ એક વખતના સમાધાન તરીકે ઉકેલવામાં આવી છે.
29 જૂને રાજસ્થાન અને હરિયાણાની સરકારો વચ્ચે અમિત શાહની હાજરીમાં યમુના વોટર પ્રોજેક્ટના નિર્માણ અને અમલીકરણને લઈને એક મહત્વપૂર્ણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કરાર હેઠળ, જુલાઈથી ઓક્ટોબર સુધીમાં, લગભગ 580 MCM પાણી યમુના કેનાલમાંથી ત્રણ ભૂગર્ભ પાઇપલાઇન દ્વારા રાજસ્થાન પહોંચશે. આ પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય પશ્ચિમ યમુના કેનાલમાંથી ભૂગર્ભ પાઇપલાઇન દ્વારા યમુનાના પાણીને રાજસ્થાનના ભાગમાં પહોંચાડવાનો છે. આ સાથે, રાજસ્થાન ઉપલા યમુના બેસિનના ઉપયોગી સપાટીના પાણીની વહેંચણી પર 1994ના કરાર હેઠળ પ્રાપ્ત થયેલા પાણીનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરી શકશે. આ પ્રોજેક્ટ રાજસ્થાનના સૂકા અને ઓછા વરસાદવાળા વિસ્તારોમાં પીવાના પાણીનો સતત પુરવઠો પૂરો પાડશે અને સામાજિક-આર્થિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપશે, જેનાથી લાખો લોકોને ફાયદો થશે.
કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહની અધ્યક્ષતામાં 16 જૂને નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી એક મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં, વર્ષોથી પેન્ડિંગ ‘કિશાઉ બહુહેતુક બંધ પ્રોજેક્ટ’ પર સંબંધિત રાજ્યો વચ્ચે સર્વસંમતિ સધાઈ હતી. બેઠકમાં, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા અને રાજસ્થાન ‘કિશાઉ બહુહેતુક પ્રોજેક્ટ’ના અમલીકરણ માટે સમજૂતીના મેમોરેન્ડમ (એમઓયુ) પર સંમત થયા હતા.
કિશાઉ બહુહેતુક ડેમ પ્રોજેક્ટના સંદર્ભમાં, 90 ટકા પાણીના ઘટકોનું કામ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કેન્દ્રીય સહાય તરીકે ઉઠાવવામાં આવશે અને બાકીના 10 ટકા નાણાકીય બોજ 6 રાજ્યો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવશે. હિમાચલ પ્રદેશને ફાળવેલ પાણી દિલ્હી અને રાજસ્થાનને પાવર કોમ્પોનન્ટના હિમાચલ પ્રદેશના હિસ્સાની કિંમતની વહેંચણીના બદલામાં આપવા સંમત થયા હતા.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
