નવી દિલ્હી. UPI દ્વારા પેમેન્ટ સ્વીકારતા વેપારીઓને હાલમાં રાહત થઈ છે. ₹2,000થી વધુના અમુક વેપારી વ્યવહારો પર સૂચિત MDR ચાર્જ દિવાળી સુધી મુલતવી રાખવામાં આવ્યો છે. આ નિયમ અગાઉ 15 ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવવાનો હતો. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) એ તહેવારોની સિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને તેના અમલીકરણની તારીખ લંબાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે. જો કે હજુ સુધી નવી તારીખની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, દિવાળી પછી તરત જ તેનો અમલ થઈ શકે છે.
મોટા વેપારીઓએ 0.4% MDR ચાર્જ ચૂકવવો પડશે
નવા નિયમો હેઠળ, જે વેપારીઓનું માસિક UPI કલેક્શન ₹1 લાખથી વધુ છે તેમણે ₹2,000થી વધુના દરેક પાત્ર વેપારી વ્યવહાર પર 0.4% MDR ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. આ ફી પર 18% GST પણ લાગુ થશે.
તે જ સમયે, જે વેપારીઓનું કુલ UPI કલેક્શન દર મહિને ₹ 1 લાખ સુધી છે તેમને આ ચાર્જમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે. ₹2,000 થી વધુની ચૂકવણી પર પણ તેમના માટે કોઈ MDR ફી રહેશે નહીં.
જો સતત ત્રણ મહિના સુધી કલેક્શન વધારે હોય તો કેટેગરી બદલાઈ શકે છે
નિયમો અનુસાર, જો નાના વેપારીનું UPI કલેક્શન સતત ત્રણ મહિના સુધી ₹1 લાખથી વધુ રહે છે, તો બેન્કો તેને મોટા વેપારી વર્ગમાં ટ્રાન્સફર કરી શકે છે. આ પછી, તે વેપારીને લાગુ પડતા નિયમો અનુસાર MDR ચાર્જ લાદવામાં આવી શકે છે.
જો કે, નવા નિયમો હેઠળ, મોટા વેપારીઓએ પણ ₹2,000 કે તેથી ઓછી રકમની યોગ્ય UPI ચૂકવણી પર MDR ચૂકવવો પડશે નહીં. અહીં ₹2,000 ની મર્યાદા સમગ્ર દિવસના વેચાણને બદલે દરેક વ્યવહારના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે.
₹75,000 કે તેથી વધુની ચુકવણી પર મહત્તમ ₹300 ફી
મોટા વેપારીઓ માટે ફીની મહત્તમ મર્યાદા પણ નક્કી કરવામાં આવી છે. ₹75,000 કે તેથી વધુના પાત્ર વ્યવહારો પર MDR ચાર્જ મહત્તમ ₹300 હશે. આ સિવાય લાગુ GST પણ ચૂકવવો પડશે.
કેટલાક પસંદગીના વિસ્તારોને અલગ-અલગ દર હેઠળ રાખવામાં આવ્યા છે. પેટ્રોલ પંપ, રેલ્વે, બિલની ચૂકવણી, ટેલિકોમ, વીમા અને શિક્ષણને સંડોવતા પાત્ર વેપારી વ્યવહારો પર ₹2,000 થી વધુની ચૂકવણી માટે 0.4% ને બદલે ₹5 ની ફ્લેટ ફી નક્કી કરવામાં આવી છે.
UPI ક્રેડિટ અને ડેબિટ કાર્ડ કરતાં ઓછો ચાર્જ લે છે
જો આપણે ડિજિટલ પેમેન્ટના વિવિધ માધ્યમો પર વસૂલવામાં આવતી ફીની તુલના કરીએ, તો UPIનો પ્રસ્તાવિત MDR ચાર્જ ક્રેડિટ અને ડેબિટ કાર્ડ કરતાં ઓછો હોવાનું કહેવાય છે. ક્રેડિટ કાર્ડ્સ પર વેપારી ફી સામાન્ય રીતે 1.5% થી 2.5% સુધીની હોઈ શકે છે, જ્યારે ડેબિટ કાર્ડ્સ પર તે કેટલાક કિસ્સાઓમાં 0.90% જેટલી ઊંચી હોઈ શકે છે. બેંક, કાર્ડ નેટવર્ક અને વેપારી વ્યવસ્થાના આધારે વાસ્તવિક દરો બદલાઈ શકે છે.
MDR ચાર્જ શું છે?
મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ એટલે કે MDR એ એવી ફી છે જે વેપારીએ ડિજિટલ પેમેન્ટ સ્વીકારવાની સુવિધા પૂરી પાડવા બદલ બદલામાં બેંક અથવા સંબંધિત ચુકવણી સેવા પ્રદાતાને ચૂકવવી પડી શકે છે. આ ફી કાર્ડ પેમેન્ટ, પોઈન્ટ ઓફ સેલ મશીન અને કેટલીક ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ સાથે સંકળાયેલ હોઈ શકે છે.
તેનો હેતુ ચુકવણી પ્રક્રિયાના સંચાલનના ખર્ચ અને તેની સાથે સંકળાયેલ તકનીકી નેટવર્કને આવરી લેવાનો છે. MDR એ વેપારી પર વસૂલવામાં આવતી ફી છે. આને ગ્રાહક પાસેથી આપમેળે વસૂલવામાં આવેલ ચાર્જ તરીકે ગણવામાં આવવો જોઈએ નહીં.
હાલમાં, પ્રસ્તાવિત UPI મર્ચન્ટ ચાર્જને મુલતવી રાખવાથી તહેવારો દરમિયાન વેપારીઓને કામચલાઉ રાહત મળી છે. નવી સિસ્ટમ ક્યારે લાગુ થશે તેના પર વેપારીઓ અને પેમેન્ટ સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ નજર રાખશે.
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.

