બુધવારે નેપાળમાં આવેલા પૂરે એવી તબાહી મચાવી હતી કે વિનાશકારી શબ્દ પણ ટૂંકો પડી જાય છે. 26 ઓગસ્ટના રોજ નેપાળના રાસુવા વિસ્તારમાં આવેલા પ્રચંડ પૂર પછી અત્યાર સુધીમાં 359 મૃતદેહો બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે. ગુરુવારે સાંજે 5 વાગ્યા સુધી સૌથી વધુ 132 મૃતદેહો ચિતવન જિલ્લામાંથી મળી આવ્યા હતા. લગભગ 1,500 લોકોની શોધ ચાલી રહી છે, જેમાં 100 થી વધુ ભારતીય નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે. દરમિયાન, વહીવટીતંત્રે ભોતેકોશી નદીમાં પૂરના જોખમને લઈને ફરીથી એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. હિમાલયના ક્ષેત્રમાં આ તબાહી પર નજર રાખી રહેલા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હજુ આ ખતરો સંપૂર્ણપણે ટળ્યો નથી. આગામી દિવસોમાં ફરી પૂરની શક્યતા નકારી શકાતી નથી.
ખતરો હજુ ટળ્યો નથી!
નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે આવી ઘટના ફરીથી બની શકે છે. તેથી, આગોતરી તૈયારી, સમયસર ચેતવણી અને જરૂરી માળખાને મજબૂત બનાવવું હવે સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. નેપાળમાં ICIMODના પાણી અને આપત્તિ જોખમ નિષ્ણાત ડૉ. નીરા શ્રેષ્ઠા પ્રધાને જણાવ્યું હતું કે આ વિસ્તારને અત્યારે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત ગણી શકાય નહીં. વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકો હજુ પણ એ જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે કે આટલું અચાનક અને ભયંકર પૂર કેવી રીતે આવ્યું. નિષ્ણાતોના મતે આની પાછળ ઘણી શક્યતાઓ હોઈ શકે છે. પહેલો ભય એ છે કે પથ્થર અને બરફનો મોટો ભાગ પર્વત પરથી સરકીને નદીમાં પડી ગયો હશે. જેના કારણે થોડા સમય માટે નદીનો માર્ગ બંધ થઈ ગયો હોત અને પાણી એકઠા થઈ ગયા હોત. બાદમાં, આ અવરોધ તોડવાથી અચાનક પૂર આવી શકે છે.
બીજી સંભાવના ગ્લેશિયલ લેક આઉટબર્સ્ટ ફ્લડ છે, એટલે કે ગ્લેશિયર તળાવ અચાનક ફાટવાને કારણે પૂર. આમાં, ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં બનેલું ગ્લેશિયર તળાવ અચાનક તૂટી જાય છે અને પાણીનો મોટો જથ્થો ઝડપથી નીચેની તરફ વહેવા લાગે છે. જો કે પૂરનું સાચું કારણ હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી. આની પુષ્ટિ કરવા માટે નિષ્ણાતો સતત તપાસ કરી રહ્યા છે.
સેટેલાઇટ ફોટાને કારણે ચિંતા વધી
ઉપગ્રહની તસવીરોમાં પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારના ઉપરના ભાગમાં ત્રણ મોટા ગ્લેશિયલ સરોવરો દેખાય છે. આ તળાવોમાંથી પાણીમાં અચાનક વધારો થયો છે કે કેમ તેના કારણે નિષ્ણાતોની ચિંતા વધી ગઈ છે. વૈજ્ઞાનિકો હવે તેની વિગતવાર તપાસ કરી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોએ એ પણ શોધી કાઢ્યું હતું કે બુધવારે સવારે અચાનક પૂર આવ્યું તે જ સમયે, તિબેટમાં 4.4 તીવ્રતાનો ભૂકંપ પણ આવ્યો હતો. પાણી અને આપત્તિ નિષ્ણાત ડૉ. નીરા શ્રેષ્ઠા પ્રધાન કહે છે કે આ ભૂકંપ પૂરની શરૂઆતનું સંભવિત કારણ હોઈ શકે છે, પરંતુ હજી સુધી તેની પુષ્ટિ થઈ નથી અને તપાસ ચાલુ છે.
