નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો પ્રેમ જગજાહેર છે. તેમને છેલ્લી વખત શાંતિ પુરસ્કાર મળ્યો ન હતો. નોબેલ સમિતિએ દલીલ કરી હતી કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નામ ઉમેદવારોની યાદીમાં નથી. તેથી તેને આ એવોર્ડ આપી શકાય નહીં. પરંતુ આ વખતે ઉમેદવારોની યાદીમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નામ છે. આવી સ્થિતિમાં આ સૌથી મોટો પ્રશ્ન છે. શું યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના રાષ્ટ્રપતિને ખરેખર નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મળશે? તેની જાહેરાત શુક્રવારે થવાની છે. નોબેલ પુરસ્કાર સમિતિ પર પણ ઘણું દબાણ છે.
નિષ્ણાતોના મતે આ વખતે તમામ નિર્ણયોને કારણે ટ્રમ્પને નોબેલ પુરસ્કાર મળવાની શક્યતા ઓછી છે. પરંતુ આ એવોર્ડ માટે તેમના દ્વારા ચલાવવામાં આવેલ ઝુંબેશની અસર વિજેતાની જાહેરાત પર પડી શકે છે. છેલ્લી વખત ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો ન હતો ત્યારે તેણે તેના પર ઘણી ટિપ્પણી કરી હતી. એટલું જ નહીં, તેણે વેનેઝુએલાના નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા મચાડોને પણ વ્હાઇટ હાઉસ બોલાવીને તેમની પાસેથી એવોર્ડ મેળવ્યો હતો.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને નોબેલ મળવાની શક્યતા ઓછી છે
શુક્રવારે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની જાહેરાત પહેલા નોર્વેની સમિતિ દબાણ હેઠળ છે. એએફપીના અહેવાલ મુજબ ઈરાન સામેના યુદ્ધ, ગ્રીનલેન્ડ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં જમીન પર કબજો કરવાની મહત્વાકાંક્ષા અને આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોમાં તેના વધતા જતા જોખમી વલણને કારણે એવોર્ડ જીતવાની તેની તકો નબળી પડી છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભલે ટ્રમ્પે મચાડોના નોબેલ પ્રાઈઝ મેડલ વિશે વધુ ચર્ચા કરી ન હતી. પરંતુ જો તેને આ એવોર્ડ આપવામાં નહીં આવે તો તે તેના વિશે ફરી વાત કરી શકે છે. ટ્રમ્પને આ એવોર્ડ ન મળવાને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની પરોક્ષ ટીકા તરીકે પણ જોઈ શકાય છે.
ઓસ્લોમાં પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના વડા હાકોન જાર્લોએ પણ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારના નિર્ણય પર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રભાવનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ટ્રમ્પ રૂમમાં હાજર પડછાયા જેવા છે. જેને અવગણી શકાય તેમ નથી. ગેર્લોએ કહ્યું કે નોબેલ કમિટીએ વિચારવું પડશે કે શું કોઈને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર આપવાથી લાભને બદલે નુકસાન થઈ શકે છે.
લોબિંગના પ્રયાસો પહેલા પણ થઈ રહ્યા છે – નોર્વે નોબેલ સમિતિના સચિવ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો નોબેલ પ્રત્યેનો પ્રેમ જોઈને ઘણા દેશોના નેતાઓએ નોબેલ માટે તેમના નામનું સમર્થન કર્યું. ઘણા દેશોના આ સમર્થન બાદ નોબેલ કમિટી પર ઘણું દબાણ હતું. જો કે, નોર્વેજીયન સમિતિના સભ્ય ક્રિસ્ટિયન બર્ગ હાર્પવિકેને સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આવી લોબીંગ અસામાન્ય નથી. “હંમેશા ઘણી લોબિંગ હોય છે, અને આખરે સમિતિ પર દબાણ લાવવાના પ્રયાસો થાય છે,” તેમણે કહ્યું. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે આ પ્રકારના પ્રયાસોની સમિતિની ચર્ચાઓ કે નિર્ણયો પર કોઈ અસર થતી નથી.
