સાઉદી અરેબિયા અને હુથીઓ વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઈઝરાયેલ મીડિયાએ મોટો દાવો કર્યો છે. ખાડી દેશોના રાજદ્વારી સૂત્રોને ટાંકીને ઈઝરાયેલ હાયોમે કહ્યું છે કે સાઉદી અરેબિયાએ હુથી વિદ્રોહીઓ સમક્ષ આત્મસમર્પણ કર્યું છે. એક રીતે, તે આત્મસમર્પણ કરવામાં આવ્યું છે. અહેવાલ છે કે રિયાદે ઈરાન સમર્થિત યમનના હુથીઓને 1 અબજ યુએસ ડોલરની ઓફર કરી છે. આ પૈસા ઈરાન દ્વારા આપવામાં આવશે, જેથી હુતી હુમલા બંધ થાય અને યુદ્ધવિરામ થાય.
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સાઉદી રક્ષા મંત્રી પ્રિન્સ ખાલિદ બિન સલમાન અચાનક તેહરાન પહોંચ્યા હતા. તેમની મુલાકાત હુથિઓ સાથે સોદા સુધી પહોંચવાના પ્રયાસનો એક ભાગ હતો. આ બેઠકમાં પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર અને તુર્કીના ઈન્ટેલિજન્સ ચીફ ઈબ્રાહિમ કાલિન પણ હાજર હતા. આ બેઠક મક્કા કરાર બાદ થઈ હતી, જેમાં સાઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કીએ એકબીજાને મદદ કરવાનું વચન આપ્યું હતું.
તેહરાન બેઠકમાં કોણ હાજર હતું?
ઈઝરાયેલના અખબારના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાનના પક્ષ તરફથી રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશકિયન, સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી જનરલ મોહસેન રેઝાઈ અને ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર હતા. ઈરાને સાઉદી અરેબિયા અને હુથિઓ વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવાની ઓફર કરી હતી. રાજદ્વારી સ્ત્રોતનો દાવો છે કે પ્રિન્સ ખાલિદ બિન સલમાન હર્ક્યુલસ મિલિટરી ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટમાં તેહરાન પહોંચ્યા હતા અને તેમની પાસે $1 બિલિયન રોકડ હતા. જોકે, અખબારે સ્પષ્ટ લખ્યું છે કે ચૂકવણીના કોઈ નક્કર પુરાવા મળ્યા નથી. સાઉદી અધિકારીઓએ પણ કોઈ ટ્રાન્સફરની પુષ્ટિ કરી નથી.
હુથી હુમલા અને સાઉદી અરેબિયાની મુશ્કેલીઓ
વાસ્તવમાં, આ વાતચીત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે હુતી વિદ્રોહીઓએ સાઉદી અરેબિયાના એરપોર્ટ અને ખાસ કરીને તેલ સુવિધાઓ પર હુમલા તેજ કર્યા છે. આ હુમલાઓને કારણે સાઉદી અરેબિયાને આર્થિક નુકસાન થઈ રહ્યું છે. અખાતમાંથી તેલની નિકાસને અસર કરતા હોર્મુઝમાં ટેન્કરો પર હુમલાના અહેવાલો પણ મળ્યા છે. સાઉદી અરેબિયા લાંબા સમયથી હુથીઓ સાથે સંઘર્ષમાં છે. સતત હુમલાઓ દેશના તેલની નિકાસ, મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય સુવિધાઓ અને આર્થિક હિતોને જોખમમાં મૂકે છે. રિપોર્ટ અનુસાર, રિયાદ તણાવ ઓછો કરવા માંગે છે અને આ માટે આર્થિક મદદ અને ઈરાની મધ્યસ્થીનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
ત્રણ વર્ષ જૂના કરારનો ઉલ્લેખ
ઈઝરાયેલના અખબારે લખ્યું છે કે આ વિવાદમાં લગભગ ત્રણ વર્ષ પહેલા થયેલ સમજૂતી પણ સામેલ છે. તે સમયે, સાઉદી અરેબિયા સરકારી કર્મચારીઓના પગાર ચૂકવવામાં અને હુથી-નિયંત્રિત વિસ્તારોમાં નાગરિક માળખાના પુનઃનિર્માણમાં મદદ કરશે તેવી અપેક્ષા હતી. બદલામાં, હુથિઓએ યુદ્ધવિરામ જાળવી રાખવાનું હતું અને સાઉદી અરેબિયા પરના હુમલાઓ બંધ કરવાના હતા. તાજેતરના મહિનાઓમાં, હુથિઓએ આરોપ લગાવ્યો છે કે સાઉદી અરેબિયાએ તે જૂના કરારોનું પાલન કર્યું નથી. આ કારણોસર તેઓએ નવા હુમલાઓને યોગ્ય ઠેરવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. રિપોર્ટમાં ઈરાનની ભૂમિકા પર પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે તેહરાન યુએસ સાથેના મોટા મુકાબલાના ભાગરૂપે હુથિઓને શસ્ત્રો અને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખે છે.
