પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને ઈરાન-અમેરિકા-ઈઝરાયેલ સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ઉથલપાથલ છે. દરમિયાન, શ્રીલંકાની સરકારે રવિવાર મધ્યરાત્રિથી ઇંધણના ભાવમાં સરેરાશ 25 ટકાનો વધારો કર્યો છે. એક સપ્તાહની અંદર આ પ્રકારનો આ બીજો અને માર્ચની શરૂઆત પછીનો ત્રીજો વધારો છે. આ વધારા સાથે, શ્રીલંકામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમત રૂ. 400ને વટાવી ગઈ છે. વાસ્તવમાં, ઈરાન સામે યુએસ-ઈઝરાયેલના સંયુક્ત હુમલા અને ઈરાનની જવાબી કાર્યવાહીના પરિણામે હોર્મુઝને અસરકારક રીતે બંધ કરવામાં આવ્યું છે, વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠામાં ગંભીર વિક્ષેપ પડ્યો છે અને તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ વધારાને કારણે શ્રીલંકામાં રિટેલ ઈંધણની કિંમતો 2022ના આર્થિક સંકટના સ્તરની નજીક આવી ગઈ છે, જ્યારે દેશે આઝાદી પછી પ્રથમ વખત સોવરિન ડેટ ડિફોલ્ટની જાહેરાત કરી અને રાષ્ટ્રપતિ ગોટાબાયા રાજપક્ષેએ રાજીનામું આપવું પડ્યું. સરકારી માલિકીની ઈંધણ કંપની સિલોન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન (CPC) દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા દરો અનુસાર…
- ઓટો ડીઝલનો ભાવ શ્રીલંકાના રૂપિયા 303 પ્રતિ લીટરથી વધીને શ્રીલંકાના રૂપિયા 382 થયો (26.1% વધારો)
- સુપર ડીઝલ રૂપિયા 353 થી વધીને રૂપિયા 443 (25.5% વધારો)
- 92 ઓક્ટેન પેટ્રોલ રૂપિયા 317 થી વધીને 398 રૂપિયા (25.6% વધારો)
- 95 ઓક્ટેન પેટ્રોલ 365 રૂપિયાથી વધીને 455 રૂપિયા થયું (24.7% વધારો)
- કેરોસીન રૂ. 195 થી વધીને રૂ. 255 (30.8% વધારો)
ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટરમાં ગભરાટ
પ્રાઈવેટ બસ ઓનર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ ગામનુ વિજયરત્નેએ જણાવ્યું કે ડીઝલના ભાવમાં અત્યાર સુધીનો આ સૌથી મોટો વધારો છે. અમે પર્યાપ્ત ભાડા વધારા વિના બસો ચલાવી શકીએ નહીં. અમારે ભાડામાં ઓછામાં ઓછો 15 ટકાનો વધારો કરવાની જરૂર છે. દરમિયાન, લંકા પ્રાઈવેટ બસ ઓનર્સ એસોસિએશને ચેતવણી આપી છે કે જો બસ ભાડામાં કોઈ સત્તાવાર સુધારો કરવામાં નહીં આવે તો તેઓ દેશવ્યાપી હડતાળ પર જશે. નેશનલ ટ્રાન્સપોર્ટ કમિશન (NTC) અનુસાર, નવા ભાવોના આધારે બસ ભાડામાં 10 ટકાથી વધુનો વધારો જરૂરી છે. NTCના ડાયરેક્ટર જનરલ નિલન મિરાંડાએ જણાવ્યું હતું કે સુધારેલા બસ ભાડા મંજૂરી માટે સોમવારે કેબિનેટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે.
સરકારના પ્રવક્તાએ શું કહ્યું?
સરકારના પ્રવક્તા અને મંત્રી નલિંદા જયતિસાએ કહ્યું કે ઈંધણના ભાવમાં વધારો થવા છતાં સરકાર ડીઝલ પર પ્રતિ લીટર 100 રૂપિયા અને પેટ્રોલ પર 20 રૂપિયાની સબસિડી આપી રહી છે, જેના કારણે તેને માસિક 20 અબજ રૂપિયાનો વધારાનો બોજ ઉઠાવવો પડે છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે જો કિંમતોમાં વધારો કરવામાં ન આવ્યો હોત તો સરકાર પર લગભગ 1.5 બિલિયન યુએસ ડોલરનો વધારાનો બોજ પડત. આ સમય દરમિયાન, મંત્રીએ લોકોને ઇંધણ અને વીજળીનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવા અને સંગ્રહખોરી ટાળવા અપીલ કરી છે.
