બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટ:અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે હવે નવો વળાંક આવતો જણાય છે. અહેવાલો અનુસાર, જો અમેરિકા ઈરાનના ખર્ગ દ્વીપ પર ફરી હુમલો કરે છે તો ઈરાન બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટને બંધ કરવા જેવું મોટું પગલું લઈ શકે છે. આ ચેતવણીએ વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતા વધારી છે, કારણ કે આ દરિયાઈ માર્ગની ગણતરી વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વેપાર માર્ગોમાં થાય છે.
બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટ શું છે?
બાબ અલ-મંડેબ એક વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ છે, જેને “ગેટ ઓફ ટીયર્સ” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તે લાલ સમુદ્રને એડનના અખાત સાથે અને આગળ અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે. આ માર્ગ યમન અને હોર્ન ઑફ આફ્રિકા (જીબુટી અને એરિટ્રિયા) વચ્ચે સ્થિત છે.
જેમ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, તેવી જ રીતે બાબ અલ-મંડેબ પણ યુરોપ, એશિયા અને આફ્રિકા વચ્ચે વેપાર અને ઊર્જા પુરવઠાની મુખ્ય કડી છે.
આ માર્ગ પરથી કેટલું તેલ પસાર થાય છે?
વૈશ્વિક સ્તરે, દરિયાઈ માર્ગે તેલ અને ગેસ પરિવહનનો મોટો હિસ્સો આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે.
આના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આ માર્ગને વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાની કરોડરજ્જુ માનવામાં આવે છે.
ખતરો કેમ વધી રહ્યો છે?
લાલ સમુદ્રનો પ્રદેશ પહેલેથી જ અસ્થિર છે. ઈરાનના સાથી ગણાતા યમનમાં કાર્યરત હુથી વિદ્રોહીઓ અગાઉ પણ જહાજો પર હુમલા કરી ચૂક્યા છે. ગાઝા સંઘર્ષ દરમિયાન તેઓએ ઘણા જહાજોને નિશાન બનાવ્યા હતા.
જો ઈરાન આ માર્ગને બંધ કરવાનો પ્રયાસ કરશે તો હુથી વિદ્રોહીઓ પણ તેમાં જોડાઈ શકે છે અને સ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી શકે છે. અહેવાલો અનુસાર, લાલ સમુદ્રના આ માર્ગ દ્વારા દર વર્ષે લગભગ 1 ટ્રિલિયન ડોલરના સામાનનો વેપાર થાય છે.
રસ્તો બંધ થશે તો શું અસર થશે?
જો બાબ અલ-મંદેબ બંધ થશે તો તેની સીધી અસર સમગ્ર વિશ્વ પર પડશે.
જો ઈરાન અને હુથીઓ સાથે આવે તો શું થશે?
નિષ્ણાતો માને છે કે જો ઈરાન અને હુથી વિદ્રોહીઓ ખુલ્લેઆમ એકસાથે આવે અને આ માર્ગને અવરોધે તો સમગ્ર લાલ સમુદ્ર ક્ષેત્ર અસુરક્ષિત બની શકે છે.
આના પરિણામે થશે:
કેટલાક વિશ્લેષકોના મતે, આ પગલું ઈરાનની એક મોટી વ્યૂહરચનાનો ભાગ હોઈ શકે છે, જેમાં તે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં દબાણ બનાવીને વૈશ્વિક સંતુલનને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો- PM મોદી 28 માર્ચે નોઈડા એરપોર્ટનું કરશે ઉદ્ઘાટન, ફ્લાઈટ્સ ક્યારે શરૂ થશે? ખાસ વાતો જાણો
