સંયુક્ત આરબ અમીરાતે તેલ ઉત્પાદક દેશોની સંસ્થા ઓપેકમાંથી ખસી જવાનો નિર્ણય લીધો છે. UAE છેલ્લા 60 વર્ષથી આ સંગઠનનો ભાગ હતો અને હવે જો તે અલગ થઈ રહ્યું છે તો તે મોટી વાત છે. આ સંગઠનમાં મોટાભાગના મુસ્લિમ દેશોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં મુસ્લિમ બહુલ સંગઠનથી અલગ થવાનો સંયુક્ત આરબ અમીરાતનો નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે UAE ના બહાર નીકળવાનું કારણ સાઉદી અરેબિયા સાથે મતભેદ છે. આ સિવાય પાકિસ્તાનને પણ આનું કારણ માનવામાં આવે છે. સાઉદી અને યુએઈ વચ્ચે વર્ષોથી મતભેદો હતા, પરંતુ ઈરાન સાથેના યુદ્ધને કારણે તે કંઈક અંશે દબાઈ ગયા હતા. હવે તેઓ ફરી ઉભરી રહ્યા હોય તેવું લાગી રહ્યું છે.
ફાઈનાન્સિયલ ટાઈમ્સ સાથે વાત કરતા યુરેશિયા ગ્રુપના મિડલ ઈસ્ટ ડાયરેક્ટર ફિરાસ મકસાદે કહ્યું કે UAE કોઈપણ પ્રકારના દબાણમાં આવવા માંગતું નથી. ઘણી વખત એવું બને છે કે UAE વધુ તેલનું ઉત્પાદન કરવા માંગે છે અને સાઉદી અરેબિયા તેને ઘટાડવા માંગે છે. આવી સ્થિતિમાં UAE પર ઓપેકનો ભાગ હોવા છતાં તેલ ઉત્પાદન ઘટાડવાનું દબાણ છે. હવે તેમને સંગઠન છોડીને આ દબાણમાંથી મુક્તિ મળી છે. આ સિવાય તે સાઉદી અરેબિયા સાથે ડિફેન્સ ડીલ કરનાર પાકિસ્તાનથી પણ નારાજ છે.
તેનું કારણ એ છે કે પાકિસ્તાન ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે સમજૂતીનો દાવો કરી રહ્યું છે. આ બેઠક પણ બે વખત યોજાઈ હતી, પરંતુ તેમાં ક્યારેય યુએઈ પર હુમલો કરવા બદલ ઈરાનની નિંદા કરવામાં આવી નથી. UAE આ વલણથી દુઃખી છે અને પાકિસ્તાન પર તકવાદ બતાવવાનો આરોપ લગાવી રહ્યું છે. UAEના પ્રતિનિધિએ કહ્યું કે જો પાકિસ્તાન મધ્યસ્થી બનવા માંગે છે તો તેણે તટસ્થ રહીને કામ કરવું પડશે. હવે જો આપણે એ વાતની વાત કરીએ કે યુએઈને ઓપેક ગ્રૂપ છોડવાથી શું ફાયદો થશે તો સત્ય એ છે કે તે સાઉદીના નિયંત્રણમાંથી મુક્ત થઈ જશે.
UAE સાઉદી અરેબિયાની ક્વોટા સિસ્ટમથી કેમ નારાજ હતું?
સંયુક્ત આરબ અમીરાત ઓપેકમાં ત્રીજો સૌથી મોટો તેલ ઉત્પાદક દેશ છે. તેઓ 1967માં આ સંગઠનમાં જોડાયા હતા.તેમ છતાં ઓપેક દેશોના ઉત્પાદન ક્વોટા સાઉદી અરેબિયા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. ઘણી વખત યુએઈને જોઈએ તે કરતાં ઓછો ક્વોટા મળી રહ્યો છે. હવે તેણે પોતાની જાતને આ સંગઠનથી દૂર કરી લીધી છે, તેથી તે પોતાની ઈચ્છા મુજબ તેલનું ઉત્પાદન કરી શકશે. આ ઉપરાંત, વિશ્વમાં પુરવઠામાં વિક્ષેપના કિસ્સામાં, તે વધુ સપ્લાય કરીને લાભ લઈ શકશે. હવે ઓપેકના નિયમોને કારણે નિયંત્રણની જરૂર રહેશે નહીં.
