વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવારે ભારત અને સેશેલ્સ વચ્ચેની સદીઓ જૂની સાંસ્કૃતિક ઊંડાઈને અનોખી રીતે રેખાંકિત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે ચટણી અને સમોસા જેવી સહિયારી રાંધણ પરંપરાઓ માત્ર સ્વાદનો સેતુ નથી પણ બંને દેશો વચ્ચેના ઊંડા ઐતિહાસિક, ભાવનાત્મક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોનું જીવંત પ્રતીક પણ છે. તેમના સંબોધનમાં પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ચટણી અને સમોસાનો સ્વાદ ભારત અને સેશેલ્સના સહિયારા વારસાને પ્રતિબિંબિત કરતા અનન્ય તત્વોમાંનો એક છે. આ વાનગીઓ ભારતીય ડાયસ્પોરાને આ સુંદર ટાપુ રાષ્ટ્ર સાથે જોડતા ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોનું સૌથી સ્વાદિષ્ટ પ્રતીક બની ગઈ છે.
સાંસ્કૃતિક વારસા પર ચર્ચા
આ દરમિયાન પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે ભારત અને સેશેલ્સ વચ્ચેના સંબંધો રાજદ્વારી, વેપાર અને સરકારી કરારોથી ઘણા આગળ છે. આ સંબંધો સદીઓના સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન, ભાષા, પરંપરાઓ અને લોકો વચ્ચેના નજીકના સંબંધો પર આધારિત છે. સેશેલ્સમાં ભારતીય સમુદાયે માત્ર આર્થિક વિકાસમાં જ મહત્ત્વનું યોગદાન આપ્યું નથી પરંતુ તેની સાંસ્કૃતિક વારસાને પણ સાચવી રાખી છે.
ભારતીય મૂળના લોકોએ સેશેલ્સના સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને રાજકીય જીવનમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી છે. તેઓએ તેમના ભોજન, તહેવારો, સંગીત અને રિવાજોને સ્થાનિક પરંપરાઓ સાથે એટલી હદે મિશ્રિત કર્યા છે કે આજે ચટણી, સમોસા, કરી અને અન્ય ભારતીય વાનગીઓ સેશેલ્સના રાષ્ટ્રીય ભોજનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયા છે. પીએમએ આ સહિયારી રુચિઓને ‘બંને દેશો વચ્ચેનો સેતુ’ ગણાવ્યો હતો.
વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી
ભારત અને સેશેલ્સ હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં મજબૂત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારો તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. બંને દેશો દરિયાઈ સુરક્ષા, ડ્રગ હેરફેર પર નિયંત્રણ, ચાંચિયાગીરી વિરોધી, મત્સ્યઉદ્યોગ, પ્રવાસન અને ટકાઉ વિકાસ જેવા ક્ષેત્રોમાં ગાઢ સહયોગ કરી રહ્યા છે. નવી દિલ્હી સેશેલ્સના મુખ્ય વિકાસ ભાગીદારોમાંનું એક છે. ભારતે અનુદાન, ધિરાણની લાઇન અને તકનીકી સહાય દ્વારા સેશેલ્સમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સનો વિસ્તાર કર્યો છે, જેમાં…
- ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ (એરપોર્ટ, બંદરો અને રસ્તાઓ)
- સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સહયોગ
- આરોગ્ય સેવાઓ અને હોસ્પિટલોનું આધુનિકીકરણ
- શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસ કાર્યક્રમ
- આબોહવા પરિવર્તનનો સામનો કરવા માટે ક્ષમતાનું નિર્માણ
- નવીનીકરણીય ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સ
પીએમ મોદીએ આ સહયોગને ‘બંને દેશોના સામાન્ય હિતો અને પરસ્પર વિશ્વાસ’નું પરિણામ ગણાવ્યું હતું. આ દરમિયાન પીએમ મોદીએ ખાસ કરીને એ વાત પર ભાર મૂક્યો હતો કે સત્તાવાર બેઠકો અને સરકારી સ્તરના કરારો ઉપરાંત લોકો વચ્ચેના સંબંધો બંને દેશો વચ્ચેની મિત્રતાનો સૌથી મજબૂત આધાર છે. ભારતીય ડાયસ્પોરા, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો, યોગ, આયુર્વેદ અને સહિયારી રસોઈ પરંપરાઓ આ સેતુને મજબૂત બનાવે છે. તેમણે કહ્યું કે આ સહિયારી વારસો પરસ્પર સમજણ, આદર અને વિશ્વાસને વધારે છે. આ ઉષ્મા ભારત-સેશેલ્સ સંબંધોની ઓળખ છે.
