યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે બહુમતીના નિર્ણયમાં જન્મના આધારે નાગરિકતાના વ્યાપક સિદ્ધાંતને સમર્થન આપ્યું છે. આ સાથે, કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કાર્યકારી આદેશને ફગાવી દીધો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે જે લોકો અમેરિકામાં ગેરકાયદેસર અથવા અસ્થાયી રૂપે રહે છે તેમના બાળકોને અમેરિકન નાગરિકતા એટલે કે જન્મસિદ્ધ નાગરિકતા નહીં મળે. ન્યાયાધીશોએ યુ.એસ. બંધારણ (જે સિવિલ વોર પછી અપનાવવામાં આવ્યું હતું) અને દેશમાં જન્મેલ કોઈપણ વ્યક્તિ (કેટલાક મર્યાદિત અપવાદો સાથે) દેશના નાગરિક છે તેવો નિયમ કરવા માટેના 14મા સુધારાના તેમના લાંબા સમયથી ચાલતા અર્થઘટન પર આધારિત છે.
ચીફ જસ્ટિસ જ્હોન રોબર્ટ્સે 6-3 બહુમતીના નિર્ણયમાં જણાવ્યું હતું કે નાગરિકતા, તે સમયે અને હવે, અમેરિકન રાજકીય વ્યવસ્થામાં ભાગ લેવાનો અધિકાર છે. ચૌદમા સુધારાના ઘડવૈયાઓએ આ દેશમાં જન્મેલા દરેક વ્યક્તિને આ વચન આપ્યું હતું. બંધારણમાં સુધારો કરવા માટે કોંગ્રેસમાં ચાલી રહેલી ચર્ચાનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે કહ્યું કે, અમે હજુ પણ તે વચન નિભાવી રહ્યા છીએ. કોર્ટનો આ નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે મોટો ફટકો છે, જેમણે ગયા વર્ષે પોતાના બીજા કાર્યકાળના શરૂઆતના દિવસોમાં એક કાર્યકારી આદેશ દ્વારા જન્મજાત નાગરિકતાના અધિકારને ખતમ કરી દીધો હતો. આના એક દિવસ પહેલા યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે ફેડરલ રિઝર્વ ગવર્નર લિસા કૂકના મામલામાં ટ્રમ્પને ઝટકો આપ્યો હતો.
જન્મસિદ્ધ નાગરિકતા શું છે?
જન્મસિદ્ધ નાગરિકતા, જેને ‘જન્મ અધિકાર નાગરિકતા’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક કાનૂની સિદ્ધાંત છે જેમાં દેશની સરહદોમાં જન્મેલો કોઈપણ બાળક આપોઆપ તે દેશનો નાગરિક બની જાય છે, પછી ભલે તેના માતા-પિતા બીજા દેશના નાગરિક હોય. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં, આ અધિકાર બંધારણના 14મા સુધારા દ્વારા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે. આ સુધારા મુજબ, યુએસની ધરતી (અથવા તેના અધિકારક્ષેત્ર) પર જન્મેલા દરેક બાળકને આપમેળે યુએસ નાગરિક ગણવામાં આવશે, પછી ભલે માતાપિતા ત્યાં ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા હોય અથવા ફક્ત પ્રવાસી વિઝા ધરાવતા હોય.
મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મુક્ત કરાયેલા ગુલામોનું રક્ષણ કરવાનો હતો
આ અધિકાર વર્ષ 1868માં એ ઉદ્દેશ્ય સાથે પસાર કરવામાં આવ્યો હતો કે અમેરિકામાં જન્મેલા તમામ બાળકોને સમાન નાગરિક અધિકાર મળવો જોઈએ. આ દ્વારા, મુક્ત કરાયેલા ગુલામોનું રક્ષણ કરવાનું હતું. જો કે, રાજદ્વારીઓના બાળકો અને વિદેશી આક્રમણકારોના બાળકોને આ નિયમમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. આ પ્રકારની અમર્યાદિત જન્મસિદ્ધ અધિકાર નાગરિકતા વિશ્વના લગભગ 33 દેશોમાં અમલમાં છે (ખાસ કરીને ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકામાં).
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે શું દલીલ આપી?
સુનાવણી દરમિયાન, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે દલીલ કરી હતી કે 14મો સુધારો, જે 1861-1865 ના ગૃહ યુદ્ધ પછી પસાર કરવામાં આવ્યો હતો, તે ભૂતપૂર્વ ગુલામોના નાગરિકત્વ અધિકારોથી સંબંધિત છે, બિનદસ્તાવેજીકૃત ઇમિગ્રન્ટ્સ અથવા મુલાકાતીઓના બાળકો માટે નહીં. તમને જણાવી દઈએ કે જન્મના આધારે નાગરિકતા પર પ્રતિબંધ મૂકતો ટ્રમ્પનો એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર એ વિચાર પર આધારિત હતો કે જે કોઈ પણ ગેરકાયદેસર રીતે અથવા વિઝા પર અમેરિકામાં છે તે દેશના “અધિકારક્ષેત્ર” હેઠળ આવતું નથી અને તેથી તે આપમેળે નાગરિકતા મેળવી શકતો નથી.
