નવી દિલ્હી. સેન્ટ્રલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ હાયર એજ્યુકેશનના સંશોધકોએ એક સ્માર્ટ ઘા ડ્રેસિંગ વિકસાવ્યું છે. તે એક સ્માર્ટ ડ્રેસિંગ છે જે ઘામાંથી ચેપ અટકાવે છે. આટલું જ નહીં, આ ડ્રેસિંગ બદલતી વખતે દુખાવો ઓછો થાય છે, અને તે ઘાને ઝડપથી રૂઝાવવામાં પણ મદદરૂપ છે. આ ટેક્નોલોજી એનઆઈટી રાઉરકેલાના સંશોધકો દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે. આ નેનોફાઈબર સ્તર હળદર (કર્ક્યુમિન) સાથે ભેળવવામાં આવે છે, જે તેના કુદરતી એન્ટિમાઇક્રોબાયલ ગુણધર્મો માટે જાણીતું છે. આ સ્તર ઘા અને જાળીની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે, જે ઘા સાથે ડ્રેસિંગનો સીધો સંપર્ક ઘટાડે છે અને ડ્રેસિંગને દૂર કરતી વખતે પેશીઓને નુકસાન થવાનું જોખમ ઘટાડે છે. કર્ક્યુમિન ધરાવતું આ નેનોફાઈબર ધીમે ધીમે દવાને ઘા સુધી પહોંચાડે છે, જેનાથી લાંબા સમય સુધી નિયંત્રિત દવાનો પુરવઠો જળવાઈ રહે છે. આ ટેક્નોલોજી ઘાની આસપાસ સ્વચ્છ અને ચેપ-પ્રતિરોધક વાતાવરણ જાળવવામાં મદદ કરે છે અને ડ્રેસિંગમાં વારંવાર ફેરફાર અને વધારાની દવાઓની જરૂરિયાત ઘટાડે છે. વાસ્તવમાં, જે દર્દીઓની ઇજાઓ માટે વારંવાર ડ્રેસિંગમાં ફેરફારની જરૂર પડે છે તેમને દર વખતે ડ્રેસિંગ બદલવામાં આવે ત્યારે પીડા અને અસ્વસ્થતાનો સામનો કરવો પડે છે. એનઆઈટી રાઉરકેલાના બાયોટેકનોલોજી અને મેડિકલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર પ્રો. પ્રસૂન કુમાર દ્વારા વિકસિત આ નવી ડ્રેસિંગ આ મહત્વપૂર્ણ સમસ્યાનો ઉકેલ આપે છે. કપાસની જાળીની પટ્ટી તેના આર્થિક સ્વભાવ, પ્રવાહીને બહાર કાઢવાની સારી ક્ષમતા અને ઉપયોગમાં સરળતાને કારણે ઘાના ડ્રેસિંગ માટે સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાય છે. તેનો વ્યાપક ઉપયોગ લોહી, એક્સ્યુડેટ અને મલમની સારવાર માટે થાય છે.
જો કે, પરંપરાગત કપાસના જાળીના ડ્રેસિંગ ચેપને રોકવા અથવા દર્દીની અગવડતા ઘટાડવામાં સક્ષમ નથી. વધુમાં, તે ઘાની સપાટી પર ચોંટી જાય છે, ડ્રેસિંગ બદલતી વખતે નવા બનેલા પેશીઓને નુકસાન પહોંચાડે છે અને ચેપનું જોખમ વધે છે. આ મર્યાદાઓને દૂર કરવા માટે, એનઆઈટી રાઉરકેલાના સંશોધકોએ ચિટોસન-કોટેડ કોટન ગોઝ અને ઈલેક્ટ્રોસ્પન નેનોફાઈબર સ્તરને એકીકૃત કરીને સ્માર્ટ કોટન ગોઝ ડ્રેસિંગ વિકસાવ્યું છે.
વિકસિત સ્માર્ટ ડ્રેસિંગ વિશે સમજાવતા, પ્રો. પ્રસૂન કુમારે જણાવ્યું હતું કે, “લેબોરેટરી પરીક્ષણોમાં, અમને જાણવા મળ્યું કે વિકસિત ડ્રેસિંગ સામાન્ય કપાસના જાળીના ડ્રેસિંગ કરતાં ઘાને ઓછું વળગી રહે છે. નેનોફાઈબર સ્તરમાંથી કર્ક્યુમિનનું નિયંત્રિત અને સતત પ્રકાશન એન્ટીબેક્ટેરિયલ રક્ષણ પૂરું પાડે છે, જ્યારે કોશિકાઓની વૃદ્ધિને પણ ટેકો આપે છે.”
વિકસિત સ્માર્ટ ડ્રેસિંગના મુખ્ય લક્ષણો વિશે વાત કરીએ તો, તે વારંવાર ડ્રેસિંગમાં ફેરફાર દરમિયાન ઓછો દુખાવો કરે છે. આ નવા રચાયેલા પેશીઓને ઓછું નુકસાન પહોંચાડે છે. નેનોફાઇબર સ્તર કોષોના વિકાસ અને પેશીઓના પુનઃનિર્માણમાં ખૂબ મદદરૂપ છે. કર્ક્યુમીનના નિયંત્રિત અને સતત પ્રકાશન દ્વારા એન્ટીબેક્ટેરિયલ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે.
સંશોધકોના મતે, તે ઘાની આસપાસ સ્વચ્છ અને ચેપ પ્રતિરોધક વાતાવરણ જાળવી રાખે છે. આ સ્માર્ટ ડ્રેસિંગની કિંમત અંગે પ્રો. કુમારે જણાવ્યું કે 10 સેમી પહોળા અને 4 મીટર સાઈઝના સામાન્ય કોટન ગૉઝ બેન્ડેજ રોલની કિંમત લગભગ 30 રૂપિયા છે. જો સમાન કદના અદ્યતન સ્માર્ટ ડ્રેસિંગનું વ્યાવસાયિક ધોરણે ઉત્પાદન કરવામાં આવે તો તેની અંદાજિત કિંમત 50-60 રૂપિયાની આસપાસ હશે. આ સંશોધનના તારણો પ્રતિષ્ઠિત સંશોધન જર્નલ ઇમર્જન્ટ મટિરિયલ્સમાં પ્રકાશિત થયા છે.
સંશોધન પેપરના સહ-લેખકોમાં એનઆઈટી રાઉરકેલાના બાયોટેકનોલોજી અને મેડિકલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના પ્રો. પ્રસુન કુમાર, પ્રો. દેવેન્દ્ર વર્મા (એસોસિયેટ પ્રોફેસર), પ્રો. એરુ બનોથ (આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર) અને સંશોધકો સ્વાગતિકા બરિક, રીકા રાની પ્રધાન, શિખા ત્રિપાઠી અને સમદ્રિતા રોય.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ સંશોધન અદ્યતન તબીબી સારવારના વિકાસ તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આગળના તબક્કામાં, સંશોધન ટીમ વિકસિત તકનીક માટે પેટન્ટ એપ્લિકેશન ફાઇલ કરવાની અને ક્લિનિકલ ટ્રાયલ માટે ઉદ્યોગ સાથે સંભવિત સહયોગની શોધ કરવાની યોજના ધરાવે છે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
