સિંધુ જળ સમજૂતી માટે પાકિસ્તાન કેટલું અસ્વસ્થ છે તે તેના છેલ્લા પગલા પરથી સમજી શકાય છે. પાકિસ્તાન હવે સિંધુ જળ સંધિને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે કેનેડાની મદદ માંગી રહ્યું છે. પાકિસ્તાનના ડેપ્યુટી પીએમ અને વિદેશ મંત્રી ઈશાક ડારે સોમવારે આ મામલે કેનેડાના વિદેશ મંત્રી અનિતા આનંદને અપીલ કરી હતી. અનિતા આનંદ બે દિવસની મુલાકાતે પાકિસ્તાન ગયા છે. જો કે, આ બાબતે અનિતા આનંદ કે કેનેડાની સરકારે કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી નથી. ઉલ્લેખનીય છે કે પહેલગામ હુમલા બાદ ભારતે એપ્રિલ 2025માં સિંધુ જળ સમજૂતી રદ્દ કરી દીધી હતી.આ હુમલામાં 26 લોકો માર્યા ગયા હતા. ભારતે કહ્યું કે જ્યાં સુધી પાકિસ્તાન સરહદ પારના આતંકવાદ સામે નક્કર કાર્યવાહી નહીં કરે ત્યાં સુધી આ સંધિ સ્થગિત રહેશે.
શું છે સિંધુ જળ સંધિ કરાર?
સિંધુ જળ સંધિ (1960) એ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વિશ્વ બેંક દ્વારા મધ્યસ્થી થયેલો કરાર છે. તે સિંધુ ખીણની છ નદીઓના પાણીની વહેંચણીનું નિયમન કરે છે, જેમાં પૂર્વીય નદીઓ મુખ્યત્વે ભારતને ફાળવવામાં આવે છે અને પશ્ચિમી નદીઓ મુખ્યત્વે પાકિસ્તાનને ફાળવવામાં આવે છે. સોમવારે, ડારે દાવો કર્યો હતો કે એપ્રિલ 2025 માં સંધિને સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરીને, ભારતે પહેલાથી જ અસ્થિર સુરક્ષા પરિસ્થિતિમાં એક નવું પરિમાણ ઉમેર્યું છે. ડારે કહ્યું કે અમે કેનેડા સહિતના અમારા મિત્ર દેશો પાસેથી સમર્થન માંગીએ છીએ, જેથી ભારત સાથેની સિંધુ જળ સંધિને તાત્કાલિક પુનઃસ્થાપિત કરી શકાય, પાણીનો હથિયાર તરીકે ઉપયોગ સમાપ્ત થઈ શકે અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંધિની શરતોનું આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંમેલનો અનુસાર પાલન કરી શકાય.
અનિતા આનંદે શું કહ્યું
જો કે આ સમગ્ર મામલામાં રસપ્રદ વાત એ હતી કે અનિતા આનંદે સિંધુ જળ સંધિ અંગે કોઈ અભિપ્રાય આપ્યો ન હતો. કેનેડા સરકાર દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી સત્તાવાર અખબારી યાદીમાં પણ આ મુદ્દે કંઈ કહેવામાં આવ્યું નથી. કેનેડાના આ વલણે ફરી એકવાર પાકિસ્તાનને બદનામ કર્યું છે. તમને જણાવી દઈએ કે સિંધુ જળ સમજૂતી માટે પાકિસ્તાન સતત આંતરરાષ્ટ્રીય સમર્થન મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. જો કે હજુ સુધી તેને આ દિશામાં કોઈ નક્કર સફળતા મળતી હોય તેમ લાગતું નથી.
ડાર ભારત વિરોધી સૂર લગાવે છે
અનિતા આનંદની મુલાકાત દરમિયાન પણ પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રીએ તેમનું ભારત વિરોધી વલણ ચાલુ રાખ્યું હતું. તેમણે સિંધુ કરાર રદ કરવા બદલ ભારતની ટીકા કરી હતી. ડારે કહ્યું કે ભારતના પગલાથી પહેલાથી જ સંવેદનશીલ મુદ્દામાં તણાવ વધ્યો છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે અમે કેનેડા સહિત અમારા મિત્ર દેશો પાસેથી આ મામલે સમર્થન ઈચ્છીએ છીએ. ભારતે સિંધુ કરારનો તાત્કાલિક અમલ કરવો જોઈએ.
