આ દેશમાં ફાટ્યો જ્વાળામુખી, રાખના વિશાળ વાદળ 6 કિમીની ઊંચાઈ સુધી ઉછળ્યા,…

મધ્ય અમેરિકન દેશ ગ્વાટેમાલા ફરી એકવાર કુદરતી આફતના ગંભીર ખતરાનો સામનો કરી રહ્યો છે. દેશના સૌથી સક્રિય જ્વાળામુખી પૈકીના એક ફ્યુગો જ્વાળામુખીમાં થયેલા પ્રચંડ વિસ્ફોટ બાદ સરકારે સમગ્ર દેશમાં ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. જ્વાળામુખીમાંથી નીકળતો લાવા અને આકાશમાં કેટલાય કિલોમીટર સુધી ઉછળતા રાખના વિશાળ વાદળો આસપાસના વિસ્તારો માટે મોટો ખતરો બની ગયા છે. પરિસ્થિતિને જોતા વહીવટીતંત્રે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવાનું શરૂ કરી દીધું છે, જ્યારે વૈજ્ઞાનિકો તેની ગતિવિધિઓ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે.

ગ્વાટેમાલા સિટીથી લગભગ 35 કિલોમીટર દૂર સ્થિત ફ્યુગો વોલ્કેનોમાં સોમવારે સવારે શરૂ થયેલી ગતિવિધિઓ સાંજ સુધીમાં વધુ તીવ્ર બની હતી. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જ્વાળામુખીમાંથી રાખ, ગેસ અને લાવા સતત બહાર આવી રહ્યા છે, જેના કારણે રાખનું ગાઢ વાદળ લગભગ 6 કિલોમીટરની ઉંચાઈ સુધી ફેલાઈ ગયું છે. આસપાસના ઘણા વિસ્તારોમાં રાખ પડવાને કારણે લોકોને ઘરની અંદર રહેવા અને બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. સંભવિત ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને વહીવટીતંત્રે રાહત અને દેખરેખની કામગીરી પણ તેજ કરી છે.

નિષ્ણાતો કહે છે કે ફ્યુગો જ્વાળામુખીની ગતિવિધિ પહેલા કરતા વધુ તીવ્ર બની રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, અત્યંત ગરમ રાખ, પથ્થરો અને જ્વાળામુખીનો કાટમાળ તેની ઢોળાવ પરથી તેજ ગતિએ નીચે આવી શકે છે, જે આસપાસની વસાહતો માટે અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. આ આશંકાને કારણે વહીવટીતંત્રે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં દેખરેખ વધારી દીધી છે અને લોકોને કોઈપણ સત્તાવાર સૂચનાનું તાત્કાલિક પાલન કરવાની અપીલ કરી છે.

સાવચેતીના ભાગરૂપે જ્વાળામુખીથી પ્રભાવિત બે વિસ્તારોમાં શાળાઓનો ઓફલાઈન અભ્યાસ બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે. આ સિવાય ઐતિહાસિક અને પર્યટન શહેર એન્ટિગુઆ સાથે દક્ષિણ કિનારાને જોડતો મહત્વનો રસ્તો પણ અસ્થાયી રૂપે બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે. અધિકારીઓનું માનવું છે કે રાખ અને લાવાના કારણે રસ્તા પર મુસાફરી કરવી જોખમી બની શકે છે. આ પહેલા પણ ફ્યુગો જ્વાળામુખીના વિસ્ફોટ દરમિયાન વાતાવરણમાં મોટી માત્રામાં રાખ ફેલાઈ હતી, જેના કારણે જનજીવન પ્રભાવિત થયું હતું.

ગ્વાટેમાલા પેસિફિક મહાસાગરના ‘રિંગ ઓફ ફાયર’ ક્ષેત્રમાં સ્થિત છે, જે વિશ્વમાં સૌથી વધુ સક્રિય ધરતીકંપ અને જ્વાળામુખી ક્ષેત્ર માનવામાં આવે છે. આ જ કારણસર અહીં સમયાંતરે ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી ફાટવા જેવી ઘટનાઓ બનતી રહે છે. ફ્યુગો જ્વાળામુખી પણ આ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય પ્રવૃત્તિનો એક ભાગ છે અને છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં તે ઘણી વખત સક્રિય બન્યો છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી તેની ગતિવિધિઓ સંપૂર્ણપણે શાંત ન થાય ત્યાં સુધી વહીવટીતંત્ર અને સ્થાનિક લોકોએ સતત સતર્ક રહેવાની જરૂર પડશે.