સર ક્રીક વિવાદ: ભારત અને પાકિસ્તાનની દરિયાઈ સરહદ પર સ્થિત સર ક્રીક ફરી એકવાર સમાચારોમાં છે. તાજેતરના સમયમાં પાકિસ્તાને આ વિસ્તારમાં પોતાની સૈન્ય ગતિવિધિઓ વધારી છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, પાકિસ્તાને અહીં ‘અબાબિલ – ધ ડિવાઈન સ્ટ્રાઈક’ નામનો નવો સૈન્ય પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો છે. આ પછી, આ ક્ષેત્રને લઈને બંને દેશો વચ્ચે વધતા તણાવની ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે.
સરક્રીકમાં સૈન્ય તૈનાતમાં વધારો થયો
અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાને સર ક્રીક વિસ્તારમાં નેવલ સ્પેશિયલ સર્વિસ ગ્રુપ (SSG-N) કમાન્ડો, ડ્રોન, એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને અન્ય સૈન્ય સંસાધનોની તૈનાતી વધારી દીધી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ વિસ્તારના વ્યૂહાત્મક મહત્વને ધ્યાનમાં રાખીને પાકિસ્તાન પોતાની હાજરીને મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
ભારત માટે સરક્રીક શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
સર ક્રીક એ ગુજરાત નજીક ભારત-પાકિસ્તાન દરિયાઈ સરહદ પર આવેલો સંવેદનશીલ વિસ્તાર છે. આ કચ્છના રણની નજીકનો એક ભેજવાળો વિસ્તાર છે અને તે બંને દેશો માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
ગત વર્ષે રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે પણ સરક્રીકને લઈને પાકિસ્તાનને કડક ચેતવણી આપી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે જો આ વિસ્તારમાં કોઈ ઉશ્કેરણીજનક કાર્યવાહી થશે તો ભારત તેનો જડબાતોડ જવાબ આપશે.
અગાઉ પણ તણાવ વધ્યો છે
સરક્રીકને લઈને બંને દેશો વચ્ચે ભૂતકાળમાં ઘણી વખત તણાવ જોવા મળ્યો છે. વર્ષ 1965માં આ વિસ્તારમાં સૈન્ય સંઘર્ષ થયો હતો. 1999ના કારગિલ યુદ્ધ પછી પણ સરક્રીકની આસપાસની સ્થિતિ તંગ રહી હતી.
શું છે સરક્રીક વિવાદ?
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ઘણા દાયકાઓથી સરક્રીકને લઈને સરહદી વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. આ વિવાદ બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન નક્કી કરાયેલી સરહદ સાથે સંબંધિત છે.
પાકિસ્તાન સમગ્ર સરક્રીક વિસ્તારને પોતાનો દાવો કરે છે. જ્યારે ભારતનું કહેવું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદનો નિર્ણય જળમાર્ગની વચ્ચેથી થવો જોઈએ. ભારત દલીલ કરે છે કે ભરતી વખતે આ જળમાર્ગનો ઉપયોગ શક્ય છે, તેથી સીમા નક્કી કરવા માટે સમાન સિદ્ધાંત લાગુ કરવો જોઈએ.
આ વિસ્તાર શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
સર ક્રીક માત્ર સરહદ વિવાદનો મુદ્દો નથી. દરિયાઈ સીમા નક્કી કરવી અને એક્સક્લુઝિવ ઈકોનોમિક ઝોન (EEZ) પણ આ વિસ્તાર સાથે જોડાયેલ છે. આ કારણથી અહીં દરેક નિર્ણય બંને દેશોના દરિયાઈ અધિકારો અને સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
તાજેતરના ઘટનાક્રમ બાદ બંને દેશોની નજર ફરી એકવાર સરક્રીક પર ટકેલી છે. જો કે આ મામલે બંને સરકારની આગળની રણનીતિ અને સત્તાવાર વલણ પર સૌની નજર છે.
આ પણ વાંચો-રાફેલ ડીલ: ભારતીય વાયુસેનાને મળશે 114 નવા રાફેલ ફાઈટર જેટ! ફ્રાન્સે કરી મોટી ઓફર, ક્યારે થશે ડીલ?
