પાકિસ્તાન, અફઘાનિસ્તાનથી લઈને બાંગ્લાદેશ… પાડોશમાં આતંકવાદી નેટવર્ક વધી રહ્યું છે…

નવી દિલ્હીઃ ભારતની આસપાસના દેશોમાં આતંકવાદી સંગઠન અલ કાયદાની ગતિવિધિઓને લઈને ચિંતા વધી રહી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના એક રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અલ કાયદાએ હાલમાં જ પોતાનું નેટવર્ક મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, સંગઠન હવે મોટા સ્ટ્રક્ચરને બદલે નાના જૂથો દ્વારા હુમલાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.

રિપોર્ટમાં દિલ્હીમાં લાલ કિલ્લા પાસે થયેલા કાર વિસ્ફોટનો પણ ઉલ્લેખ છે. 10 નવેમ્બર 2025 ના રોજ સાંજે થયેલા આ વિસ્ફોટમાં 11 લોકો માર્યા ગયા હતા અને ઘણા ઘાયલ થયા હતા. નેશનલ ઈન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી આ મામલે તપાસ કરી રહી છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના રિપોર્ટ અનુસાર અલ કાયદા હવે નાના જૂથો બનાવવાની રણનીતિ પર કામ કરી રહ્યું છે. આવા જૂથો દ્વારા અલગ-અલગ સ્થળો પર હુમલાના પ્રયાસો થઈ શકે છે.

રિપોર્ટમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સંસ્થાએ તેના નાણાં અને અન્ય આવશ્યક સંસાધનોનું નેટવર્ક મજબૂત કર્યું છે. આનો અર્થ એ થયો કે નેતૃત્વ ગુમાવવા છતાં, સંગઠન સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યું નથી.

અલ કાયદાની સ્થાપના ઓસામા બિન લાદેને 1988માં કરી હતી. તે લાંબા સમય સુધી સંગઠનના વડા રહ્યા હતા. 2011માં લાદેન પાકિસ્તાનના એબોટાબાદમાં અમેરિકાના ઓપરેશનમાં માર્યો ગયો હતો.

આ પછી અલ કાયદાની કમાન અયમાન અલ-ઝવાહિરીના હાથમાં આવી. 2022માં જવાહિરીની પણ હત્યા કરવામાં આવી હતી.આ પછી એવું માનવામાં આવતું હતું કે સંગઠન ખૂબ જ નબળું પડી ગયું છે. જોકે, યુએનના નવા રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે અલ કાયદાએ તેની ગતિવિધિઓ ચાલુ રાખી અને તેનું નેટવર્ક ફરીથી બનાવ્યું.

ભારતના પડોશી દેશોમાં અલકાયદાની હાજરીને લઈને ભૂતકાળમાં ઘણા અહેવાલો આવ્યા છે. યુએનના 2022ના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે અલ કાયદા સાથે જોડાયેલા લગભગ 250 આતંકવાદીઓ એશિયામાં સક્રિય છે.

અફઘાનિસ્તાનની તાલિબાન સરકાર દ્વારા પણ પાકિસ્તાન પર આરોપ લગાવવામાં આવ્યા છે. તેમનો દાવો છે કે પાકિસ્તાનની મદદથી અફઘાનિસ્તાનમાં અલકાયદાના સેંકડો આતંકીઓ સક્રિય છે અને તેમને હથિયારોની મદદ પણ મળે છે.

જો કે આ દાવાઓને લઈને અલગ-અલગ પક્ષોના નિવેદનો સામે આવી રહ્યા છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના નવા રિપોર્ટમાં બાંગ્લાદેશને લઈને પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. રિપોર્ટ અનુસાર અલકાયદા ત્યાં પોતાની હાજરી વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

સંગઠનની વ્યૂહરચના મોટા અને ખુલ્લા નેટવર્કને બદલે નાના જૂથો બનાવવાની હોવાનું કહેવાય છે. આ જૂથો દ્વારા મોટા હુમલા કરવાના પ્રયાસો થઈ શકે છે.

રિપોર્ટમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સંગઠનના કેટલાક સભ્યો રાસાયણિક હથિયારોથી સંબંધિત ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જો આ દાવો સાચો હોય તો સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.

અલકાયદાએ દક્ષિણ એશિયામાં તેની ગતિવિધિઓને મજબૂત કરવા માટે એક અલગ યુનિટની રચના કરી હતી. 2014માં અયમાન અલ-ઝવાહિરીએ ભારતીય ઉપખંડ સાથે સંબંધિત અલ કાયદાની શાખાની જાહેરાત કરી હતી.

આ એકમનો ઉદ્દેશ્ય ભારત સહિત દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ ભાગોમાં સંગઠનની પ્રવૃત્તિઓને વધારવાનો છે. સમયાંતરે તેના નેટવર્કમાં બદલાવ આવ્યો છે, પરંતુ સુરક્ષા એજન્સીઓ તેની ગતિવિધિઓ પર સતત નજર રાખી રહી છે.

યુએનના નવા અહેવાલના દાવા દર્શાવે છે કે નબળા હોવા છતાં, અલ કાયદા દક્ષિણ એશિયામાં તેની હાજરી જાળવી રાખવા અને નવા માર્ગો શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. તેનાથી ભારત અને તેના પાડોશી દેશો માટે સુરક્ષા પડકાર વધી શકે છે.