વિમલ ઈલાઈચી જાહેરાત વિવાદ: મહારાષ્ટ્રમાં ‘વિમલ ઈલાયચી’ની જાહેરાતને કારણે ફિલ્મસ્ટાર્સની મુશ્કેલીઓ વધી રહી છે. મહારાષ્ટ્રના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ અભિનેતા શાહરૂખ ખાન, અજય દેવગન અને ટાઈગર શ્રોફને કારણ બતાવો નોટિસ જારી કરી છે. જાહેરાત પર સવાલો ઉઠાવતા વિભાગે એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે શું એલચીના નામે પ્રતિબંધિત પાન મસાલા બ્રાન્ડનો પરોક્ષ રીતે પ્રચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
FDAની આ કાર્યવાહી કમિશનર તુકારામ મુંધેના નેતૃત્વમાં કરવામાં આવી છે. વિભાગનો આરોપ છે કે ‘વિમલ ઈલાયચી’ની જાહેરાત માત્ર એક ઈલાયચી પ્રોડક્ટના પ્રમોશન સુધી સીમિત નથી, પરંતુ ‘વિમલ પાન મસાલા’નો પણ તેના બ્રાન્ડિંગ અને પ્રેઝન્ટેશન દ્વારા પ્રચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. મહારાષ્ટ્રમાં પાન મસાલા અને ગુટખા પર પ્રતિબંધના કારણે મામલો વધુ ગંભીર બન્યો છે.
એલચીની જાહેરાત પર કેમ ઉઠાવવામાં આવ્યા પ્રશ્નો?
આજકાલ ઘણી મોટી બ્રાન્ડ્સ તેમના ઉત્પાદનોની જાહેરાત કરતી જોવા મળે છે, જેમના નામ અથવા બ્રાન્ડ ઓળખનો ઉપયોગ અન્ય પ્રતિબંધિત ઉત્પાદનો સાથે પણ થાય છે. આવી જાહેરાતોને સામાન્ય રીતે સરોગેટ અથવા સ્યુડો જાહેરાતો કહેવામાં આવે છે. ‘વિમલ એલચી’ના કિસ્સામાં પણ એફડીએએ આ પાસા પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. વિભાગનું માનવું છે કે જાહેરાતનું નામ, વિઝ્યુઅલ ઓળખ, બ્રાન્ડિંગ અને પ્રસ્તુતિ એવી રીતે કરવામાં આવી છે કે જેથી પ્રેક્ષકોમાં પ્રતિબંધિત પાન મસાલા પ્રોડક્ટની બ્રાન્ડની ઓળખ મજબૂત થઈ શકે. આના આધારે એફડીએએ કલાકારો પાસેથી સ્પષ્ટતા માંગી છે અને તેમને જાહેરાત સાથે સંબંધિત દસ્તાવેજો આપવા જણાવ્યું છે.
શાહરૂખ, અજય અને ટાઈગર પાસેથી સંપૂર્ણ વિગતો માંગવામાં આવી છે
FDA દ્વારા જારી કરાયેલ નોટિસ માત્ર સ્પષ્ટતા પુરતી મર્યાદિત નથી. રિપોર્ટ અનુસાર, એક્ટર્સ પાસેથી એડવર્ટાઈઝિંગ કોન્ટ્રાક્ટ, કેમ્પેન બ્રિફ્સ અને પેમેન્ટ્સ સંબંધિત માહિતી પણ માંગવામાં આવી છે. વિભાગ એ સમજવા માંગે છે કે જાહેરાત માટે સ્ટાર્સ અને બ્રાન્ડ વચ્ચે કેવા પ્રકારનો કરાર કરવામાં આવ્યો હતો. જાણકારી સામે આવી છે કે શાહરુખ ખાનના બાંદ્રા સ્થિત ઘર ‘મન્નત’, અજય દેવગનના જુહુના ઘરે અને ટાઇગર શ્રોફના પ્રોડક્શન હાઉસ સુધી નોટિસ પહોંચી છે. હવે ત્રણેય કલાકારોના જવાબોના આધારે FDA આગળની કાર્યવાહી અંગે નિર્ણય લઈ શકે છે.
નિયમોનું ઉલ્લંઘન થાય તો મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે
મહારાષ્ટ્ર FDAનું કહેવું છે કે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ એક્ટ, 2006 હેઠળ ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો અંગેની જોગવાઈઓ છે. જો તપાસમાં સાબિત થાય છે કે પ્રતિબંધિત પ્રોડક્ટનો આડકતરી રીતે જાહેરાત દ્વારા પ્રચાર કરવામાં આવ્યો હતો, તો સંબંધિત પક્ષો સામે પગલાં લઈ શકાય છે. એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે ગ્રાહક સુરક્ષા સંબંધિત જોગવાઈઓ હેઠળ, દંડ અને જાહેરાત સંબંધિત પ્રતિબંધ જેવી કાર્યવાહીની જોગવાઈ હોઈ શકે છે. જો કે, કોઈપણ શિક્ષાત્મક પગલાં લેવામાં આવે તે પહેલાં સંબંધિત પક્ષકારોના પ્રતિભાવ અને તપાસના તારણો મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
