અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોમવારે ઓમાનને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી વાટાઘાટોમાં કોઈપણ અવરોધ ઉભો કરવા સામે ખુલ્લેઆમ ચેતવણી આપી હતી. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે જો મસ્કતે હસ્તક્ષેપ કર્યો તો અમેરિકા ઓમાન પર બોમ્બમારો કરશે. ટ્રમ્પે ફોક્સ ન્યૂઝના પત્રકાર ટ્રે યિંગસ્ટ સાથે ખાસ વાતચીતમાં આ ધમકી આપી હતી. યિંગસ્ટે ટ્રમ્પને હોર્મુઝ પર નિયંત્રણને લઈને ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે ચાલી રહેલી સમાંતર વાતચીત વિશે પૂછ્યું હતું. ટ્રમ્પે સીધા જવાબમાં કહ્યું કે જો ઓમાન રસ્તામાં આવશે તો અમે તેમના પર બોમ્બ ફેંકીશું. આ દરમિયાન તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકા આ મામલે કોઈ સમજૂતી પર પહોંચવામાં કોઈ ઉતાવળ નથી બતાવી રહ્યું.
ટ્રમ્પે બેકચેનલ વાતચીતની પુષ્ટિ કરી
વાતચીત દરમિયાન, યુએસ પ્રમુખે પુષ્ટિ કરી કે યુએસ અને ઈરાનના ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) અધિકારીઓ વચ્ચે બેકચેનલ વાતચીત ચાલી રહી છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ આ ચાલી રહેલી રાજદ્વારી પ્રક્રિયામાં કોઈ ઉતાવળમાં નથી. આ દરમિયાન તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ચાલી રહેલા મડાગાંઠ વચ્ચે વાતચીત ચાલી રહી છે અને અમેરિકા આ મામલે ધીરજથી કામ કરી રહ્યું છે. ટ્રમ્પના મતે, ઓમાન કોઈપણ રીતે અમેરિકન હિતો અથવા ઈરાન સંબંધિત વાટાઘાટોમાં અવરોધ ન બનવું જોઈએ.
ઈરાન-ઓમાન કરારનો દાવો
હકીકતમાં, ઈરાને સોમવારે દાવો કર્યો હતો કે તે હોર્મુઝમાંથી જહાજો પસાર કરવાની યોજના પર ઓમાન સાથે કરાર પર પહોંચી ગયો છે. બંને પક્ષો હવે બંને દેશો વચ્ચે પસાર થતા આ મહત્વપૂર્ણ માર્ગ અંગે સંયુક્ત નિવેદન માટે વિગતોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું કામ કરી રહ્યા છે. ઈરાનના વિદેશી બાબતોના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બઘાઈએ તેહરાનમાં પત્રકારોને જણાવ્યું કે ટ્રાન્ઝિટ રૂટના નકશા પર સમજૂતી થઈ ગઈ છે.
જો કે તેણે આ કરારની વધુ વિગતો આપી ન હતી, પરંતુ અગાઉ બહાર આવેલી માહિતી અનુસાર, આ ડીલ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલશે. યોજના એવી છે કે જહાજો ઈરાન નજીકના રૂટ દ્વારા પ્રવેશ કરશે અને ઓમાન નજીકના રૂટ દ્વારા બહાર નીકળશે. આ સમયગાળા દરમિયાન, જહાજો પાસેથી કોઈ ફી અથવા ટોલ લેવામાં આવશે નહીં.
હોર્મુઝ શા માટે ખાસ છે?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર્સિયન ગલ્ફને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેલના પુરવઠા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી આ જળમાર્ગ પર જહાજોના નિયંત્રણ અને અવરજવરને લઈને તણાવ ચાલી રહ્યો છે. ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે સંભવિત ભાગીદારીને લઈને ટ્રમ્પનું આ વલણ પ્રાદેશિક કૂટનીતિમાં નવી મૂંઝવણ પેદા કરી શકે છે.
