નવી દિલ્હી. સ્વદેશી ડાઇવિંગ સપોર્ટ જહાજ ‘નિપુન’ સોમવારે નૌકાદળના કાફલામાં જોડાયું છે. તેને ખાસ કરીને ડીપ સી ડાઈવિંગ અને પાણીની અંદર મિશન માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તે મુશ્કેલીમાં સબમરીનને પણ મદદ કરી શકે છે. નૌકાદળના વડા એડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથનની હાજરીમાં તેને નેવીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. હકીકતમાં, જ્યારે સામાન્ય જહાજો સમુદ્રની સપાટી પર કામ કરે છે, ત્યારે ‘નિપુન’નો પ્રભાવ સમુદ્રની ઊંડાઈ સુધી વિસ્તરે છે. મુશ્કેલ દરિયાઈ સ્થિતિમાં પણ લાંબા ગાળાના ડાઈવ્સને ટેકો આપવા માટે તે આધુનિક ડાઈવિંગ સિસ્ટમ ધરાવે છે. પાણીની નીચે કોઈપણ શંકાસ્પદ વસ્તુની તપાસ હોય કે અન્ય કોઈ મિશન, ‘નિપુન’ બધા માટે તૈયાર છે. આ અત્યાધુનિક જહાજ ભારતીય નૌકાદળની સબમરીન બચાવ ક્ષમતાને પણ મજબૂત બનાવશે. ઊંડા સમુદ્રમાં જો સબમરીન મુશ્કેલીમાં મુકાય તો ‘નિપુન’ ખૂબ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ‘નિપુન’ ડાઇવર્સ અને અંડરવોટર રેસ્ક્યુ ઓપરેશનને સપોર્ટ આપશે. જહાજમાં ડાઇવિંગ, પાણીની અંદર હસ્તક્ષેપ અને તબીબી સહાય માટે વિશેષ સુવિધાઓ પણ છે. ‘નિપુન’ ને ઔપચારિક રીતે નેવલ ડોકયાર્ડ, મુંબઈ ખાતે નેવલ ફ્લીટમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું.
અહીં નૌકાદળના વડા એડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથને જણાવ્યું હતું કે લડાયક તૈયારી એ નૌકાદળની સર્વોચ્ચ જવાબદારી અને પ્રાથમિકતા છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે દરિયાઈ વાતાવરણ વધુને વધુ પડકારજનક અને બદલાઈ રહ્યું છે.
તેમણે કહ્યું કે આ જહાજ મોજાઓ ઉપર, સમુદ્રની સપાટી પર અને પાણીની નીચે કામ કરવાની કમાન્ડની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે. લગભગ 9,000 ટન વજન ધરાવતા આ જહાજમાં ઘણી વિશેષ ક્ષમતાઓ છે. નૌકાદળના વડાએ જણાવ્યું હતું કે સબમરીન બચાવ કામગીરી માટે ઉચ્ચ સ્તરની તૈયારીની જરૂર પડે છે અને તેમાં વિલંબને ઓછો અવકાશ છે. આનાથી મુશ્કેલીમાં સબમરીનને મદદ કરવાની ભારતની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.
તેમણે કહ્યું કે જહાજની વિશેષ ડાઇવિંગ ક્ષમતાઓ મિત્ર દેશોને પાણીની અંદરના કાટમાળને હટાવવા અને બચાવ કામગીરીમાં પણ મદદ કરી શકે છે. વેસ્ટર્ન નેવલ કમાન્ડ હવે INS નિપુનને ઓપરેશનલ પ્લાન્સમાં એકીકૃત કરવા, વ્યાપક કવાયત હાથ ધરવા અને તેની વિશિષ્ટ પ્રણાલીઓમાં નિપુણતા વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. તે નિસ્ટાર વર્ગનું બીજું ડાઇવિંગ સપોર્ટ વેસલ છે.
નેવીના જણાવ્યા અનુસાર, ‘નિપુન’ને આધુનિક નેવિગેશન અને શિપ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ્સ સાથે ફીટ કરવામાં આવી છે. તેની પાસે ચોક્કસ સ્થિતિ જાળવવાની ક્ષમતા પણ છે. આ જટિલ પાણીની અંદરની કામગીરી દરમિયાન ફાયદાકારક રહેશે. આ જહાજ દરિયામાં તેની સ્થિતિ પર નિયંત્રણ જાળવી રાખીને ડાઇવર્સને સતત સહાય પૂરી પાડવા સક્ષમ હશે. એક ખાસ વાત એ છે કે ‘નિપુન’ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં ડિઝાઇન અને ઉત્પાદિત કરવામાં આવી છે. તે હિન્દુસ્તાન શિપયાર્ડ લિમિટેડ, વિશાખાપટ્ટનમ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું છે. ભારતની સંરક્ષણ જહાજ નિર્માણ ક્ષમતા માટે આ એક નોંધપાત્ર સિદ્ધિ છે.
નિપુનનો લોગો વ્હેલ અને આધુનિક ડાઇવિંગ હેલ્મેટ દર્શાવે છે. વ્હેલ સમુદ્રની અત્યંત ઊંડાઈ સુધી પહોંચવાનું અને લાંબા સમય સુધી પાણીની અંદર રહેવાનું પ્રતીક છે. જ્યારે ડાઇવિંગ હેલ્મેટ ડાઇવરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. નૌકાદળમાં ‘નિપુન’ના સામેલ થવાથી ભારતની દરિયાઈ સુરક્ષા ક્ષમતા વધુ મજબૂત થશે. નૌકાદળને વધારાની ક્ષમતાઓ મળશે, ખાસ કરીને ઊંડા સમુદ્રમાં ડાઇવિંગ, પાણીની અંદર હસ્તક્ષેપ અને સબમરીન બચાવ કામગીરીમાં.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
