કેન્યામાં લગભગ એક સદીથી ‘સોડા એશ’નું ખાણકામ કરતી ટાટા કેમિકલ્સને હવે તેને દેશમાંથી હાંકી કાઢવાનો આદેશ મળ્યો છે. હાલમાં જ કેન્યાના રાષ્ટ્રપતિ વિલિયમ રુટોએ એક જાહેર મંચમાં ટાટા વિરુદ્ધ કડક નિવેદન આપતા કહ્યું છે કે કંપનીએ 100 વર્ષથી દેશના પ્રાકૃતિક સંસાધનોનો ઉપયોગ કર્યો છે, પરંતુ સ્થાનિક લોકોને તેનો લાભ મળ્યો નથી. તેમને તેમનો સામાન પેક કરવા અને ટાટા યુનિટ છોડવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે.
જોકે, ટાટા કેમિકલ્સે આ આરોપોને ફગાવી દીધા છે. કંપનીએ કહ્યું છે કે તેની કેન્યા યુનિટ તમામ નિયમોનું સંપૂર્ણ રીતે પાલન કરી રહી છે. ટાટાએ એમ પણ કહ્યું કે કંપની સરકારને તમામ પ્રકારનો સહયોગ આપી રહી છે. પરંતુ સવાલ એ છે કે ટાટા પર આટલા મોટા આરોપો કેમ લગાવવામાં આવી રહ્યા છે?
કેન્યાના રાષ્ટ્રપતિ વિલિયમ રુટો કેમ ગુસ્સે થયા?
કેન્યાના રાષ્ટ્રપતિએ જાહેરમાં કંપનીના દેશમાંથી બહાર નીકળવાની વાત કરી છે. તાજેતરમાં, કાજિયાડોના દક્ષિણ પ્રદેશમાં મગદીની મુલાકાત દરમિયાન, રાષ્ટ્રપતિ રૂટોએ ટાટા પર સીધો હુમલો કર્યો. તેમણે ભીડને સંબોધતા કહ્યું, “ટાટાઓ પાસે 100 વર્ષથી ખાણકામના અધિકારો છે, તેમ છતાં તેઓએ કાજિયાડોમાં કંઈ બનાવ્યું નથી. તેઓ આપણા સંસાધનોને ભારત અને અન્યત્ર લઈ જાય છે. શું આપણે બીજાના ગુલામ છીએ?” પ્રમુખે કહ્યું કે કંપની માત્ર કુદરતી સોડા એશની નિકાસ કરી રહી છે, પરંતુ કેન્યામાં કોઈ મોટી કાચ કે કેમિકલ ફેક્ટરીઓ સ્થાપી નથી.
એટલું જ નહીં, સરકારે ટાટાને હટાવીને બે નવી કંપનીઓ લાવવાનો પણ નિર્ણય લીધો છે. એક કંપની અહીં કાચનું ઉત્પાદન કરશે અને બીજી કંપની કેમિકલનું ઉત્પાદન કરશે. કાજિયાડોના ગવર્નર જોસેફ ઓલે લેન્કુના જણાવ્યા અનુસાર, ટાટાના માઈનિંગ રાઈટ્સ 2023માં સમાપ્ત થઈ ગયા છે.
