પાકિસ્તાન રોટલી માટે તડપશે! સિંધુ જળ સંધિને લઈને આવ્યો આવો અહેવાલ, ચોંકાવનારો…

પાકિસ્તાનમાં જળ સંકટ: પાકિસ્તાનમાં સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાની અસર હવે ખેતી પર પણ દેખાઈ રહી છે. પાણીની અછતને કારણે દેશમાં રવિ પાકના વિસ્તારમાં લગભગ 25 ટકાનો ઘટાડો થવાનો અંદાજ છે. તેની સૌથી વધુ અસર ઘઉંના ઉત્પાદન પર થવાની શક્યતા છે. જો ઘઉંનું ઉત્પાદન ઘટશે તો પહેલેથી જ લોટની અછતનો સામનો કરી રહેલા પાકિસ્તાનની સમસ્યાઓ વધુ વધી શકે છે. જો મોંઘવારી વધશે તો સામાન્ય લોકો માટે તેમની રોજિંદી જરૂરિયાતો પૂરી કરવી મુશ્કેલ બની શકે છે.

પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે એપ્રિલ 2024માં સિંધુ જળ સંધિને મુલતવી રાખી હતી. ભારતે તે સમયે કહ્યું હતું કે આતંકવાદ અને જળ સંબંધ એક સાથે ન ચાલી શકે. ત્યારથી પાકિસ્તાનમાં પાણીને લઈને ચિંતા સતત વધી રહી છે.

ડૉનના અહેવાલ મુજબ, પાકિસ્તાનને રવી સિઝનમાં લગભગ 37-38 મિલિયન એકર-ફીટ (MAF) પાણીની જરૂર છે. પરંતુ આ વખતે પાણીની ઉપલબ્ધતા માત્ર 21-22 MAF હોવાનો અંદાજ છે. પાકિસ્તાનના જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર પણ 9.5 MAF ની નીચે પહોંચી ગયું છે. રવી સિઝન 1 ઓક્ટોબરથી શરૂ થાય છે અને આ સમયગાળા દરમિયાન ઘઉં સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાક છે.

પાકિસ્તાન પહેલાથી જ ઘઉંની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે. ગત સિઝનમાં દેશમાં ઘઉંનું ઉત્પાદન આશરે 27.5 મિલિયન ટન હતું, જ્યારે અંદાજ 29.7 મિલિયન ટન હતો. તે જ સમયે, પાકિસ્તાનમાં ઘઉંની વાર્ષિક જરૂરિયાત લગભગ 32 મિલિયન ટન હોવાનું કહેવાય છે.

ઉત્પાદન અને જરૂરિયાત વચ્ચેનું અંતર ઘટાડવા માટે પાકિસ્તાને લગભગ 1 મિલિયન ટન ઘઉંની આયાત કરવી પડી હતી. આમ છતાં દેશમાં લોટની અછત છે. પંજાબે પહેલાથી જ અન્ય રાજ્યોમાં ઘઉં મોકલવા પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે. જેના કારણે પાકિસ્તાનના અન્ય પ્રાંતોમાં પણ ઘઉંની ઉપલબ્ધતા અંગે સમસ્યા વધી છે.

જો પાણીની અછતને કારણે આગામી રવિ સિઝનમાં ઘઉંનું ઉત્પાદન વધુ ઘટશે તો તેની સીધી અસર લોટના ભાવ અને ઉપલબ્ધતા પર પડી શકે છે.

સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાની વચ્ચે પાકિસ્તાનનું જળ સંકટ વધુ ગંભીર બન્યું છે. આ વર્ષે ચોમાસામાં પણ અપેક્ષા મુજબનો વરસાદ થયો ન હતો જેના કારણે ડેમોમાં પૂરતા પ્રમાણમાં પાણીનો સંગ્રહ થઈ શક્યો નથી. આ સિવાય પાકિસ્તાનના ઘણા જૂના ડેમોમાં કાંપ જમા થવાને કારણે તેમની પાણીની સંગ્રહ ક્ષમતા પણ ઘટી ગઈ છે.

પાકિસ્તાનના મુખ્ય જળાશયોમાંના એક મંગલા ડેમમાં લગભગ 5.12 MAF પાણી હોવાનું કહેવાય છે, જ્યારે તેની મહત્તમ ક્ષમતા 7.277 MAF છે. તે જ સમયે, ઈન્ડસ રિવર સિસ્ટમ ઓથોરિટી (IRSA) એ તરબેલા ડેમની સક્રિય જળ સંગ્રહ ક્ષમતામાં સતત ઘટાડા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

માહિતી અનુસાર, તરબેલા ડેમની સક્રિય સંગ્રહ ક્ષમતા મે 2022માં 5.827 MAF હતી, જે માર્ચ 2026માં ઘટીને 5.580 MAF થઈ ગઈ હતી. પાણીની ઉપલબ્ધતા અને જળ સંગ્રહ ક્ષમતામાં ઘટાડાને કારણે, પાકિસ્તાનને આગામી રવી સિઝનમાં ખેતી અને ખાદ્ય પુરવઠાને લગતા વધતા પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.