બેલ્જિયમ કોર્ટે મેહુલ ચોકસીસના પ્રત્યાર્પણને મંજૂરી આપી13,000 કરોડના PNB કૌભાંડના આરોપી ભાગેડુ હીરાના વેપારી મેહુલ ચોકસીને ભારતમાં લાવવાનો માર્ગ હવે લગભગ સ્પષ્ટ જણાય છે.
બેલ્જિયમની એક કોર્ટે ચોક્સી વિરુદ્ધ ભારતની પ્રત્યાર્પણ અરજીને માન્ય રાખી છે અને તેની ધરપકડની પ્રક્રિયાને કાયદેસર જાહેર કરી છે. આ નિર્ણય બાદ ભારત સરકારના કાયદાકીય પ્રયાસોને મોટો વેગ મળ્યો છે.
બેલ્જિયમના એન્ટવર્પ શહેરની કોર્ટે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે મેહુલ ચોકસીની ધરપકડ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ હેઠળ સંપૂર્ણપણે કાયદેસર છે. આ નિર્ણય ભારતના વિદેશ મંત્રાલય અને સીબીઆઈની સંયુક્ત હિમાયત બાદ આવ્યો છે. બંને એજન્સીઓએ કોર્ટ સમક્ષ દલીલ કરી હતી કે ચોક્સી માત્ર આર્થિક ગુનાઓમાં સંડોવાયેલો નથી, પરંતુ તે ‘ફ્લાઇટ રિસ્ક’ એટલે કે ફરાર થવાની વૃત્તિ પણ ધરાવે છે. આ દલીલો સ્વીકારતા કોર્ટે કહ્યું કે હાલ આરોપીને બેલ્જિયમમાં કસ્ટડીમાં રાખવામાં આવશે. જો કે, તેની પાસે હજુ પણ ઉચ્ચ અદાલતમાં અપીલ કરવાનો અધિકાર છે.
ભારત સરકારે બેલ્જિયમને ખાતરી આપી છે કે પ્રત્યાર્પણ બાદ ચોક્સીને મુંબઈની આર્થર રોડ જેલની બેરેક નંબર 12માં રાખવામાં આવશે. ગૃહ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ બેરેક યુરોપિયન ધોરણો અનુસાર છે – તેમાં અલગ શૌચાલય, પર્યાપ્ત વેન્ટિલેશન, સ્વચ્છ પથારી, પીવાનું પાણી, યોગ અને કસરતની સુવિધાઓ, અખબારો અને ટેલિમેડિસિન હશે. ભારતે આ માહિતી શેર કરી જેથી યુરોપિયન કોર્ટને માનવાધિકારના ઉલ્લંઘનની શંકા ન રહે.
મેહુલ ચોક્સી અને તેના ભત્રીજા નીરવ મોદી પર મુંબઈમાં પંજાબ નેશનલ બેંકની બ્રેડી હાઉસ શાખામાંથી નકલી ‘લેટર ઓફ અંડરટેકિંગ’ (LoU) અને ‘ફોરેન લેટર ઓફ ક્રેડિટ’ (FLC) જારી કરીને હજારો કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી કરવાનો આરોપ છે. આ કૌભાંડથી માત્ર PNBને જ નહીં પરંતુ ઘણી વિદેશી બેંકોને પણ ભારે નુકસાન થયું છે. નીરવ મોદી હાલમાં બ્રિટનમાં છે અને ત્યાંની કોર્ટમાં પ્રત્યાર્પણનો વિરોધ કરી રહ્યો છે, જ્યારે ચોક્સી 2018માં એન્ટિગુઆ અને બરબુડા ભાગી ગયો હતો.
