કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના નેતાઓએ 24 સપ્ટેમ્બરે લદ્દાખમાં થયેલી હિંસા પછી બુધવારે પહેલીવાર ગૃહ મંત્રાલયના પ્રતિનિધિઓ સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ બેઠક લદ્દાખમાં રાજ્યનો દરજ્જો આપવા અને આબોહવા કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુકની ધરપકડની માંગમાં થયેલા હિંસક વિરોધ પછી થઈ છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદા હેઠળ ધરપકડ કરાયેલ વાંગચુક હાલ જોધપુર જેલમાં બંધ છે.
બેઠક દરમિયાન લદ્દાખના પ્રતિનિધિઓએ સોનમ વાંગચુક સહિત ધરપકડ કરાયેલા તમામ નેતાઓને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાની માંગ કરી હતી. તે જ સમયે, ‘લેહ એપેક્સ બોડી’ (LAB) અને ‘કારગિલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ’ (KDA) એ પણ માર્યા ગયેલા લોકોના પરિવારોને યોગ્ય વળતરની માંગ કરી છે.
હકારાત્મક પ્રતિભાવની અપેક્ષા
આ બેઠકમાં ભાગ લેનાર લદ્દાખના લોકસભાના સભ્ય મોહમ્મદ હનીફાએ કહ્યું છે કે લદ્દાખના નેતાઓએ ખુલ્લા મનથી ભાગ લીધો હતો જેથી કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને રાજ્યનો દરજ્જો આપવાની માગણીના સકારાત્મક પરિણામો મળી શકે. તેમણે કહ્યું, “આ અમારી પ્રથમ મીટિંગ હતી અને અમે તેનાથી વધારે અપેક્ષા રાખી શકીએ નહીં પરંતુ અમે સોનમ વાંગચુક સહિત 24 સપ્ટેમ્બરના રોજ અથવા તે પછી ધરપકડ કરાયેલા તમામને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાની માંગ ઉઠાવી હતી.” ‘કારગિલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ’ના સજ્જાદ કારગીલીએ જણાવ્યું હતું કે, “અમને આશા છે કે સરકાર અમારી માંગણીઓ પર હકારાત્મક પ્રતિસાદ આપશે.”
મંત્રણાનો છેલ્લો રાઉન્ડ મે મહિનામાં યોજાયો હતો
અગાઉ, 24 સપ્ટેમ્બરના રોજ લેહમાં વ્યાપક હિંસા દરમિયાન ચાર વિરોધીઓ માર્યા ગયા અને ઘણા ઘાયલ થયા પછી કેન્દ્ર, એલએબી અને કેડીએ વચ્ચેની વાટાઘાટો અટકી ગઈ હતી. બંને પક્ષો વચ્ચેની વાટાઘાટોનો છેલ્લો રાઉન્ડ મે મહિનામાં યોજાયો હતો. લદ્દાખના બંને સંગઠનો 6 ઓક્ટોબરે ગૃહ મંત્રાલયની ઉચ્ચ સત્તાવાળા સમિતિ સાથેની વાતચીતથી દૂર રહ્યા હતા. ત્યાર બાદ કેન્દ્ર સરકારે 20 સપ્ટેમ્બરે વાતચીત માટે આમંત્રણ આપ્યું હતું.
ન્યાયિક તપાસની જાહેરાત
17 ઓક્ટોબરે, કેન્દ્રએ 24 સપ્ટેમ્બરે લેહમાં થયેલી હિંસક અથડામણની તપાસ માટે સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશની આગેવાની હેઠળ ન્યાયિક તપાસની જાહેરાત કરી હતી. નિવૃત્ત જિલ્લા અને સત્ર ન્યાયાધીશ મોહન સિંહ પરિહાર ન્યાયિક સચિવ તરીકે કામ કરશે, જ્યારે IAS અધિકારી તુષાર આનંદ તપાસ પંચના વહીવટી સચિવ હશે. આંદોલનકારી પક્ષો – લેહ એપેક્સ બોડી અને કારગીલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ (કેડીએ) સાથે વાતચીત ફરી શરૂ કરવાના પ્રયાસ તરીકે તપાસ પંચની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, જેમણે હિંસા બાદ ગૃહ મંત્રાલયની ઉચ્ચ-સત્તાવાળી સમિતિ સાથેની વાતચીત સ્થગિત કરી દીધી હતી.
