પટના: 4 નવેમ્બરથી દેશભરમાં શરૂ થયેલી મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા (SIR) બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા રાજ્યના રાજકારણમાં નવી હલચલ મચાવી રહી છે. ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા આ સુધારણામાં, રાજ્યભરના લગભગ 47 લાખ મતદારોના નામ દૂર કરવામાં આવ્યા છે, જે કુલ મતદારોની સંખ્યાના લગભગ 5.9% છે.
ચૂંટણી વિશ્લેષકો માને છે કે આ ફેરફાર 6 અને 11 નવેમ્બરે યોજાનારી ચૂંટણીના પરિણામો પર ઊંડી અસર કરી શકે છે, કારણ કે છેલ્લી વખત બિહારની 243 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 52 પર જીતનું માર્જીન 5,000 મતથી ઓછું હતું. તે જ સમયે, 10 બેઠકો પર આ તફાવત 500 મતથી ઓછો હતો.
આ વખતે મેદાનમાં પ્રશાંત કિશોરની જન સૂરજ પાર્ટીની એન્ટ્રીથી સ્પર્ધા વધુ રસપ્રદ બની છે. રાજકીય વિશ્લેષકો આગાહી કરે છે કે કિશોર કેટલીક બેઠકો પર ‘કિંગમેકર’ સાબિત થઈ શકે છે, જે મુખ્ય સ્પર્ધાત્મક જોડાણો, NDA અને મહાગઠબંધન બંને માટેના સમીકરણને વધુ જટિલ બનાવશે.
2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, RJD 75 બેઠકો સાથે સૌથી મોટી પાર્ટી બની, જ્યારે ભાજપે 74 બેઠકો જીતી. આમ છતાં NDA 125 બેઠકો સાથે સત્તામાં પરત ફર્યું. તેથી આ વખતે મતદાર યાદીમાં મોટાપાયે સુધારાની અસર નિર્ણાયક બની શકે છે.
સૌથી મોટો વિવાદ મુસ્લિમ પ્રભુત્વ ધરાવતા સીમાંચલ વિસ્તારને લઈને છે. કિશનગંજ, કટિહાર, પૂર્ણિયા અને અરરિયા જિલ્લામાં મતદારોના નામ કાઢી નાખવાનો દર 7.7% પર પહોંચી ગયો છે, જે રાજ્યમાં સૌથી વધુ છે.
જો કે, ચૂંટણી પંચે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે SIR પ્રક્રિયા સચોટ અને ન્યાયી હતી અને મુસ્લિમોને અપ્રમાણસર રીતે બાકાત રાખવાના આરોપો સાંપ્રદાયિક છે.
તાજેતરના ડેટા અનુસાર, બિહારમાં હવે 90,712 મતદાન મથકો છે, જે પહેલા કરતા 12,817 વધુ છે. કેન્દ્ર દીઠ મતદારોની મહત્તમ મર્યાદા ઘટાડીને 1,200 કરવામાં આવી છે, જે આ ફેરફારને લાગુ કરનાર બિહાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે.
ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર એન. ગોપાલસ્વામીનું કહેવું છે કે હટાવવામાં આવેલા નામોની કુલ સંખ્યાને જોવાને બદલે મતદાન મથકોની સંખ્યા અને તેમની સુલભતા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. પંચ પાસે પૂરતી વ્યવસ્થા અને સમય હતો.
