ગત જૂનમાં ઈન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન (ISS) પર પગ મુકીને ઈતિહાસ રચનાર અવકાશયાત્રી શુભાંશુ શુક્લાએ તાજેતરમાં જ તેમની યાદગાર યાત્રાનો અનુભવ શેર કર્યો છે. બુધવારે એક કાર્યક્રમમાં, શુભાંશુએ ભ્રમણકક્ષાની પ્રયોગશાળામાં તેમના સમય વિશે વાત કરી, ‘લિફ્ટ-ઓફ’ અને ‘સ્પ્લેશડાઉન’ દરમિયાન ‘જી-ફોર્સ’નો અનુભવ કર્યો, શૂન્ય ગુરુત્વાકર્ષણનો અનુભવ કર્યો અને અવકાશ યાત્રા પછી પૃથ્વી પરના જીવનને ફરીથી ગોઠવ્યો. આ દરમિયાન, તેણે જણાવ્યું છે કે કેવી રીતે ISS પર તેના 18 દિવસના રોકાણ દરમિયાન કરવામાં આવેલા માઇક્રોગ્રેવિટી સંબંધિત પ્રયોગો માટે નમૂનાઓ એકત્રિત કરવા માટે તેણે ત્રણ કલાક સુધી પોતાની આસપાસ ભટકવું પડ્યું.
“મારો ઉદ્દેશ્ય તમને મારી સાથે આ પ્રવાસ પર લઈ જવાનો અને મેં જે અનુભવ્યું છે તે સાંભળવાનું છે, જેથી તમે મારી સાથે આ અવકાશ ઉડાનનો અનુભવ કરી શકો,” શુભાંશુ શુક્લાએ એક્સિઓમ-4 મિશનનું વર્ણન કરતા કહ્યું. શુક્લાએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ અવકાશમાં ગાઢ પોષણના સ્ત્રોત એવા સૂક્ષ્મ શેવાળ કેવી રીતે વિકસે છે તેનો અભ્યાસ કરવા માટે બેગમાંથી નમૂનાઓ કાઢવા માટે સિરીંજનો ઉપયોગ કરીને ઓછામાં ઓછા ત્રણ કલાક સુધી ફરતા હતા.
“પૃથ્વી પર, જ્યારે સિરીંજમાં હવાનો બબલ હોય છે, ત્યારે તમે તેને થોડો સ્ક્વિઝ કરી શકો છો અને હવાનો બબલ બહાર નીકળી જશે, અથવા બેગને ઊંધી કરી દો અને તે પોપ અપ થશે,” તેણે કહ્યું. પરંતુ અવકાશમાં આવું થતું નથી.” શુક્લાએ એક થેલીમાંથી સૂક્ષ્મ શેવાળના પ્રયોગના નમૂનાઓ એકત્ર કરવા પડ્યા હતા અને તેને એક નાનકડા બોક્સમાં મુકીને ફ્રીઝરમાં રાખવા પડ્યા હતા, જેથી તેને પૃથ્વી પર પાછા લાવી શકાય.
શુભાંશુ શુક્લાએ જણાવ્યું હતું કે, “જ્યારે બબલ હોય છે, ત્યારે એક જ વસ્તુ કામ કરે છે કે તમારે તમારી જાતને સેન્ટ્રીફ્યુજ કરવી પડશે,” તેમણે ઉમેર્યું કે દરેક નમૂના માટે સેન્ટ્રીફ્યુજીંગના ચાર-પાંચ રાઉન્ડ કરીને 36 નમૂનાઓ એકત્રિત કરવા પડ્યા હતા. શુક્લાએ કહ્યું, “તેથી, મારે હવા વગરના સેમ્પલ લેવા માટે ઘણી બધી ટ્રીપ કરવી પડી. સેમ્પલ લેવા અને નાના બોક્સમાં રાખવા માટે મારે સતત ત્રણ કલાક સુધી દોડવું પડ્યું.
