વરિષ્ઠ વકીલ અભિષેક સિંઘવીએ ગુરુવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચ ચૂંટણી કરાવવાની આડમાં સંસદ અને વિધાનસભાઓના શુદ્ધ કાયદાકીય કાર્યોને પોતાના હાથમાં લઈ શકે નહીં. આ દલીલો ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) જસ્ટિસ સૂર્યકાન્ત અને જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચીની બેન્ચ સમક્ષ વિવિધ રાજ્યોમાં મતદાર યાદીના વિશેષ સઘન સંશોધન (SIR) અંગે ચૂંટણી પંચના નિર્ણયનો વિરોધ કરી રહેલા એક અરજીકર્તા વતી વરિષ્ઠ વકીલ અભિષેક સિંઘવીએ રજૂ કરી હતી.
બેન્ચે ચૂંટણી પંચની સત્તાઓની વિગતવાર તપાસ કરી, કારણ કે સિંઘવી અને વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે દલીલ કરી હતી કે પંચ તેની બંધારણીય મર્યાદાઓને વટાવી રહ્યું છે અને SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન નાગરિકો પર અયોગ્ય પ્રક્રિયાગત બોજ લાદી રહ્યું છે. સુનાવણી દરમિયાન સિંઘવીએ કહ્યું હતું કે, “કોઈપણ ધોરણો દ્વારા એવું ન કહી શકાય કે કમિશન બંધારણની યોજના હેઠળ કાયદાકીય પ્રક્રિયામાં ત્રીજી ચેમ્બર છે.” બંધારણનો માત્ર એક ભાગ હોવાને કારણે તેને ધારાસભાઓ દ્વારા બનાવેલા કાયદાઓનો સંદર્ભ લીધા વિના તેની ઈચ્છા મુજબ કાયદા બનાવવાની સંપૂર્ણ સત્તા મળતી નથી.
ચૂંટણીની આડમાં પંચ મૂળભૂત ફેરફારો કરી રહ્યું છે
બંધારણીય આધારો પર દલીલ કરતા સિંઘવીએ કહ્યું, “ચૂંટણી પંચ આની આડમાં મૂળભૂત ફેરફારો કરી રહ્યું છે…” તેમણે કહ્યું કે બંધારણની કલમ 324 (ચૂંટણીની દેખરેખ) કલમ 327 સાથે સુમેળભરી રીતે જોવી જોઈએ, જે સંસદને ચૂંટણીના સંદર્ભમાં કાયદો બનાવવાની સત્તા આપે છે. સિંઘવીએ જૂન 2025માં જારી કરાયેલા ફોર્મ સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો હતો, જેમાં ચકાસણી માટે 11 થી 12 ચોક્કસ દસ્તાવેજોની જરૂર હતી અને પૂછ્યું હતું કે, “નિયમોમાં આનો ઉલ્લેખ ક્યાં છે?”
શું BLO નક્કી કરી શકે છે કે કોઈ વ્યક્તિ માનસિક રીતે વિકલાંગ છે કે નહીં?
ગુરુવારે પોતાનું વલણ રજૂ કરતી વખતે, કપિલ સિબ્બલે બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ (બીએલઓ) ની સત્તાના અવકાશ પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો અને પૂછ્યું હતું કે, “શું કોઈ વ્યક્તિ માનસિક રીતે વિકલાંગ છે કે નહીં તે BLO નક્કી કરી શકે છે?” સિબ્બલે જણાવ્યું હતું કે, “નાગરિકતા નક્કી કરવા માટે શાળાના શિક્ષકને BLO તરીકે તૈનાત કરવું, વાસ્તવિક અને પ્રક્રિયાગત રીતે, એક ખતરનાક અને અયોગ્ય પ્રસ્તાવ છે.”
