તાઈવાનની સરકારે ચીન દ્વારા કોઈપણ સંભવિત આક્રમણનો સામનો કરવા માટે વધારાના યુએસ $40 બિલિયન સંરક્ષણ ખર્ચનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ જંગી રકમનો મોટો ભાગ ટી-ડોમ નામની બહુ-સ્તરીય એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ વિકસાવવા પાછળ ખર્ચવામાં આવશે. આ સિસ્ટમ તાઈવાન ટાપુને ચીની ફાઈટર પ્લેન, બેલેસ્ટિક/ક્રુઝ મિસાઈલ અને ડ્રોન દ્વારા થતા હુમલાઓથી બચાવવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.
આ પગલું અમેરિકાના દબાણ વચ્ચે લેવામાં આવી રહ્યું છે જેમાં તે તાઈવાનને તેના સંરક્ષણ ખર્ચમાં સતત વધારો કરવાની માંગ કરી રહ્યું છે. આ વિશેષ બજેટ 2026 થી 2033 સુધીના આઠ વર્ષમાં તબક્કાવાર રીતે ખર્ચવામાં આવશે. આ જાહેરાત એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ લાઈ ચિંગ-ટેએ પહેલાથી જ સંરક્ષણ ખર્ચને જીડીપીના 5% સુધી લઈ જવાનું વચન આપ્યું છે.
હાલમાં તાઇવાને 2026 માટે તેનું નિયમિત સંરક્ષણ બજેટ વધારીને US$31.18 બિલિયન કર્યું છે, જે કુલ સંરક્ષણ ખર્ચને GDPના 3.3% પર લાવે છે. બુધવારે ‘વોશિંગ્ટન પોસ્ટ’માં પ્રકાશિત થયેલા પોતાના લેખમાં આ વિશેષ બજેટની આગાહી કરતી વખતે લાઇએ કહ્યું હતું કે તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે અમેરિકા પાસેથી હથિયાર ખરીદવા માટે કરવામાં આવશે. સંરક્ષણ પ્રધાન વેલિંગ્ટન કૂએ બુધવારે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે $40 બિલિયન આ વિશેષ બજેટની ઉપલી મર્યાદા છે. તેનો ઉપયોગ પ્રિસિઝન સ્ટ્રાઈક મિસાઈલ ખરીદવા અને તાઈવાન અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે સંયુક્ત રીતે હથિયાર પ્રણાલી વિકસાવવા અને પ્રાપ્ત કરવા માટે કરવામાં આવશે.
ટી-ડોમ શું છે?
રાષ્ટ્રપતિ લાઈએ 10 ઓક્ટોબરે ટી-ડોમની ઔપચારિક જાહેરાત કરી અને તેની સરખામણી ઈઝરાયેલના પ્રખ્યાત ‘આયર્ન ડોમ’ સાથે કરી. જો કે, બંને વચ્ચે ઘણા તફાવત છે. તાઈપેઈ સ્થિત સંરક્ષણ વિશ્લેષક જે. માઈકલ કોલના જણાવ્યા અનુસાર, આયર્ન ડોમ ટૂંકા અંતરના રોકેટની વિરુદ્ધ છે, જ્યારે ટી-ડોમે જોખમોની વધુ વ્યાપક શ્રેણીનો સામનો કરવો જોઈએ. જેમાં પીએલએ (ચીની આર્મી) ફાઈટર પ્લેન, બેલેસ્ટિક મિસાઈલ, ક્રુઝ મિસાઈલ અને ડ્રોનનો સમાવેશ થાય છે.
તમને જણાવી દઈએ કે તાઈવાનમાં પહેલાથી જ અમેરિકન પેટ્રિઓટ પીએસી-3, સ્વદેશી સ્કાય બો અને ટિયાન કુંગ સિસ્ટમ છે. તે યુએસ તરફથી NASAMS (નેશનલ એડવાન્સ્ડ સરફેસ-ટુ-એર મિસાઈલ સિસ્ટમ)ના નવા એકમોની ડિલિવરીની પણ રાહ જોઈ રહ્યું છે. T-DOME આ તમામ પ્રવર્તમાન પ્રણાલીઓને આધુનિક રડાર, સેન્સર્સ અને કમાન્ડ સેન્ટરો સાથે જોડીને એક સંકલિત નેટવર્ક બનાવશે જેથી ‘ઝડપી શોધ અને અસરકારક અવરોધ’ને સક્ષમ કરી શકાય.
