ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકન વિદેશ નીતિને સંપૂર્ણપણે ઊંધી કરી દીધી છે. બીજા વિશ્વ યુદ્ધના અંત પછી, અમેરિકાએ યુરોપિયન દેશો સાથે નાટોની સ્થાપના કરી. ત્યારથી, આ દેશો મોટાભાગના યુદ્ધો અથવા મિશનમાં સાથે જોવા મળ્યા છે. જો કે ટ્રમ્પે હવે આના પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. ગ્રીનલેન્ડના મુદ્દે યુરોપિયન દેશોથી નારાજ ટ્રમ્પે પૂછ્યું કે જ્યારે અમેરિકાને નાટોની જરૂર છે ત્યારે શું નાટોના સાથી દેશો તેની સાથે આવશે?
દાવોસમાં ફોક્સ ન્યૂઝ સાથેની મુલાકાત દરમિયાન, ટ્રમ્પે કહ્યું, “મેં હંમેશા કહ્યું છે કે જો આપણને ક્યારેય તેની જરૂર હોય, તો શું તે આપણા માટે હશે? અને તે જ વાસ્તવિક કસોટી છે… અને મને તે વિશે ખાતરી નથી. હું જાણું છું કે અમે હંમેશા તેમના માટે છીએ, અથવા જો અમને તેમની જરૂર પડશે, પરંતુ શું તેઓ અમારા માટે હશે?”
9/11ના ન્યૂયોર્ક હુમલા બાદ અમેરિકાના અફઘાનિસ્તાન મિશનને યાદ કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે નાટોના સભ્ય દેશો ત્યાં પણ આગળની લાઇનમાં થોડા પાછળ હતા. તેમણે કહ્યું કે આ સમયે પણ તે અમેરિકા જ હતું જેણે કલમ 5 લાગુ કરી હતી. તેમણે કહ્યું, “અમને ક્યારેય તેમની જરૂર પડી નથી. અમે ખરેખર ક્યારેય તેમની પાસેથી કંઈપણ માંગ્યું નથી. જો તમે પૂછશો, તો તેઓ કહેશે કે તેઓએ અફઘાનિસ્તાનમાં સૈનિકો મોકલ્યા હતા વગેરે. પરંતુ તમે એ પણ જાણો છો કે તેઓએ જે સૈનિકો મોકલ્યા હતા તે મુખ્યત્વે આગળની લાઇનથી દૂર હતા.”
ઉલ્લેખનીય છે કે અફઘાનિસ્તાનમાં 20 વર્ષ સુધી યુદ્ધ લડનાર અમેરિકા અને તેના નાટો સહયોગીઓને અહીં ઘણો સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો. આ મિશનમાં કુલ 3,486 નાટો સૈનિકો માર્યા ગયા હતા. તેમાંથી 2,461 અમેરિકનો હતા. આ પછી કેનેડા અને ગ્રીનલેન્ડના અનુક્રમે 165 અને 44 સૈનિકોએ જીવ ગુમાવ્યો.
બ્રિટને નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી
ટ્રમ્પના આ નિવેદન બાદ યુરોપિયન દેશોએ આ અંગે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. બ્રિટિશ વડા પ્રધાન કીર સ્ટારમેરના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે તમામ નાટો સભ્યોના દળોએ અમારી સામાન્ય સુરક્ષા માટે બલિદાન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું, “અમને અમારા સશસ્ત્ર દળો પર ખૂબ ગર્વ છે અને તેમની સેવા અને બલિદાનને ક્યારેય ભૂલી શકાય નહીં.” આ સિવાય બ્રિટનના સંરક્ષણ પ્રધાન જોન હેલીએ કહ્યું, “યુકે અને તમામ નાટો સહયોગીઓએ દરેક સમયે અમેરિકાના આહ્વાનનો જવાબ આપ્યો છે. અફઘાનિસ્તાનમાં 450 થી વધુ બ્રિટિશ સૈનિકોએ પણ જીવ ગુમાવ્યો છે. આ તે પરિવારોનું અપમાન છે જેમણે ત્યાં પોતાના પ્રિયજનોને ગુમાવ્યા છે.”
ઉલ્લેખનીય છે કે ગ્રીનલેન્ડના મુદ્દે ટ્રમ્પ અને યુરોપિયન દેશો વચ્ચે હાલમાં ખટાશનો તબક્કો ચાલી રહ્યો છે. ગ્રીનલેન્ડ પર ટ્રમ્પના આગ્રહને જોતા યુરોપિયન દેશોએ ગ્રીનલેન્ડમાં પોતાના સૈનિકો તૈનાત કર્યા છે. આ પછી ટ્રમ્પે થોડું નરમ વલણ બતાવ્યું અને કહ્યું કે તેઓ સૈન્ય કાર્યવાહી નહીં કરે. જો કે આ પછી પણ ટ્રમ્પ પોતાના નાટો સહયોગી દેશો પ્રત્યે કડક વલણ અપનાવે છે. કેનેડા, બ્રિટન, ફ્રાન્સથી લઈને અન્ય તમામ દેશોમાં તે સતત ટોણા મારતો જોવા મળે છે.
