ગયા વર્ષે એટલે કે 2025માં યોજાયેલી બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં એક પણ બેઠક ન જીતી શકનાર પ્રશાંત કિશોરની આગેવાની હેઠળની જન સૂરજ પાર્ટી હવે સીધી સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચી ગઈ છે. પાર્ટીએ આરોપ લગાવ્યો છે કે નીતીશ કુમાર સરકારે રાજ્ય કલ્યાણ યોજના (મુખ્યમંત્રી મહિલા રોજગાર યોજના)નો દુરુપયોગ કરીને ચૂંટણીનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેનાથી નિષ્પક્ષ ચૂંટણીની પ્રક્રિયાને અસર થઈ. અરજીમાં જન સૂરજ કહે છે કે આદર્શ આચાર સંહિતા (MCC) લાગુ થવા છતાં, સરકારે 25-35 લાખ મહિલાઓના ખાતામાં 10,000 રૂપિયા ટ્રાન્સફર કર્યા એટલું જ નહીં, પરંતુ આ યોજનામાં નવા લાભાર્થીઓને પણ જોડ્યા, જે ગેરકાયદેસર છે.
જન સૂરજે 2025ની ચૂંટણીમાં 243 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 242 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ એક પણ બેઠક જીતવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. પાર્ટીની અરજીમાં ચૂંટણી પંચ (ECI) અને બિહાર સરકાર બંનેની ભૂમિકા પર સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. ચીફ જસ્ટિસ (CJI) જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે શુક્રવારે 6 ફેબ્રુઆરીના રોજ તેમની બેન્ચ સમક્ષ સુનાવણી માટે આ અરજીની યાદી આપવાનો આદેશ આપ્યો છે.
વિવાદનું મૂળ: ‘મુખ્યમંત્રી મહિલા રોજગાર યોજના’
અરજીમાં બિહાર સરકારની મુખ્યમંત્રી મહિલા રોજગાર યોજના પર પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે, જે બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા લાગુ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના હેઠળ, રાજ્યની નીતીશ સરકારે સ્વ-રોજગાર શરૂ કરવામાં મદદ કરવા માટે દરેક પરિવારમાંથી એક મહિલાને 10,000 રૂપિયા સીધા ટ્રાન્સફર કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ઉપરાંત, મૂલ્યાંકન પછી, અન્ય રૂ. 2 લાખનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું જેથી મહિલાઓ સ્વરોજગાર શરૂ કરી શકે.
જીવિકા સંબંધિત સ્થિતિ
આ યોજનાનો લાભ જીવિકા (મહિલા સ્વસહાય જૂથ નેટવર્ક) સાથે સંકળાયેલી મહિલાઓને આપવાનો હતો. સરકારે એવી પણ જાહેરાત કરી હતી કે જે મહિલાઓ જીવિકા સાથે સંકળાયેલ નથી તેઓ પણ નોંધણી કરી શકે છે અને લાભ મેળવી શકે છે. જન સૂરજ પાર્ટીનો દાવો છે કે આદર્શ આચાર સંહિતા (MCC) લાગુ થયા પહેલા, લગભગ 1 કરોડ મહિલાઓ જીવિકા સાથે સંકળાયેલી હતી પરંતુ બાદમાં 1.56 કરોડ મહિલાઓને ચુકવણી કરવામાં આવી હતી. બાર એન્ડ બેન્ચના રિપોર્ટ અનુસાર, પાર્ટીનું કહેવું છે કે આનો અર્થ એ છે કે ચૂંટણી કાર્યક્રમ જાહેર થયા પછી પણ નવા લાભાર્થીઓને ઉમેરવામાં આવ્યા અને તેમને પૈસા આપવામાં આવ્યા, જે MCCનું સીધું ઉલ્લંઘન છે. અરજીમાં તેને ભ્રષ્ટ ચૂંટણી પ્રથા ગણાવવામાં આવી છે, જેનો હેતુ મતદારોને પ્રભાવિત કરવાનો હતો.
