પાકિસ્તાન આતંકવાદી હુમલો: પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં થયેલા આતંકી હુમલાએ ફરી એકવાર સરકાર અને સુરક્ષા એજન્સીઓની ચિંતા વધારી દીધી છે. બન્નૂમાં થયેલા હુમલા બાદ હવે લક્કી મારવતમાં મોટો આતંકી હુમલો થયો છે, જેમાં 9 લોકોના મોત થયા છે. આ સતત હુમલાઓએ પાકિસ્તાનની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર અનેક સવાલો ઉભા કર્યા છે.
સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે આ હુમલા એવા સમયે થયા છે જ્યારે પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ લાગુ છે અને તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી બહુ સક્રિય દેખાઈ રહ્યું નથી. આવી સ્થિતિમાં હવે એક નવા આતંકી સંગઠનનું નામ સામે આવી રહ્યું છે, જેણે આ હુમલાઓની જવાબદારી લીધી છે.
ખૈબર પખ્તુનખ્વા ઘણા સમયથી પરેશાન છે
ખૈબર પખ્તુનખ્વા એ પાકિસ્તાનનો વિસ્તાર છે જે અફઘાનિસ્તાનની સરહદે છે. આ વિસ્તાર ઘણા દાયકાઓથી આતંકવાદ, ઉગ્રવાદ અને હિંસાનું કેન્દ્ર રહ્યો છે. 1980ના દાયકામાં સોવિયત-અફઘાન યુદ્ધ દરમિયાન ઘણા કટ્ટરવાદી સંગઠનોએ અહીં પોતાના મૂળિયા મજબૂત કર્યા હતા. ત્યારપછી આ વિસ્તાર ધીરે ધીરે અલગ-અલગ આતંકવાદી જૂથો માટે સુરક્ષિત આશ્રય બની ગયો.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન એટલે કે ટીટીપીનો આ વિસ્તારમાં ઘણો પ્રભાવ હતો. ટીટીપીએ ઘણી વખત પાકિસ્તાની સેના અને પોલીસને નિશાન બનાવી છે. જો કે, અફઘાનિસ્તાન સાથે તાજેતરના કરારો અને યુદ્ધવિરામ પછી, TTPની ગતિવિધિઓ કંઈક અંશે ઓછી થઈ ગઈ હતી. પરંતુ હવે નવા હુમલાઓએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે આ વિસ્તારમાં આતંકવાદનો ખતરો હજુ ટળ્યો નથી.
કોણ છે ઇત્તિહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન?
ઇત્તિહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન નામના સંગઠને તાજેતરના હુમલાની જવાબદારી લીધી છે. આ સંગઠન બહુ જૂનું નથી અને તેની સ્થાપના વર્ષ 2025 માં કરવામાં આવી હતી. અહેવાલો અનુસાર, આ સંગઠન ત્રણ અલગ-અલગ આતંકવાદી જૂથોને મર્જ કરીને બનાવવામાં આવ્યું હતું. જેમાં ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશન, લશ્કર-એ-ઈસ્લામ અને હાફિઝ ગુલ બહાદુર જૂથોનો સમાવેશ થાય છે.
આ ત્રણેય સંગઠનોનો ભૂતકાળમાં પણ પાકિસ્તાનના સરહદી વિસ્તારોમાં પ્રભાવ રહ્યો છે. ખાસ કરીને હાફિઝ ગુલ બહાદુર ગ્રૂપનું નામ ઘણી આતંકી ગતિવિધિઓમાં સામે આવી ચૂક્યું છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, એક સમયે પાકિસ્તાન સરકાર હાફિઝ ગુલ બહાદુર જૂથને “ગુડ તાલિબાન” કહેતી હતી, કારણ કે આ સંગઠનને પાકિસ્તાન સરકાર વિરુદ્ધ સીધી રીતે ઓછું સક્રિય માનવામાં આવતું હતું. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાતી જોવા મળી રહી છે.
હુમલાની પદ્ધતિ અન્ય સંસ્થાઓ કરતાં અલગ છે
ઇત્તિહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીનની કામ કરવાની પદ્ધતિ અન્ય આતંકવાદી સંગઠનોથી થોડી અલગ હોવાનું કહેવાય છે. આ સંગઠન મોટા આર્મી કેમ્પ પર સીધો હુમલો કરવાને બદલે નાના પરંતુ ખતરનાક આત્મઘાતી હુમલાઓ પર વધુ આધાર રાખે છે.
સુરક્ષા એજન્સીઓનું માનવું છે કે આ સંગઠન ચોક્કસ ટાર્ગેટ પસંદ કરીને હુમલો કરે છે જેથી ઓછા સંસાધનોમાં વધુ ભય ફેલાવી શકાય. તાજેતરના હુમલાઓમાં પણ આવી જ રણનીતિ જોવા મળી છે.
સોશિયલ મીડિયા દ્વારા પ્રભાવમાં વધારો
અહેવાલો અનુસાર, આ આતંકવાદી સંગઠન સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટેલિગ્રામ પર ખૂબ જ સક્રિય છે. સંસ્થા પશ્તો, ઉર્દૂ અને અંગ્રેજી ભાષાઓમાં તેના સંદેશા અને પ્રચાર સામગ્રી પોસ્ટ કરે છે. આ પોસ્ટ્સ દ્વારા સંસ્થા તેના સમર્થકો સુધી પહોંચવાનો અને નવા લોકોને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
પાકિસ્તાને અફઘાનિસ્તાન પર આરોપ લગાવ્યો હતો
સતત વધી રહેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ પાકિસ્તાન સરકારે અફઘાનિસ્તાનના રાજદૂતને બોલાવ્યા છે. પાકિસ્તાનનો આરોપ છે કે આ નવું આતંકવાદી સંગઠન અફઘાનિસ્તાનની રાજધાની કાબુલ સાથે જોડાયેલું છે.
પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયનું કહેવું છે કે ઘણા આતંકવાદી જૂથો હુમલાની યોજના બનાવવા માટે અફઘાનિસ્તાનની જમીનનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. જો કે આ આરોપો પર અફઘાનિસ્તાન તરફથી હજુ સુધી કોઈ સ્પષ્ટ જવાબ આપવામાં આવ્યો નથી.
ટીટીપી સાથે સંકળાયેલા હોવાની પણ ચર્ચા
અહેવાલોમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે હાફિઝ ગુલ બહાદુર જૂથ અગાઉ તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાનનો ભાગ હતો. આ કારણોસર સુરક્ષા એજન્સીઓ માની રહી છે કે ઇત્તિહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન અને TTP વચ્ચે આંતરિક સંબંધો હોઈ શકે છે. એવા ઘણા લડવૈયાઓની પણ ચર્ચા છે, જેઓ પહેલા TTPમાં હતા અને હવે આ નવા સંગઠનમાં સક્રિય છે. જો કે, આ સંબંધમાં સંપૂર્ણ માહિતી સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવી નથી.
પાકિસ્તાન માટે નવો પડકાર વધી શકે છે
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો નવા આતંકવાદી સંગઠનો ઝડપથી મજબૂત બનશે તો પાકિસ્તાન માટે સુરક્ષાની સ્થિતિ ફરી મુશ્કેલ બની શકે છે. ખૈબર પખ્તુનખ્વા અને સરહદી વિસ્તારોમાં સેના અને આતંકવાદીઓ વચ્ચે પહેલેથી જ સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે.
હવે નવા જૂથો સક્રિય થવાથી પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બની શકે છે. પાકિસ્તાન સરકાર સામે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે સરહદી વિસ્તારોમાં સ્થિરતા કેવી રીતે જાળવી રાખવી અને નવા આતંકવાદી સંગઠનોને મજબૂત બનતા રોકવા.
આ હુમલાઓ ચિંતામાં કેમ વધારો કરી રહ્યા છે?
આ હુમલાઓએ ચિંતા પણ વધારી છે કારણ કે છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં આ વિસ્તારમાં હિંસા ઘટી રહી છે. લોકોને આશા હતી કે યુદ્ધવિરામ બાદ સ્થિતિ સામાન્ય થઈ જશે. પરંતુ બન્નુ અને લક્કી મારવત જેવા વિસ્તારોમાં થયેલા તાજેતરના હુમલાઓએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે આતંકવાદનો ખતરો હજુ સંપૂર્ણ રીતે ખતમ થયો નથી.
હવે પાકિસ્તાનની સુરક્ષા એજન્સીઓ આ નવા સંગઠનની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખી રહી છે. આવનારા સમયમાં સરકાર આ હુમલાઓને રોકવા માટે શું પગલા ભરે છે તે જોવું અગત્યનું રહેશે.
