અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર જોરદાર હવાઈ હુમલા કર્યા બાદ મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ સૈન્ય કાર્યવાહીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાની લોકો માટે ‘આઝાદી’ ગણાવ્યો છે. આકાશમાંથી વરસી રહેલ મિસાઇલો અને ભયંકર બોમ્બ ધડાકા વચ્ચે ટ્રમ્પની ‘એન્ડગેમ’ એટલે કે અંતિમ ધ્યેય એકદમ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે – ઈરાનમાં શાસનનું સંપૂર્ણ પરિવર્તન. જો કે, સંરક્ષણ નિષ્ણાતો અને રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે ટ્રમ્પના વાસ્તવિક ધ્યેયને પ્રાપ્ત કરવું – જમીન દળો વિના – લગભગ અશક્ય છે.
આ સંઘર્ષે શરૂઆતના દિવસોથી જ સમગ્ર પ્રદેશને ઘેરી લીધો છે. ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અલી ખમેની, ઘણા ટોચના અધિકારીઓ અને સેંકડો નાગરિકો શનિવારે વહેલી સવારે યુએસ-ઈઝરાયેલના હવાઈ હુમલામાં માર્યા ગયા છે. તેના જવાબમાં ઈરાને ખાડી દેશો, અમેરિકન બેઝ અને ઈઝરાયેલ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા શરૂ કરી દીધા છે. ઈરાક સ્થિત ઈરાન સમર્થિત જૂથો અને લેબેનોનના હિઝબુલ્લાહ પણ યુદ્ધમાં ઉતર્યા છે. આ સાથે એવા અહેવાલો પણ છે કે ઈઝરાયેલ દક્ષિણ લેબનોન પર જમીની હુમલાની યોજના બનાવી રહ્યું છે.
શું સત્તા પરિવર્તન માત્ર હવાઈ હુમલાથી જ શક્ય છે?
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઈરાનના લોકોને અપીલ કરી છે અને કહ્યું છે કે જ્યારે અમે અમારું કામ પૂરું કરી લો, ત્યારે તમારી સરકાર સંભાળી લો. આ તમારું રહેશે. જોકે, નિષ્ણાતો આ વ્યૂહરચના પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.
અલ-જઝીરા સાથે વાત કરતા, સ્ટિમસન સેન્ટર થિંક ટેન્કના કેલી ગ્રીકોએ જણાવ્યું હતું કે ગ્રાઉન્ડ ફોર્સ વિના આટલું મોટું રાજકીય પરિવર્તન લાવવું લગભગ અશક્ય છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે ટ્રમ્પ હવાઈ હુમલાની શક્તિથી ખૂબ જ મોહિત થઈ ગયા છે. સેન્ટર ફોર ઈન્ટરનેશનલ પોલિસીના મેથ્યુ ડસે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ઈતિહાસમાં એવું કોઈ ઉદાહરણ નથી કે જ્યાં એકલા હવાઈ હુમલાથી શાસન પરિવર્તન થયું હોય. તેમણે 2011ના લિબિયન યુદ્ધનું ઉદાહરણ ટાંક્યું, જ્યાં નાટોના હવાઈ હુમલા છતાં, જમીન પરના બળવાખોરોએ મુઅમ્મર ગદ્દાફીને હટાવવા માટે લડવું પડ્યું.
અમેરિકામાં યુદ્ધ અને ભૂમિ દળોનો ડર ઘટતો ટેકો
રોઇટર્સના તાજેતરના મતદાન અનુસાર, માત્ર 25% અમેરિકનો આ યુદ્ધને સમર્થન આપી રહ્યા છે. સરખામણીમાં, 2003ના ઇરાક યુદ્ધમાં શરૂઆતમાં લગભગ 55% જાહેર સમર્થન હતું. ડેમોક્રેટિક સેનેટર રિચાર્ડ બ્લુમેન્થલે એક ગુપ્ત માહિતી બાદ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે યુએસ ઈરાનમાં ગ્રાઉન્ડ સૈનિકો ઉતારવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જેનાથી યુએસ સૈનિકો માટે જોખમ ઘણું વધી જશે.
