બાંગ્લાદેશની સૌથી મોટી ઈસ્લામિક પાર્ટી જમાત-એ-ઈસ્લામીએ ફેબ્રુઆરીમાં પ્રસ્તાવિત રાષ્ટ્રીય ચૂંટણી સામે જોરદાર વિરોધ વ્યક્ત કર્યો છે. અગાઉની શેખ હસીના સરકારની હકાલપટ્ટી બાદ તૈયાર કરાયેલા રાષ્ટ્રીય ચાર્ટર (બંધારણીય ઠરાવ)ને કાયદાકીય માન્યતા આપવાની વચગાળાની સરકારને માગણી કરતી ઇસ્લામિક જૂથોએ મંગળવારે એક રેલી યોજી હતી. તેમણે કહ્યું કે રાજકીય સુધારા માટે કાયદાકીય રીતે બંધનકર્તા રોડમેપ (યોજના) વિના સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજવી શક્ય નથી.
સૌથી મોટી ઇસ્લામિક પાર્ટી જમાત-એ-ઇસ્લામી અને અન્ય સાત રાજકીય પક્ષોના હજારો સમર્થકો રાજધાની ઢાકામાં એકઠા થયા હતા અને માંગ કરી હતી કે આગામી ચૂંટણીઓ પ્રમાણસર પ્રતિનિધિત્વ પ્રણાલી હેઠળ યોજવામાં આવે. દેશમાં આગામી વર્ષની શરૂઆતમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાવાની શક્યતા છે.
કટ્ટરપંથીઓની મુખ્ય માંગમાં ‘જુલાઈ નેશનલ મેનિફેસ્ટો’ પર જનમતનો સમાવેશ થાય છે. જુલાઈ 2024માં હસીના સરકાર વિરુદ્ધ શરૂ થયેલા વિદ્રોહની પૃષ્ઠભૂમિમાં આ મેનિફેસ્ટોનું નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ વિદ્રોહના કારણે તત્કાલિન વડાપ્રધાન શેખ હસીનાને 15 વર્ષના શાસન બાદ સત્તા પરથી હટવું પડ્યું હતું. વિરોધમાં સામેલ પક્ષોનું કહેવું છે કે મેનિફેસ્ટો હાલમાં બિન-બંધનકર્તા છે અને તેને કાયદાકીય રીતે બંધનકર્તા અને બંધારણનો ભાગ બનાવવા માટે લોકમતની જરૂર છે. બાંગ્લાદેશની વસ્તી 17 કરોડ છે અને માત્ર સંસદ જ બંધારણમાં ફેરફાર લાવી શકે છે.
જમાતના વડા શફીકુર રહેમાને રેલીને સંબોધિત કરતા કહ્યું કે આ દેશના સ્વતંત્રતા પ્રેમી લોકોનો સંદેશ છે – રાષ્ટ્રીય ચૂંટણી પહેલા જનમત સંગ્રહ થવો જોઈએ. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે મુખ્ય સલાહકાર મુહમ્મદ યુનુસની આગેવાની હેઠળના રાષ્ટ્રીય સંમતિ પંચ દ્વારા તૈયાર કરાયેલ જુલાઈ ચાર્ટરના કાયદાકીય પાયાને સ્થાપિત કર્યા વિના રાષ્ટ્રીય ચૂંટણીઓ યોજવી અશક્ય છે. આયોગે પસંદગીના રાજકીય પક્ષો સાથે લાંબી ચર્ચા વિચારણા કર્યા બાદ આ ચાર્ટર તૈયાર કર્યું હતું.
મેનિફેસ્ટોની જોગવાઈઓમાં સરમુખત્યારશાહી વહીવટને ટાળવા માટે દેશની રાજકીય વ્યવસ્થામાં વધુ તપાસ અને સંતુલન લાવવાનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં અગાઉના શક્તિશાળી વડા પ્રધાન પદને સંતુલિત કરવા માટે રાષ્ટ્રપતિને વધુ સત્તા આપવાનો સમાવેશ થાય છે. તે ધારાસભ્યોના કાર્યકાળની મર્યાદા અને હિતોના સંઘર્ષ, મની લોન્ડરિંગ અને ભ્રષ્ટાચારને રોકવા માટેના પગલાંની પણ દરખાસ્ત કરે છે. મંગળવારે ઢાકામાં એક રેલીમાં ભાગ લેનારા જમાત-એ-ઇસ્લામી અને અન્ય સહયોગી પક્ષોના સમર્થકોએ જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી લોકમત ન થાય અને મેનિફેસ્ટોને બંધનકર્તા બનાવવામાં ન આવે ત્યાં સુધી કોઈ ચૂંટણી થશે નહીં.
બીજી તરફ, હકાલપટ્ટી કરાયેલ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાની હવે વિસર્જન કરાયેલ અવામી લીગની ગેરહાજરીમાં મુખ્ય દાવેદાર તરીકે ઉભરી આવેલી BNPએ શરૂઆતમાં જનમત સંગ્રહના વિચારને નકારી કાઢ્યો હતો. પાર્ટીએ કહ્યું કે બંધારણમાં જનમત સંગ્રહની કોઈ જોગવાઈ નથી, તેથી સંસદ યોગ્ય મંચ છે. BNP પછીથી અનિચ્છાએ લોકમતના પ્રસ્તાવ માટે સંમત થઈ, પરંતુ રાષ્ટ્રીય ચૂંટણીના દિવસે જ તેને યોજવાનો આગ્રહ રાખ્યો. ત્યાર બાદ પાર્ટીએ ફરી રિઝર્વેશન દર્શાવ્યું હતું. BNPની નીતિ-નિર્માણ સ્થાયી સમિતિના સભ્ય, અમીર ખસરુ મહમૂદ ચૌધરીએ ગયા અઠવાડિયે કહ્યું હતું કે વચગાળાની સરકારે બંધારણના રક્ષણ માટે શપથ લીધા હતા, તેમ છતાં “આ બંધારણમાં જનમત સંગ્રહની કોઈ જોગવાઈ નથી.” BNP એ એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે સંમતિ આયોગના અંતિમ મુસદ્દામાંથી પક્ષની ઘણી અસંમતિ નોંધો દૂર કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી કેટલીક બાંગ્લાદેશના બંધારણ સાથે વિરોધાભાસી હતી.
