નવી દિલ્હી. ગર્ભાવસ્થા અને પોસ્ટપાર્ટમ સમયગાળો એ સ્ત્રીના જીવનનો મહત્વપૂર્ણ સમયગાળો છે. આ સમય દરમિયાન, જ્યાં એક તરફ માતા બનવાની ખુશી છે, તો બીજી તરફ, શરીરમાં હોર્મોનલ ફેરફારો, થાક, પૂરતી ઊંઘનો અભાવ અને નવજાતની સંભાળ લેવાની જવાબદારીઓને કારણે ઘણી સ્ત્રીઓને તણાવ, ચિંતા અને ડિપ્રેશન જેવી માનસિક સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. એક નવા અભ્યાસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને હળવી કસરત મહિલાઓના માનસિક સ્વાસ્થ્યને સુધારવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. ‘ફિઝિકલ એક્ટિવિટી એન્ડ પેરીનેટલ ડિપ્રેશન એન્ડ એન્ગ્ઝાયટીઃ એ ગ્લોબલ અમ્બ્રેલા રિવ્યૂ’ શીર્ષકથી પ્રકાશિત થયેલા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે મહિલાઓ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન અને ડિલિવરી સમયે શારીરિક રીતે સક્રિય હતી તેઓમાં ડિપ્રેશન અને ચિંતાના લક્ષણો પ્રમાણમાં ઓછા હતા. સંશોધકોના મતે, માનસિક તણાવ ઘટાડવા માટે નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ એ એક સરળ અને અસરકારક રીત છે. આ અભ્યાસ વિશ્વભરમાં પ્રકાશિત થયેલા કેટલાક અગાઉના અભ્યાસોની સમીક્ષા પર આધારિત છે. સંશોધકોએ 2014 થી એપ્રિલ 2026 દરમિયાન પ્રકાશિત થયેલા અભ્યાસોનું વિશ્લેષણ કર્યું. આ માટે, તેમણે પબમેડ, એમ્બેઝ, વેબ ઓફ સાયન્સ, કોક્રેન લાઇબ્રેરી, સાયકિનફો સહિત ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય આરોગ્ય અને તબીબી ડેટાબેઝમાંથી માહિતી એકત્રિત કરી. કુલ 4,109 અભ્યાસોની સમીક્ષા કર્યા પછી, વિશ્લેષણમાં 20 મુખ્ય અભ્યાસોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં ગર્ભાવસ્થા અને બાળજન્મ દરમિયાન અથવા પછી ડિપ્રેશન અને ચિંતા પર શારીરિક પ્રવૃત્તિની અસરની તપાસ કરવામાં આવી હતી.
અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે નિયમિતપણે શારીરિક રીતે સક્રિય રહેવાથી સ્ત્રીઓમાં ડિપ્રેશનના લક્ષણો ઘટાડી શકાય છે. સંશોધકોના જણાવ્યા અનુસાર, ઉપલબ્ધ પુરાવા સૂચવે છે કે હળવી કસરત મહિલાઓના માનસિક સ્વાસ્થ્યને સુધારવામાં અને ગર્ભાવસ્થા અને બાળજન્મ પછી હકારાત્મક મૂડ જાળવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
અભ્યાસમાં યોગ પણ ફાયદાકારક સાબિત થયા છે. સંશોધકોના મતે, યોગ તણાવ ઓછો કરવામાં અને માનસિક શાંતિ જાળવવામાં મદદ કરી શકે છે.
સંશોધકોએ ચિંતાના લક્ષણો પર શારીરિક પ્રવૃત્તિની અસરનું પણ મૂલ્યાંકન કર્યું. અભ્યાસ દર્શાવે છે કે નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ પણ ચિંતા ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. જો કે, આ સંદર્ભે નક્કર નિષ્કર્ષ પર પહોંચવા માટે હજુ વધુ સંશોધનની જરૂર છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે પ્રેગ્નન્સી અને ડિલિવરી પછી મહિલાઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર વિશેષ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. ઘણી વખત સ્ત્રીઓ તેમની માનસિક સમસ્યાઓને અવગણીને માત્ર શારીરિક ફેરફારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, દરરોજ થોડું ચાલવું, યોગાસન કરવું અથવા તમારી ક્ષમતા મુજબ હળવી શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવી માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય બંને માટે ફાયદાકારક હોઈ શકે છે.
–IANS
આ પણ વાંચો – અખબાર પહેલા તમારા રાજ્ય/શહેરના સમાચાર વાંચવા માટે ક્લિક કરો.
