હજ આવક: હજ યાત્રા સમગ્ર વિશ્વમાં મુસ્લિમો માટે ખૂબ જ પવિત્ર માનવામાં આવે છે, પરંતુ ધાર્મિક મહત્વની સાથે, તે સાઉદી અરેબિયાની અર્થવ્યવસ્થાનો એક મુખ્ય આધારસ્તંભ પણ બની ગયો છે. દર વર્ષે લાખો લોકો મક્કા અને મદીના પહોંચે છે અને તેનાથી સાઉદી અરેબિયા અબજો ડોલરની કમાણી કરે છે.
આજથી શરૂ થનારી હજ યાત્રા માટે આ વખતે પણ વિશ્વના અનેક દેશોમાંથી મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ આવવાની ધારણા છે. જો કે હજની મુખ્ય ધાર્મિક વિધિઓ માત્ર પાંચ દિવસ ચાલે છે, મોટાભાગના યાત્રાળુઓ સાઉદી અરેબિયામાં કેટલાક અઠવાડિયા સુધી રોકાય છે. આ સમય દરમિયાન, હોટલ, પરિવહન, ખાદ્યપદાર્થો, શોપિંગ અને અન્ય સેવાઓ પર ભારે ખર્ચ કરવામાં આવે છે, જે દેશની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવે છે.
ધાર્મિક પર્યટનથી અબજો ડોલરની કમાણી
હજ અને ઉમરાહ યાત્રાઓ તેલ ઉપરાંત સાઉદી અરેબિયાની સૌથી મોટી આવકના સ્ત્રોત બની ગયા છે. અહેવાલો અનુસાર, સાઉદી અરેબિયા દર વર્ષે ફક્ત ધાર્મિક પર્યટનથી લગભગ 12 અબજ ડોલરની કમાણી કરે છે. ભારતીય ચલણમાં આ રકમ એક લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે.
જો વર્ષભર ચાલનારી ઉમરાહ યાત્રાનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવે તો આ આંકડો વધુ વધે છે. આ જ કારણ છે કે સાઉદી અરેબિયાએ હવે ધાર્મિક પર્યટનને તેની અર્થવ્યવસ્થાનો મહત્વનો આધારસ્તંભ બનાવ્યો છે.
તેલ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાના પ્રયાસો
સાઉદી અરેબિયા લાંબા સમયથી માત્ર તેલ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે અન્ય ક્ષેત્રોમાં તેની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ વ્યૂહરચના હેઠળ, ધાર્મિક પ્રવાસનને નોંધપાત્ર રીતે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું છે.
હજ અને ઉમરાહને લગતી પ્રવૃત્તિઓ હવે દેશની બિન-તેલ અર્થવ્યવસ્થામાં મોટો ફાળો આપી રહી છે. અહેવાલો અનુસાર, સાઉદી અરેબિયાના નોન-ઓઇલ જીડીપીમાં ધાર્મિક પ્રવાસનનું યોગદાન લગભગ 20 ટકા છે, જ્યારે કુલ જીડીપીમાં તેનો હિસ્સો લગભગ 7 ટકા માનવામાં આવે છે.
પેટ્રોલિયમ નિકાસ પછી, હજ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં સૌથી વધુ યોગદાન આપનારાઓમાં ગણવામાં આવે છે.
એક પ્રવાસી હજારો ડોલર સુધીનો ખર્ચ કરે છે
દરેક હજયાત્રી હજ યાત્રા દરમિયાન મોટી રકમ ખર્ચે છે. મક્કા ચેમ્બર ઓફ કોમર્સના જણાવ્યા અનુસાર, એક સરેરાશ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસી તેની મુસાફરી પર લગભગ $3000 થી $10000 ખર્ચે છે.
આ ખર્ચ પ્રવાસીના દેશ, પ્રવાસ પેકેજ અને રહેઠાણની સુવિધાઓ પર આધારિત છે. જેમાં ફ્લાઇટ ટિકિટ, હોટેલ, વિઝા ફી, લોકલ ટ્રાન્સપોર્ટ, ફૂડ અને શોપિંગ જેવા ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે.
હોટેલ અને હોસ્પિટાલિટી સેક્ટરને મોટો ફાયદો
હજ સીઝન દરમિયાન, મક્કા અને મદીનામાં હોટેલો સંપૂર્ણ રીતે ભરાઈ જાય છે. ખાસ કરીને ગ્રાન્ડ મસ્જિદની આસપાસ લક્ઝરી હોટલોની માંગ સૌથી વધુ છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન હોટલના ભાડામાં પણ મોટો વધારો જોવા મળે છે. મોંઘી હોટલો સાથે, બજેટ હોટલ અને ગેસ્ટ હાઉસ પણ સંપૂર્ણ રીતે બુક થઈ જાય છે. આનાથી હોસ્પિટાલિટી સેક્ટરને જબરદસ્ત ફાયદો થાય છે.
ખાણી-પીણી અને પરિવહન કરતાં મોટી આવક
લાખો મુસાફરોની હાજરી સાથે, રેસ્ટોરાં, કેટરિંગ સેવાઓ, ટેક્સી, બસ અને ટ્રેન સેવાઓની માંગ અચાનક વધી જાય છે.
અહેવાલો અનુસાર, તીર્થયાત્રીઓના કુલ ખર્ચના લગભગ 27 ટકા માત્ર ખાવા-પીવા પર જ ખર્ચવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત લોકલ ટ્રાન્સપોર્ટ અને શોપિંગ દ્વારા પણ અબજો રૂપિયાનો બિઝનેસ થાય છે.
આ પણ વાંચો- RCB vs GT IPL પ્લેઓફ: IPL પ્લેઓફમાં બેંગલુરુ અને ગુજરાતનો રેકોર્ડ કેવો છે, કોનો હાથ ઉપર છે?
