એન્વુ ઇન્ડિયાએ ભારતના જાહેર આરોગ્ય નેતૃત્વને એકત્ર લાવતા રાષ્ટ્રીય સંમેલનને સમર્થન આપ્યું — શહેરી વેક્ટરજન્ય રોગ નિયંત્રણને ગતિ આપવા દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું
ભારતના શહેરો વેક્ટરજન્ય રોગોના જોખમનું કેન્દ્ર: એન્વુ ઇન્ડિયાના અરુણ કુમાર
ભારતીય મેલેરિયા અને અન્ય સંક્રમક રોગ સંસ્થા (ISMOCD) દ્વારા અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC)ના સહયોગથી આયોજિત બે દિવસીય વૈજ્ઞાનિક સંમેલનમાં શહેરી પેસ્ટ મેનેજમેન્ટ અને વેક્ટર નિયંત્રણમાં થયેલા નવા વિકાસ પર ચર્ચા કરવામાં આવી અને ભારતના શહેરો માટે વિજ્ઞાન આધારિત માર્ગદર્શિકા નક્કી કરવામાં આવી
તા. 29 એપ્રિલ 2026 | અમદાવાદ: શહેરી પેસ્ટ મેનેજમેન્ટ અને વેક્ટર નિયંત્રણ ક્ષેત્રે થયેલા નવા વિકાસ વિષયક રાષ્ટ્રીય ટેકનિકલ સંમેલન 28 એપ્રિલ 2026ના રોજ અમદાવાદમાં પૂર્ણ થયું. આ સંમેલનમાં જાહેર આરોગ્ય ક્ષેત્રના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, સરકારી પ્રતિનિધિઓ, સશસ્ત્ર દળોના મેડિકલ નિષ્ણાતો અને વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો અને બે દિવસ સુધી કેન્દ્રિત વૈજ્ઞાનિક ચર્ચાઓ યોજાઈ.
આ સંમેલનમાં ભારતના ઝડપી વિકસતા શહેરોમાં ડેન્ગ્યુ, મેલેરિયા અને ચિકનગુનિયાના વધતા જોખમો અને તેના અસરકારક નિયંત્રણ માટે સુવ્યવસ્થિત, પુરાવા આધારિત અને સંકલિત વ્યૂહરચનાઓની જરૂરિયાત પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું.
ISMOCD દ્વારા AMCના સહયોગથી અને એન્વુ ઇન્ડિયાના સમર્થનથી આયોજિત આ સંમેલનમાં રાષ્ટ્રીય તથા રાજ્ય જાહેર આરોગ્ય કાર્યક્રમો, Armed Forces Medical College (AFMC), પુણે, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય વૈજ્ઞાનિક પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો.
સત્રોમાં અમદાવાદના શહેરી પરિસ્થિતિમાં ડેન્ગ્યુ, મેલેરિયા અને ચિકનગુનિયાની એપિડેમિયોલોજી, AI આધારિત ઓવિટ્રેપ મોનિટરિંગ જેવી આધુનિક સર્વેલન્સ પદ્ધતિઓ, WHOના માર્ગદર્શિકા મુજબનું Integrated Vector Management ફ્રેમવર્ક, Urban Malaria Scheme અને National Urban Health Mission, મોટા જાહેર કાર્યક્રમો દરમિયાન વેક્ટર નિયંત્રણ માટેની તૈયારી અને જાહેર આરોગ્ય ઇન્સેક્ટિસાઇડ ક્ષેત્રની નવીનતાઓ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી.
એન્વુએ મલેશિયાના iDEM (Integrated Dengue Epidemiology and Management) કાર્યક્રમના અનુભવના આધારે આંતરરાષ્ટ્રીય દૃષ્ટિકોણ રજૂ કર્યો.
એન્વુ ઇન્ડિયાનું આ સંમેલન માટેનું સમર્થન ભારતના શહેરોમાં મચ્છર નિયંત્રણમાં સુધારો કરવાની મહત્વપૂર્ણ સંભાવના પ્રત્યેના વિશ્વાસ પર આધારિત છે. Centre for Science and Environment (CSE), ભારતના અભ્યાસ મુજબ, મ્યુનિસિપલ થર્મલ ફોગિંગ મિશ્રણમાં 95% ડીઝલ અને માત્ર 5% ઇન્સેક્ટિસાઇડ હોય છે. માત્ર દિલ્હીમાં એક ફોગિંગ સીઝનમાં આશરે 4.5 લાખ લિટર ડીઝલ વપરાય છે, જે 2,000થી વધુ કારના દૈનિક ઇંધણ વપરાશ જેટલું છે.
WHOના Integrated Vector Management માર્ગદર્શિકા મુજબ, માત્ર પ્રૌઢ મચ્છરોને નિયંત્રિત કરવાથી આગળ વધીને લાર્વા નિયંત્રણ અને પ્રજનન ચક્રને અટકાવવું વધુ અસરકારક અને લાંબા ગાળાનો ઉકેલ છે. એન્વુ માને છે કે ભારતના શહેરો હવે આ સંપૂર્ણ અભિગમ અપનાવવા તૈયાર છે અને તે માટે WHO પ્રી-ક્વોલિફાઇડ વોટર-બેઝ્ડ ફોર્મ્યુલેશન તથા સુરક્ષિત લાર્વિસાઇડલ ઉકેલો ઉપલબ્ધ કરાવે છે.
પદ્મશ્રી પ્રો. ડૉ. આદિત્ય પ્રસાદ દાશ, ભૂતપૂર્વ કુલપતિ, સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓફ તમિલનાડુ અને WHOના પૂર્વ સલાહકારએ જણાવ્યું, “વેક્ટરજન્ય રોગો વિશ્વમાં કુલ ચેપજન્ય રોગોમાંથી 17%થી વધુ છે. ભારતે આ ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે. સ્વતંત્રતા સમયે દર વર્ષે 8 લાખ મેલેરિયા મોત થતા હતા, જે 2023માં ઘટીને માત્ર 83 રહ્યા છે. કાલા-આઝારના કેસ 2014માં 9,241થી ઘટીને 2024માં 449 થયા છે. 100થી વધુ જિલ્લાઓમાં લિમ્ફેટિક ફિલેરિયાસિસનો અસરકારક નિયંત્રણ થયો છે અને ડેન્ગ્યુથી મૃત્યુદરમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.”
