અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર મધ્ય પૂર્વની રાજનીતિમાં મોટું પગલું ભર્યું છે. તેણે ઘણા મુસ્લિમ દેશોને અબ્રાહમ સમજૂતીમાં સામેલ થવાની અપીલ કરી છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાન સાથે સંભવિત કરારના ભાગરૂપે પાકિસ્તાન, કતાર, ઈજિપ્ત, જોર્ડન અને તુર્કી જેવા દેશોએ સામૂહિક રીતે આ કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવા જોઈએ. ઇઝરાયેલ અને કેટલાક આરબ દેશો વચ્ચેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવતા, યુ.એસ.ની મધ્યસ્થી અબ્રાહમ સમજૂતી 2020 માં શરૂ થઈ હતી.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની આ પહેલ પાકિસ્તાન માટે એક ગંભીર રાજનૈતિક પડકાર બની રહી છે. પાકિસ્તાન દાયકાઓથી પેલેસ્ટાઈનને સમર્થન આપવાની અને ઈઝરાયેલને માન્યતા ન આપવાની નીતિ અપનાવી રહ્યું છે. દેશની અંદર ધાર્મિક સંગઠનો, વિરોધ પક્ષો અને સામાન્ય જનતાનો મોટો વર્ગ ઈઝરાયેલ સાથેના સંબંધોનો વિરોધ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં જો પાકિસ્તાન અબ્રાહમ સમજૂતીમાં સામેલ થવા તરફ આગળ વધે છે તો સરકાર અને સેના બંનેને સ્થાનિક રાજકીય વિરોધ અને લોકોના ગુસ્સાનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
પાકિસ્તાન માટે જટિલ બાબત
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પાકિસ્તાનની સ્થિતિ જટિલ છે કારણ કે એક તરફ તેને અમેરિકા અને ખાડી દેશો સાથે વ્યૂહાત્મક સંબંધો જાળવી રાખવા પડે છે તો બીજી તરફ પેલેસ્ટાઈન મુદ્દે તેની પરંપરાગત નીતિથી પીછેહઠ કરવી સરળ નથી. તાજેતરના મહિનાઓમાં પાકિસ્તાને ઈરાન-યુએસ વાટાઘાટોમાં મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આવા સમયે ટ્રમ્પ દ્વારા અબ્રાહમ સમજૂતીને ઈરાન ડીલ સાથે જોડવાથી ઈસ્લામાબાદ પર વધારાનું દબાણ વધી રહ્યું છે.
