ભારતીય નૌકાદળ તેના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટી વાર્ષિક વૃદ્ધિ માટે તૈયાર છે. આ વર્ષે 2026માં નૌકાદળ 19 યુદ્ધ જહાજોનું સંચાલન કરવા જઈ રહ્યું છે, જે એક વર્ષમાં સૌથી મોટો વધારો હશે. ગયા વર્ષે, નેવીએ 2025 માં 14 જહાજોને કાર્યરત કર્યા હતા, જેમાં એક સબમરીન પણ સામેલ હતી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઉત્પાદન ગતિ ઇતિહાસમાં અભૂતપૂર્વ છે અને સ્વદેશી શિપબિલ્ડિંગ ઇકોસિસ્ટમની પરિપક્વતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
ટ્રિબ્યુને સૂત્રોને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે 2026 એ નૌકાદળના વિસ્તરણનું ટોચનું વર્ષ હશે. આ સમયગાળા દરમિયાન, નીલગીરી વર્ગના મલ્ટી-રોલ સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ્સની સંખ્યામાં પણ વધારો થશે. આ વર્ગના મુખ્ય જહાજ જાન્યુઆરી 2025 માં સેવામાં દાખલ થયા, ત્યારપછી ઓગસ્ટ 2025 માં INS હિમગીરી અને INS ઉદયગિરીનું કમિશનિંગ થયું. ચાલુ વર્ષમાં આ વર્ગના ઓછામાં ઓછા બે વધુ જહાજો નેવીમાં સામેલ કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.
વધુમાં, સૂચિમાં ઇક્ષક-ક્લાસ સર્વે વેસલ અને નિસ્ટાર-ક્લાસ ડાઇવિંગ સપોર્ટ વેસલનો પણ સમાવેશ થાય છે. ‘ઇન્ટિગ્રેટેડ કન્સ્ટ્રક્શન’ પદ્ધતિએ આટલા મોટા પાયા પર કમિશનિંગ શક્ય બનાવવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. આ પ્રક્રિયામાં જહાજનું હલ, સુપર-સ્ટ્રક્ચર અને આંતરિક સિસ્ટમો 250 ટનના બ્લોકમાં તૈયાર કરવામાં આવે છે, જેને પછી એસેમ્બલ કરવામાં આવે છે.
વેલ્ડીંગ પછી કેબલ અને પાઈપિંગને સીમલેસ ફીટ કરવાની મંજૂરી આપવા માટે આ બ્લોક્સ ચોકસાઇવાળા મશીન છે. આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ની મદદથી, મેન્યુફેક્ચરિંગ ‘સિક્વન્સ’ બનાવવામાં આવે છે – સોર્સિંગ મટિરિયલથી લઈને પ્રોડક્શન ટાઈમલાઈન સુધી. નવા ડિઝાઈન સોફ્ટવેર, AI અને આધુનિક બાંધકામ તકનીકોને કારણે ભારતીય શિપયાર્ડ હવે છ વર્ષમાં જહાજોનું નિર્માણ કરે છે, જ્યારે પહેલા આ સમયગાળો 8-9 વર્ષનો હતો. સૉફ્ટવેર મશીનરી લેઆઉટ, સાધનો અને પ્રવાહી ગતિશીલતાની આગાહી કરે છે.
એવું કહેવાય છે કે સંરક્ષણ મંત્રાલયે 10-12 વર્ષ પહેલા યુદ્ધ જહાજો માટે સંકલિત બાંધકામ અપનાવ્યું હતું, જેના હવે નક્કર પરિણામો દેખાઈ રહ્યા છે.
