અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઓમાનને કડક ચેતવણી આપી છે અને સૈન્ય કાર્યવાહીની ધમકી આપી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે જો ખાડી દેશ ઈરાન સાથે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના સંયુક્ત સંચાલન માટે કોઈ સમજૂતી કરે છે તો અમેરિકા તેને બિલકુલ સહન નહીં કરે. વ્હાઇટ હાઉસમાં કેબિનેટની બેઠક બાદ પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કહ્યું કે આના પર કોઈનું નિયંત્રણ નહીં હોય. અમે આના પર નજર રાખી રહ્યા છીએ. આ આંતરરાષ્ટ્રીય જળ છે. ઓમાને અન્ય દેશોની જેમ વર્તવું પડશે, નહીં તો આપણે તેમને ઉડાવી દેવા પડશે. તેઓ આ વાત સારી રીતે સમજે છે.
ટ્રમ્પે વધુમાં કહ્યું કે ઈરાન યુદ્ધ ખતમ કરવા આતુર છે, પરંતુ પ્રસ્તાવિત શરતો વોશિંગ્ટનને સ્વીકાર્ય નથી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઈરાનના ઈરાદા ખૂબ જ મજબૂત છે, તેઓ સમજૂતી પર પહોંચવા માંગે છે, પરંતુ હજુ સુધી તે બિંદુ સુધી પહોંચ્યા નથી. અમે સંતુષ્ટ નથી, પરંતુ અમે સંતુષ્ટ થઈશું. કાં તો આ થશે અથવા આપણે કામ પૂરું કરવું પડશે. રાષ્ટ્રપતિએ સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈપણ કરાર ‘સંપૂર્ણપણે સાચો’ હોવો જોઈએ, જેમાં હોર્મુઝ તરત જ ખુલે છે અને તેના પર કોઈ એક દેશનું નિયંત્રણ નથી.
ટ્રમ્પની આકરી પ્રતિક્રિયા શા માટે?
ટ્રમ્પની આક્રમક ટિપ્પણી ઈરાનના સરકારી મીડિયામાં કથિત મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ (એમઓયુ) લીક થયાના અહેવાલો પછી આવી છે. આ ડ્રાફ્ટમાં ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે હોર્મુઝના સંયુક્ત સંચાલન, દરિયાઈ ટ્રાફિક નિયંત્રણ અને ટોલ સિસ્ટમનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં આંશિક નૌકા યુદ્ધવિરામની જોગવાઈ પણ હતી, જેમાં અમેરિકન નાકાબંધી હળવી કરવા અને વ્યાપારી શિપિંગ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. જોકે, વ્હાઇટ હાઉસે આ દસ્તાવેજને સંપૂર્ણપણે બનાવટી ગણાવીને નકારી કાઢ્યો હતો અને વૈશ્વિક બજારોને ઇરાની મીડિયા પર વિશ્વાસ ન કરવા ચેતવણી આપી હતી.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંથી એક ગણવામાં આવે છે. તે પર્શિયન ગલ્ફને ઓમાનના અખાત અને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે. વિશ્વના લગભગ 20 ટકા પેટ્રોલિયમ વપરાશ અને 20 ટકા લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) શિપમેન્ટ આ સાંકડા જળમાર્ગમાંથી પસાર થાય છે.
