અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે ઈરાન પર હુમલો કરીને વૈશ્વિક રાજકારણનો લેન્ડસ્કેપ બદલી નાખ્યો છે. છેલ્લા એક વર્ષથી અમેરિકા ભારતને રશિયન તેલની ખરીદી બંધ કરવા માટે કહી રહ્યું હતું અને આ સંદર્ભે તેણે નવી દિલ્હી પર 25 ટકા વધારાનો ટેરિફ પણ લગાવ્યો હતો. એ જ અમેરિકા હવે ભારતને રશિયન તેલ ખરીદવાનું કહી રહ્યું છે. જો કે, અમેરિકાનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે કે ભારતમાં ઘણા લોકો તેના પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે. વિપક્ષ કહે છે કે અમેરિકા કોણ છે કે ભારત જેવા સાર્વભૌમ દેશને રશિયન તેલ ખરીદવાની છૂટ આપવામાં આવી રહી છે. અને શું ભારતને રશિયન તેલ ખરીદવા માટે યુએસની પરવાનગીની જરૂર છે?
આ સવાલનો જવાબ વિદેશી બાબતોના નિષ્ણાત ડૉ. અનસ એલ. હાજીએ હિન્દુસ્તાન સાથેના પોડકાસ્ટમાં આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે સર્જાયેલી આ સ્થિતિ બે રીતે ‘ખૂબ જ દુઃખદ સ્થિતિ’ દર્શાવે છે. પહેલો પ્રશ્ન એ છે કે ભારત જેવા દેશને રશિયન તેલ ખરીદવા માટે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની પરવાનગીની જરૂર કેમ છે? બીજું, અમેરિકાની 30 દિવસની વાત એ સંકેત છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલું યુદ્ધ લાંબું ચાલવાનું છે. તે વૈશ્વિક ઉર્જા સુરક્ષા અને દરિયાઈ માર્ગો પર ઊંડી અનિશ્ચિતતાને પણ પ્રકાશિત કરે છે.
સંઘર્ષ લાંબા સમય સુધી ચાલે તેવી શક્યતા છે
ડો. હાજીએ કહ્યું, “અમેરિકા કહે છે કે આ યુદ્ધ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થશે. અમને કહેવામાં આવ્યું છે કે ઈરાની નૌકાદળનો નાશ થઈ ગયો છે અને ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં સ્થિતિ જલ્દી સામાન્ય થઈ જશે. પરંતુ જો આવું છે તો અમેરિકા ભારત પર આટલું મહેરબાન કેમ છે. આ એ જ અમેરિકા છે, જે થોડા દિવસ પહેલા સુધી માત્ર રશિયન તેલના કારણે ભારત પર ટેરિફ લાદી રહ્યું હતું.”
પોતાની વાતને આગળ વધારતા તેમણે કહ્યું કે, “ભારતને પરવાનગીની જરૂર છે તે દુઃખદ છે અને અમેરિકાનું આ નિવેદન પણ દુખદ છે કારણ કે ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી સામાન્ય થવાની નથી. હું માત્ર યુદ્ધની જ વાત નથી કરી રહ્યો, પરંતુ તે દરિયાઈ વિસ્તારની સ્થિતિ વિશે પણ વાત કરી રહ્યો છું.”
