મહિનાઓના રાજદ્વારી તણાવ, આરોપો અને પ્રાદેશિક અસ્થિરતા બાદ આખરે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ સમજૂતી પર મહોર લાગી ગઈ છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયાને ઔપચારિક રીતે મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ (MOU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. વૈશ્વિક સ્તરે આ પગલાને પશ્ચિમ એશિયામાં સ્થિરતાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ તરીકે ગણવામાં આવી રહ્યું છે, પરંતુ ઈઝરાયેલમાં આ કરારને લઈને અલગ વાતાવરણ જોવા મળી રહ્યું છે.
દુનિયા આ સમજૂતીને રાહતના સમાચાર તરીકે જોઈ રહી છે ત્યારે ઈઝરાયેલની અંદર રાજકીય અને સામાજિક સ્તરે તેને લઈને ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે. આ સમજૂતી ખાસ કરીને વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ માટે નવા રાજકીય પડકારો લઈને આવી છે.
સર્વેમાં જનતાનું વલણ બહાર આવ્યું છે
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની આ સમજૂતી બાદ ઈઝરાયલના પબ્લિક બ્રોડકાસ્ટર અને સર્વે સંસ્થા કાને લોકોનો અભિપ્રાય જાણવા માટે એક સર્વે કર્યો હતો. આ સર્વેના પરિણામોએ ઈઝરાયેલના નેતૃત્વ સમક્ષ અનેક સવાલો ઉભા કર્યા છે.
16 જૂન મંગળવારના રોજ કરવામાં આવેલા આ સર્વેમાં કુલ 555 લોકોએ ભાગ લીધો હતો. જેમાંથી માત્ર 18 ટકા લોકોએ યુએસ-ઈરાન સમજૂતીને સમર્થન આપ્યું હતું, જ્યારે 55 ટકા લોકોએ તેનો સ્પષ્ટ વિરોધ કર્યો હતો. સર્વેક્ષણના પરિણામો દર્શાવે છે કે ઇઝરાયેલની મોટાભાગની વસ્તી આ કરાર અંગે વિશ્વાસ નથી અને તેની સંભવિત અસરો અંગે ચિંતિત છે.
ઈરાનને લઈને સુરક્ષાની ચિંતા યથાવત છે
સર્વેમાં સૌથી મહત્વની હકીકત સામે આવી છે કે ઈરાનના સૈન્ય માળખા પર અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા તાજેતરના હુમલા છતાં ઈઝરાયેલના નાગરિકોની સુરક્ષાની ચિંતાઓ ઓછી થઈ નથી. લગભગ 70 ટકા લોકોએ સ્વીકાર્યું કે તેઓ હજુ પણ ઈરાનથી ખતરો અનુભવે છે.
આ આંકડો દર્શાવે છે કે શાંતિ સમજૂતી હોવા છતાં, ઈરાન વિશે અવિશ્વાસ અને સુરક્ષાની ચિંતા ઈઝરાયેલની અંદર યથાવત છે. મોટી સંખ્યામાં લોકો માને છે કે માત્ર એક સમજૂતી દ્વારા પ્રાદેશિક જોખમોને સંપૂર્ણપણે દૂર કરી શકાતા નથી.
ટ્રમ્પ અંગે પણ અભિપ્રાય વહેંચાયેલા છે
આ સર્વેમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને લઈને લોકોના અલગ-અલગ મંતવ્યો પણ સામે આવ્યા છે. લગભગ 40 ટકા લોકોનું માનવું છે કે સમજૂતી બાદ પણ ટ્રમ્પને ઈઝરાયેલના મજબૂત અને ભરોસાપાત્ર મિત્ર માનવા જોઈએ.
તે જ સમયે, 32 ટકા ઉત્તરદાતાઓનું માનવું છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ કરાર પછી ઈઝરાયેલ પ્રત્યે ટ્રમ્પનું વલણ બદલાઈ શકે છે. આ સિવાય 27 ટકા લોકો એવા હતા જેમણે આ મુદ્દે કોઈ સ્પષ્ટ અભિપ્રાય આપ્યો ન હતો અથવા તટસ્થ રહ્યા હતા.
નેતન્યાહુ માટે રાજકીય પડકાર કેમ વધી રહ્યો છે?
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના નવા કરારની સૌથી મોટી રાજકીય અસર ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ પર જોવા મળી રહી છે. ઘણા સમયથી નેતન્યાહુ ઈરાનને ઈઝરાયેલની સુરક્ષા માટે સૌથી મોટો ખતરો ગણાવી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ઈરાન સાથે અમેરિકાની સમજૂતી ઈઝરાયેલની રાજનીતિમાં નવી ચર્ચાને જન્મ આપી રહી છે.
સર્વેમાં સામે આવેલા વિરોધના આંકડા દર્શાવે છે કે ઈઝરાયેલના સમાજનો એક મોટો વર્ગ આ સમજૂતીને લઈને સંપૂર્ણ રીતે વિશ્વાસમાં નથી. આવી સ્થિતિમાં સુરક્ષા અને વિદેશ નીતિને લઈને નેતન્યાહૂ સરકાર પર દબાણ વધી શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ એક ચા વેચનારને PM બનાવાયા… પેરિસમાં વડાપ્રધાન મોદીએ ભારતની લોકશાહીની શક્તિ બતાવી.
