એક મોટા રાજદ્વારી પગલામાં, મોરેશિયસની સરકારે શુક્રવાર, 27 ફેબ્રુઆરીએ માલદીવ સાથેના તેના તમામ રાજદ્વારી સંબંધો તાત્કાલિક અસરથી સ્થગિત કરી દીધા છે. ચાગોસ ટાપુઓના સાર્વભૌમત્વને લઈને માલદીવના બદલાયેલા વલણ બાદ આ કડક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. તમને જણાવી દઈએ કે આ બંને દેશ ભારતના મિત્ર છે.
વિવાદનું મુખ્ય કારણ શું છે?
મોરેશિયસના વિદેશી બાબતોના મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ સત્તાવાર પ્રકાશન અનુસાર, માલદીવ સરકારે તાજેતરમાં ચાગોસ ટાપુઓ અંગે પોતાનું વલણ બદલ્યું છે. માલદીવ હવે ચાગોસ ટાપુઓ પર મોરેશિયસના સાર્વભૌમત્વ અને તેની પ્રાદેશિક અખંડિતતાને માન્યતા આપતું નથી. આ ઉપરાંત માલદીવે મોરેશિયસ અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) વચ્ચે ચાગોસ ટાપુઓ અંગે તાજેતરમાં થયેલા કરાર સામે પણ વાંધો ઉઠાવવાનું શરૂ કર્યું છે. આ કારણથી મોરેશિયસની કેબિનેટે માલદીવ સાથેના સંબંધો તોડવાનું આ કડક પગલું ભર્યું છે અને માલદીવ સરકારને સત્તાવાર માહિતી આપવામાં આવી છે.
મોરેશિયસ સરકારનું સત્તાવાર વલણ
મોરેશિયસના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું- આજનો નિર્ણય રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરવા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટરના સિદ્ધાંતો, આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો અને ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા માટે મોરેશિયસની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. માલદીવ સાથેના સંબંધો તોડવા ઉપરાંત, મોરિશિયન કેબિનેટે ચાગોસ અને ડિએગો ગાર્સિયા સાથે સંબંધિત કેટલાક અન્ય મહત્વપૂર્ણ કાનૂની અને રાજદ્વારી વિકાસની પણ ચર્ચા કરી હતી.
આ રાજદ્વારી સંકટ 5 ફેબ્રુઆરીના રોજ માલદીવના રાષ્ટ્રપતિ મુઇઝુના ‘સ્ટેટ ઓફ ધ નેશન’ના સંબોધન પછી વધુ ઊંડું બન્યું હતું, જેમાં તેમણે દાવો કર્યો હતો કે માલદીવ્સ ચાગોસ દ્વીપસમૂહ પર અન્ય કોઈપણ દેશ કરતાં વધુ મજબૂત દાવો ધરાવે છે. મુઈઝુએ 2022 માં માલદીવની અગાઉની સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી મોરેશિયસની સાર્વભૌમત્વની માન્યતા ઔપચારિક રીતે પાછી ખેંચી લીધી હતી. તેમણે માલદીવના દરિયાઈ હિતોના રક્ષણ માટે આ નિર્ણયને જરૂરી ગણાવ્યો હતો. આ સાથે, માલદીવની સરકારે યુનાઇટેડ કિંગડમની યોજનાનો વિરોધ કરીને ઔપચારિક વાંધો નોંધાવ્યો હતો, જેના હેઠળ બ્રિટન ચાગોસ દ્વીપસમૂહનું નિયંત્રણ મોરેશિયસને સ્થાનાંતરિત કરવા જઈ રહ્યું છે.
શું છે ચાગોસ ટાપુઓનો આખો મામલો?
ચાગોસ ટાપુઓ પરનો વિવાદ એ આધુનિક ઇતિહાસમાં સૌથી જટિલ ભૌગોલિક રાજકીય અને માનવ અધિકારના મુદ્દાઓમાંનો એક છે. આ માત્ર બે દેશો વચ્ચેનો જમીનનો ટુકડો નથી, પરંતુ તેમાં હિંદ મહાસાગરની વ્યૂહાત્મક સુરક્ષા, મહાસત્તાઓનો પ્રભાવ અને હજારો સ્વદેશી લોકોનું વિસ્થાપન પણ સામેલ છે.
