વેનેઝુએલામાં અમેરિકી સેનાની કાર્યવાહી અને ત્યાંના રાષ્ટ્રપતિના અપહરણની ઘટનાએ સમગ્ર વિશ્વમાં હેડલાઇન્સ બનાવી છે. ટ્રમ્પની ચેતવણીઓનો સતત સામનો કરી રહેલા વેનેઝુએલાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોએ કદાચ વિચાર્યું પણ નહીં હોય કે એક દિવસ અમેરિકા તેમને તેમના ઘરેથી ઉપાડી લેશે. જો કે, આવું થયું અને હાલમાં માદુરો તેની પત્ની સાથે ન્યૂયોર્કની જેલમાં છે. ઘણા નિષ્ણાતોના મતે વેનેઝુએલા પર અમેરિકન હુમલા પાછળ ઘણા કારણો છે. ઘણા લોકોએ કહ્યું કે તે એપ્સટિન ફાઇલો પરથી લોકોનું ધ્યાન હટાવવાનો ટ્રમ્પનો પ્રયાસ છે, જ્યારે ઘણા લોકોએ કહ્યું કે તે વેનેઝુએલામાં અમેરિકા વિરોધી દેશોની બેઠકો અને ત્યાંના તેલ છે. બીજી તરફ, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિનો આરોપ છે કે માદુરો અમેરિકાને ડ્રગ્સ સપ્લાય કરે છે, તેથી તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.
કારણ ગમે તે હોય, આ વિકાસ હવે અમેરિકા અને લેટિન અમેરિકન દેશો વચ્ચે દુશ્મનાવટ વધારવા માટે સાબિત થયો છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ હવે ત્યાંના ઉપરાષ્ટ્રપતિ અથવા કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ અને અન્ય લોકોને ધમકી આપી રહ્યા છે. પરંતુ સવાલ એ છે કે આટલા મોટા તેલના ભંડાર અને કુદરતી સંસાધનોથી સમૃદ્ધ વેનેઝુએલા આ સ્થિતિમાં કેવી રીતે આવી ગયું?
વેનેઝુએલા ડચ રોગથી પ્રભાવિત છે
જો કોઈ વ્યક્તિ પાસે જરૂરિયાત કરતાં વધુ પૈસા હોય તો તેનું સંચાલન કરવું મુશ્કેલ બની જાય છે. આવી જ સ્થિતિ કોઈપણ દેશ સાથે પણ થઈ શકે છે. 1970ના દાયકામાં નેધરલેન્ડની આર્થિક સ્થિતિ કુદરતી સંસાધનોમાંથી આવતા નાણાંને કારણે સંપૂર્ણપણે કથળી ગઈ હતી. આ પછી જ ડચ રોગ શબ્દનો ઉપયોગ થવા લાગ્યો.
ડચ રોગ એ એક આર્થિક પરિસ્થિતિ છે જેમાં દેશ કુદરતી સંસાધનોના આધારે ઘણી આવક મેળવવાનું શરૂ કરે છે. વિદેશી મુદ્રા ભંડાર દેશના ચલણને મજબૂત બનાવે છે અને ઉત્પાદનના સ્થળે આયાતને સરળ બનાવે છે. આ આવક એટલી વધારે છે કે ત્યાંના ઉદ્યોગો સાવ બરબાદ થઈ જાય છે.
અમેરિકાનો ખાસ મિત્ર વેનેઝુએલા
વેનેઝુએલા, જે એક સમયે લેટિન અમેરિકામાં અમેરિકાનો સૌથી નજીકનો અને સૌથી વિશ્વસનીય સાથી માનવામાં આવતો હતો, તેની પાસે શરૂઆતથી જ કુદરતી સંસાધનોનો પુષ્કળ ભંડાર હતો. તેલના આધારે વેનેઝુએલાની આર્થિક સ્થિતિ ઘણી મજબૂત રહી. આ સ્થિતિ એટલી મજબૂત હતી કે મોટાભાગના ઉદ્યોગો બંધ થઈ ગયા, અને સ્થાનિક ખેતી પણ બરબાદ થઈ ગઈ.
