અમેરિકા અને રશિયાના સંબંધોમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. યુક્રેન સાથેના યુદ્ધ પહેલા રશિયન તેલ ખરીદવા પર વિશ્વ પર પ્રતિબંધ લાદનાર વોશિંગ્ટન હવે રશિયા પાસેથી ડીઝલ ખરીદવા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. એટલું જ નહીં, ટ્રમ્પે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઘટાડવા માટે અન્ય દેશો પર દબાણ નહીં કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેની શરૂઆત અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ તાજેતરમાં પસાર કરેલા લિન્ડસે ગ્રેહામ એક્ટને સ્થગિત કરીને કરી હતી. આ કાયદા હેઠળ એવું કહેવામાં આવી રહ્યું હતું કે ઈરાન અને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદનારા દેશો પર 100 ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવશે. રશિયા તરફથી આ નિર્ણયને ઐતિહાસિક ક્ષણ ગણાવવામાં આવી રહી છે.
રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના રાજદૂત દિમિત્રી પેસ્કોવે આ નિર્ણયને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો છે. “ટ્રમ્પ એડમિનિસ્ટ્રેશન દ્વારા ગ્રેહામ એક્ટને સસ્પેન્ડ કરવું એ એક મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક પગલું છે,” તેમણે લખ્યું. પોતાના મુદ્દાને આગળ વધારતા, તેમણે લખ્યું, “પ્રતિબંધો અને મુકાબલોને બદલે, અમને સંવાદ અને પરસ્પર ફાયદાકારક સહયોગની જરૂર છે અને વૈશ્વિક સ્થિરતા માટે જવાબદારી વહેંચવાની જરૂર છે.” પેસ્કોવનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ ‘રાષ્ટ્રીય હિત’નો હવાલો આપીને રશિયન તેલ નીતિ પર 360 વળાંક લીધો છે. ટ્રમ્પ, જેમણે થોડા સમય પહેલા સુધી રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા માટે ભારત પર ટેરિફ લાદ્યા હતા, તે હવે રશિયન ડીઝલને અમેરિકા માટે વિકલ્પ બનાવતા જોવા મળી રહ્યા છે.
પુતિન સાથે ટ્રમ્પની ડીઝલ ડીલ
ટ્રમ્પે યુક્રેન મુદ્દે રશિયા પર દબાણ લાવવા માટે ભારત અને ચીન પર ટેરિફ લગાવ્યા હતા. ટ્રમ્પ પોતાનો ઉદ્દેશ્ય પૂરો કરવા માટે ત્યાં જ રોકાયા ન હતા, તેમણે લિન્ડસે અને ગ્રેહામ એક્ટ પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેમાં તેમને રશિયા અને ઈરાન પાસેથી ઊર્જા ખરીદનારા દેશો પર 100% ટેરિફ લાદવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ ગયા રવિવારે કંઈક એવું બન્યું જેણે અમેરિકા સહિત સમગ્ર વિશ્વના રાજકારણીઓને સતર્ક કરી દીધા. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ જાહેરાત કરી કે તેણે રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિન સાથે ડીઝલ ડીલ કરી છે. આ અંતર્ગત રશિયા તરત જ 300,000 ટનથી વધુ ડીઝલની સપ્લાય કરશે. આ પછી, નવેમ્બરમાં તે ફરી એકવાર 500,000 ટન ડીઝલની સપ્લાય કરશે. આ પછી, 10 લાખ અને પછી તેની ક્ષમતાના આધારે તે વૈશ્વિક બજારમાં ડીઝલની સપ્લાય કરવાનું ચાલુ રાખશે.
ટ્રમ્પની આ જાહેરાત બાદ અમેરિકાથી લઈને યુરોપ સુધી આ નિર્ણયની ટીકા થઈ હતી. જો કે આ નિર્ણય હોર્મુઝ સંકટ સામે ઝઝૂમી રહેલા દેશો માટે રાહતરૂપ છે. પરંતુ તેમ છતાં જે દેશો છેલ્લા 5 વર્ષથી યુક્રેનને સમર્થન આપી રહ્યા હતા તેઓએ તેને વિશ્વાસઘાત તરીકે લીધો. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિએ ખુલ્લેઆમ તેની ટીકા કરી અને તેને નબળો નિર્ણય ગણાવ્યો.
રશિયાનું ડીઝલ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મજબૂરી બની ગયું
આ નિર્ણય પાછળ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મજબૂરી એ હકીકત પરથી સમજી શકાય છે કે તેઓ માત્ર એક મહિના પહેલા જ ચીન અને ભારત પર 100 ટકા ટેરિફ લાદવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા. તેમનું વહીવટીતંત્ર રશિયન તેલ અંગે સતત કઠોર રીતે બોલતું હતું. અમેરિકન સેનેટરો ભારતને અન્ય વિકલ્પો જોવાની ચેતવણી આપી રહ્યા હતા. પરંતુ મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં લોકોની નારાજગીએ ટ્રમ્પને તેમના વિચારો બદલવાની ફરજ પાડી.
